Esnaf kurye modelinin iş hukuku kapsamında değerlendirilmesi
An evaluation of the freelancer courier model within the scope of labor law
- Tez No: 1024156
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN KAYIRGAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki dijital dönüşüm, ekonomik krizler, işsizliğin artması, yeni sanayi devrimi ile birlikte yapay zekâ ve robotik gibi imkanların ortaya çıkışı çalışma yaşamını kökünden değiştirmiştir. Yaşanan değişimler ile birlikte çalışma koşulları esnekleşmiş ve böylece atipik istihdam biçimleri ortaya çıkmıştır. Atipik istihdam biçimlerinin gelişimi, dijital platform ekonomisinin yükselişine ve dijital platform çalışmasının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Esnaf kurye modeli, çalışma yaşamının esnekleşmesi sonucu dijital platform çalışması olarak ortaya çıkan atipik istihdam biçimlerinden biridir. Esnaf kurye modeli, her ne kadar yeni ortaya çıkan atipik istihdam biçimlerinden biri olsa da esnaf kurye modeli ile istihdam edilen çalışanların hukuki statüsü doktrinde uzun süredir tartışma konusudur. Dijital platform sağlayıcıları, teslimat hizmetlerinde çalışan kuryeleri bahse konu model ile istihdam ederek ve bağımsız çalışan olarak sınıflandırarak çalışanların iş ve sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan haklarını kullanmalarına engel olmaktalardır. Bu nedenle, esnaf kuryelerin istihdam statüsünün kaynağının doğru bir şekilde tespit edilmesi önem arz etmektedir. Böylece, esnaf kuryelerin insana yakışır işe erişimlerinin önündeki engeller kaldırılmış olacaktır. Çalışmamızın amacı, esnaf kurye modelinin iş hukuku açısından ayrıntılı şekilde ortaya koyulmasıdır. Bu çerçevede, esnaf kurye modelinin daha iyi anlaşılabilmesi ve yol gösterici olabilmesi bakımdan çalışmamızın birinci bölümünde dijital platform ve dijital platform çalışması kavramlarına değinilerek esnaf kuryelerin hukuki statüsünün tespitine yönelik olarak karşılaştırmalı hukuktaki yargı kararlarına ve uluslararası düzenlemelere yer verilmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde iş sözleşmesinin unsurları üzerinden ve doktrindeki yaklaşımlara yer verilerek esnaf kurye modelinin istihdam statüsünün kaynağının tespitine yönelik değerlendirilme ve diğer atipik istihdam biçimlerinden ayrımı yapılmıştır. Çalışmamızın üçüncü bölümünde ise Türkiye'de dijital platform çalışanlarına yönelik olarak verilen yargı kararlarına ve esnaf kurye modeline ilişkin yapılabilecek geniş çaplı düzenlemelere yer verilmiştir. Bu şekilde, esnaf kurye modelinin iş hukuku bakımından bir bütün olarak ele alınmasına gayret gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
Digital transformation in information and communication technologies, economic crises, rising unemployment, and the emergence of new possibilities brought about by the new industrial revolution—such as artificial intelligence and robotics—have fundamentally transformed working life. Alongside these developments, working conditions have become increasingly flexible, leading to the emergence of atypical forms of employment. The development of such atypical forms of employment has, in turn, given rise to the digital platform economy and digital platform work. The self-employed courier model constitutes one of the atypical forms of employment that has emerged as a result of the flexibilisation of working life within the context of digital platform work. Although the self-employed courier model is among the relatively recent atypical forms of employment, the legal status of workers engaged under this model has long been a matter of debate in legal scholarship. By engaging self-employed couriers in delivery services under this model and classifying them as independent workers, digital platform providers prevent such workers from enjoying the rights arising from labour and social security law. For this reason, it is of crucial importance to determine accurately the legal basis of the employment status of self-employed couriers. Such determination would remove the barriers preventing self-employed couriers from accessing decent work. The aim of this study is to examine the self-employed courier model in detail from the perspective of labour law. In this context, the first chapter addresses the concepts of digital platforms and digital platform work and examines international regulations and approaches concerning the determination of the legal status of self-employed couriers, with a view to providing a clearer understanding of the model and offering guidance for its legal assessment. The second chapter evaluates the source of the employment status of the self-employed couriers model through the constituent elements of the employment contract, taking into account the approaches adopted in legal doctrine, and distinguishes this model from other atypical forms of employment. The third chapter examines judicial decisions rendered in Türkiye concerning digital platform workers and discusses comprehensive regulatory reforms that may be introduced in relation to the self-employed courier model. In this way, the study seeks to address the self-employed courier model as a whole within the framework of labour law.
Benzer Tezler
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeUludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Dondurularak saklamanın tavuk etinin bazı kalite özellikleri üzerine etkisi
Başlık çevirisi yok
Ö.EVREN ATASOY
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. SUMRU TÖMEK
- Türkiye'de yaşlılık ve emeklilik ile ilgili sosyal güvenlik müesseselerinin mukayese ve tetkiki
Başlık çevirisi yok
LEVENT MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul ÜniversitesiEndüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SABAHADDİN ZAİM