Geri Dön

Tümü remisyonda olan şizofreni, psikotik özellik öyküsü olan ve olmayan bipolar bozukluk, psikotik özellik öyküsü olan ve olmayan unipolar depresyon hastaları ve sağlıklı kontrol gruplarındasosyal biliş, psikolojik esneklik, yürütücü işlevler ve düşünce süreçleri özelliklerinin karşılaştırılması

Başlık çevirisi mevcut değil.

PDF İndir

  1. Tez No: 1023944
  2. Yazar: SÜLEYMAN ÇANKAYA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET HAMİD BOZTAŞ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Bipolar Bozukluk, Depresif Bozukluk Majör, Zihin Kuramı, Psikolojik Esneklik, Yürütücü İşlevler, Formel Düşünce Bozukluğu, Sosyal Biliş, Depresif bozukluk-majör, Formel düşünce, Neurobilişsel işlevler, Schizophrenia, Bipolar Disorder, Major Depressive Disorder, Theory of Mind, Psychological Flexibility, Executive Functions, Formal Thought Disorder, Social Cognition, Depressive disorder-major, Formal thought, Neurocognitive functions
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışma; remisyon halindeki şizofreni, bipolar bozukluk ve majör depresif bozukluk tanılı hastalarda sosyal biliş, psikolojik esneklik, yürütücü işlevler ve formel düşünce bozukluğunu değerlendirmek, bu işlevlerdeki bozulmanın psikoz şiddetiyle orantılı olup olmadığını test etmek ve söz konusu bilişsel ve işlevsel alanların birbirleriyle olan etkileşiminin tanı gruplarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tasarımlı bu çalışmaya Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı'nda DSM-5/SCID-5-CV ile tanısı doğrulanmış toplam 136 hasta (psikoz öyküsü olmayan MDB n=31, psikoz öyküsü olan MDB n=14, psikoz öyküsü olmayan BAB n=30, psikoz öyküsü olan BAB n=30, şizofreni n=31) ve 30 sağlıklı kontrol olmak üzere 166 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılar Dokuz Eylül Zihin Teorisi Ölçeği (DEZTÖ), Gözlerden Zihin Okuma Testi (RMET), Düşünce ve Dil Bozukluğu Ölçeği (DDBÖ), Psikolojik Esneklik Süreçleri Envanteri (PPFI), Wisconsin Kart Sıralama Testi (WCST) ve Stroop Testi ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Shapiro-Wilk normallik testi, Kruskal-Wallis H testi, Bonferroni düzeltmeli Mann-Whitney U post-hoc testleri, Spearman rho korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi (Enter yöntemi) kullanılmıştır. Bulgular: Zihin kuramı (DEZTÖ), gözlerden duygu tanıma (RMET) ve formal düşünce bozukluğu (DDBÖ) açısından gruplar arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Post-hoc analizlerde en büyük etki büyüklükleri DDBÖ için SK–SCH ve SK–BAB-P karşılaştırmalarında; DEZTÖ için SK–BAB-P ve SK–SCH karşılaştırmalarında gözlemlenmiştir. Yürütücü işlev ölçümlerinde de gruplar arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır: WCST tamamlanan kategori sayısı ve kavramsal tepki yüzdesi Stroop Bölüm 4 süresi ve Bölüm 5 süresi açısından şizofreni ve psikoz öyküsü olan BAB grubunun en düşük performansı sergilediği görülmüştür. Psikolojik esneklik açısından gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmış ; post-hoc analizlerde psikoz öyküsü olan BAB grubu, sağlıklı kontrollere kıyasla anlamlı biçimde daha yüksek puan almıştır. Bilişsel bozulma şiddetinin SCH> BAB-P > MDB-P > BAB-NP > MDB-NP > SK sıralamasını izlediği görülmüştür. BAB-NP grubunda DEZTÖ puanını DDBÖ ve yaşın, SCH grubunda ise RMET puanını Stroop Bölüm 5 süresi ve yaşın yordadığı saptanmıştır. Sonuç: Remison halinde olan şizofreni ve bipolar bozukluk gruplarında sosyal biliş, psikolojik esneklik, yürütücü işlevler ve formel düşünce bozukluğu açısından birbirinden farklı bozulma örüntüleri saptanmıştır.Şizofreni ve Bipolar Bozukluk hastaları kendine özgü bilişsel belirleyicilere sahip görünmektedir. Psikoz öyküsü varlığı tanı kategorisinden bağımsız olarak zihin kuramı, formel düşünce bozukluğu ve yürütücü işlevler üzerinde etklidir. Psikotik özellik taşıyan grupların sağlıklı kontrollerden belirgin biçimde düşük performans gösterirken psikoz öyküsü bulunmayan grupların ara bir konumda yer alması bozucu etkinin önemini göstermektedir. Bilişsel ve işlevsel alanlar arasındaki etkileşim örüntülerinin tanı gruplarına göre farklılaştığı da gözlemlenmiş; formel düşünce bozukluğunun grup ayrımında belirleyici bir değişken olarak öne çıktığı, zihin kuramı yordayıcılarının ise hastalığa özgü farklılıklar gösterdiği saptanmıştır. Stroop testi bulgularında şizofreni ve psikotik özellikli bipolar bozukluk gruplarındaki performans düşüklüğünün saf inhibisyon bozukluğundan çok psikomotor yavaşlamayı yansıttığı düşünülmüştür.Ayrıca psikoz öyküsü olmayan Bipolar Bozukluk grubunda da WCST performanslarının düşük seyrettiği görülmüştür.Psikolojik esneklikte BAB-P grubunun sağlıklı kontrollerden bile daha yüksek puan alması ve anlamlı farklılıkların yalnızca SK–BAB-P ile BAB-NP–BAB-P karşılaştırmalarında saptanması, psikozun eşlik ettiği hastalarda öz-bildirim ölçeklerinden elde edilen puanların gerçek bir esneklik kapasitesini değil içgörü eksikliğinden kaynaklanan bir öz-bildirim yanlılığını gösterdiğine işaret etmiştir. Şizofreni, bipolar bozukluk ve unipolar depresyon hastalarında sosyal biliş, yürütücü işlevler, formel düşünce bozukluğu ve psikolojik esneklik bilişsel ve işlevsel alanlarının birbirini karşılıklı olarak etkileyebildiğini, bu nörobilişsel ve sosyal bilişsel işlevlerin aynı zamanda psikoz varlığından etkilendiğini ortaya koymuştur.

Özet (Çeviri)

Objective: The aim of the present study was to assess social cognition, psychological flexibility, executive functioning, and formal thought disorder in patients with schizophrenia, bipolar disorder, and major depressive disorder who were in clinical remission; to determine whether the magnitude of impairment in these domains corresponded to the severity of psychosis; and to examine whether the patterns of interrelation among these cognitive and functional domains differed across diagnostic groups. Material and Methods: This cross-sectional study was conducted at the Department of Psychiatry, Bolu Abant İzzet Baysal University Faculty of Medicine. A total of 166 individuals were included: 136 patients whose diagnoses were established in accordance with DSM-5 criteria and verified using the Structured Clinical Interview for DSM-5, Clinician Version (SCID-5-CV) — comprising patients with major depressive disorder without a history of psychosis (MDD-NP; n=31), major depressive disorder with a history of psychosis (MDD-P; n=14), bipolar disorder without a history of psychosis (BD-NP; n=30), bipolar disorder with a history of psychosis (BD-P; n=30), and schizophrenia (SCZ; n=31) — together with 30 healthy controls (HC). All participants were administered the Dokuz Eylül Theory of Mind Scale (DEZTÖ), the Reading the Mind in the Eyes Test (RMET), the Thought and Language Disorder Scale (TALD), the Personalized Psychological Flexibility Index (PPFI), the Wisconsin Card Sorting Test (WCST), and the Stroop Test. The normality of data distribution was examined with the Shapiro–Wilk test. Between-group comparisons were performed using the Kruskal–Wallis H test, followed by Bonferroni-corrected Mann–Whitney U tests for post-hoc analyses. Associations between variables were evaluated by Spearman's rho correlation analysis, and predictive relationships were investigated using multiple linear regression analysis (Enter method). Results: Statistically significant between-group differences were detected in theory of mind (DEZTÖ), affective recognition from the eye region (RMET), and formal thought disorder (TALD). Post-hoc analyses yielded the largest effect sizes for TALD in the HC–SCZ and HC–BD-P comparisons, and for DEZTÖ in the HC–BD-P and HC–SCZ comparisons. Significant between-group differences were likewise observed for executive function measures: the schizophrenia and BD-P groups exhibited the poorest performance with respect to the number of WCST completed categories, the conceptual-level response percentage, and Stroop Part 4 and Part 5 completion times. A significant between-group difference was also identified for psychological flexibility; in post-hoc comparisons, the BD-P group obtained significantly higher scores than the healthy controls. The severity of cognitive impairment followed the gradient SCZ > BD-P > MDD-P > BD-NP > MDD-NP > HC. Regression analyses revealed that DEZTÖ scores were predicted by TALD scores and age in the BD-NP group, whereas RMET scores were predicted by Stroop Part 5 completion time and age in the SCZ group. Conclusion: The present study demonstrated that patients with schizophrenia and bipolar disorder in remission exhibit distinct patterns of impairment across social cognition, psychological flexibility, executive functioning, and formal thought disorder, and that each disorder appears to be characterised by its own cognitive determinants. The presence of a history of psychosis was found to exert an effect on theory of mind, formal thought disorder, and executive functions independently of the diagnostic category. While groups with psychotic features performed markedly below healthy controls, groups without a history of psychosis occupied an intermediate position, a finding which underscores the disruptive impact of psychosis. The patterns of interaction between cognitive and functional domains were also shown to vary according to diagnosis; formal thought disorder emerged as a key discriminating variable across groups, whereas the predictors of theory of mind displayed disorder-specific variations. The Stroop findings were interpreted as indicating that the reduced performance observed in the schizophrenia and psychotic bipolar disorder groups primarily reflects psychomotor slowing rather than a pure inhibitory deficit. Reduced WCST performance was additionally noted in the BD-NP group. With regard to psychological flexibility, the observation that the BD-P group obtained higher scores than even the healthy controls, together with the detection of significant differences only in the HC–BD-P and BD-NP–BD-P comparisons, was considered to suggest that the scores derived from self-report instruments in patients with comorbid psychosis do not reflect a genuine capacity for flexibility but rather a self-report bias arising from impaired insight. Taken together, the findings indicate that in patients with schizophrenia, bipolar disorder, and unipolar depression, the cognitive and functional domains of social cognition, executive functioning, formal thought disorder, and psychological flexibility may exert reciprocal influences upon one another, and that these neurocognitive and social-cognitive functions are concurrently affected by the presence of psychosis.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    632241

    Şizofreni tanılı hastaların fiziksel şiddete maruziyeti, fiziksel şiddetin bakım veren yükü ve içselleştirilmiş damgalanma ile ilişkisi

    Exposure of patients with schizophreni̇a to physical violence, the relationship of physical violence with care burden and internalized stigmatization

    MEHMET BUDAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh ve Sinir Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    UZMAN MEHMET FATİH ÜSTÜNDAĞ

  2. Tez No

    426997

    Antipsikotiklerle farmakoterapide cinsel işlev bozukluklarının gen varyansı prolaktin düzeyi ve hastalıkla ilişkisi

    The relationship of sexual dysfunction gene variance prolactin levels and the disorders in pharmacotherapy with antipsychotics

    NEŞE ÖZTÜRK ATKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikiyatriPamukkale Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OSMAN İSMAİL ÖZDEL

  3. Tez No

    889685

    Remisyondaki şizofreni hastalarının obsesif-kompülsif belirtileri, kişilik inançları ve toplumsal işlevsellikleri bakımından incelenmesi

    Investigation of obsessive-compulsive symptoms, personality beliefs, and social functioning of patients with schizophrenia in remission

    ZEHRA BETÜL KOÇAK GÜRBÜZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GAYE SALTUKOĞLU

    UZMAN NEŞE ÜSTÜN

  4. Tez No

    1012659

    Şizofreni hastalarında serum TRAIL, CCL20 ve IL-17A düzeylerinin bilişsel işlevlerle ilişkisi

    The relationship between serum TRAIL, CCL20 and IL-17A levels and cognitive functions in patients with schizophrenia

    MUSTAFA ÇAĞLAR YAVUZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EVRİM ÖZKORUMAK KARAGÜZEL

  5. Tez No

    344160

    Remisyonda Bipolar Bozukluk Tip I hastalarında dissosiyatif belirtilerin tedavi ve prognoza etkisi

    The effect of dissociative symptoms on treatment and prognosis at Bipolar Disorder Type I patients in full remission

    M. BAŞAR GÜRBÜZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    PsikiyatriSağlık Bakanlığı

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLİZ ÖZGEN

    UZMAN PINAR ÇETİNAY AYDIN

Geri Dön