Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Bağlamında Sağlık Okuryazarlığı ve Sürdürülebilir Tüketim: Bir Araştırma
Health Literacy and Sustainable Consumption in the Context of Sustainable Development Goals: A Study
- Tez No: 1024157
- Danışmanlar: PROF. DR. SUZAN ERGÜN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Ekonomi, Economy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlık okuryazarlığı düzeyi, bireylerin sağlıkları ile ilgili kararlarını doğru vermeleri, sağlık bilgilerini anlama, yorumlama ve sağlık hizmetlerinden yerinde ve uygun bir şekilde yararlanmaları sağlık harcamaları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Sağlık okuryazarlık düzeyinin yalnızca sağlık maliyetleri üzerinde etkisi olduğunu söylemek doğru olmayacaktır. Aynı zamanda doğal kaynak kullanımından, çevreyi düşünen tüketim alışkanlıklarının kazanılması birçok konuda toplumsal refaha katkı sağlamaktadır. Dünya genelinde şehirleşmenin artması beraberinde artan kronik sağlık sorunları, çevresel sorunlar ve hazır tüketimin doğurduğu sağlık riskleri, sağlık okuryazarlığının sürdürülebilir tüketim ve kalkınma açısından araştırılmasını daha da önemli hale getirmiştir. Türkiye'de sağlık okuryazarlığı çalışmaları son yıllarda anlamlı şekilde artmasına karşın bu kavramın sürdürülebilir tüketim davranışı ve sürdürülebilir kalkınma bağlamında ele alındığı çalışmalar oldukça sınırlıdır. Sağlık okuryazarlığının bilgi boyutunun, sürdürülebilir tüketimin ihtiyaç dışı tüketim boyutu üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı saptanırken, sağlık okuryazarlığının değerlendirme boyutunun, sürdürülebilir tüketimin ihtiyaç dışı tüketim boyutunu ve tasarruf boyutunu üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu saptanmıştır. Ölçek sonuçlarını karşılaştırmak için t-testi; yaş grubu, eğitim durumu ve gelir düzeyi bakımından ölçek sonuçlarını karşılaştırmak için ise ANOVA testi yöntemleri uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği veya Sürdürülebilir Tüketim Ölçeği toplam sonuçlarına, cinsiyete göre anlamlı şekilde farklılaşmama bulunmamıştır. Analiz sonuçlarına göre 55 yaş ve üzeri katılımcıların Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği toplam puanları hem 18-24 yaş arasındaki, hem 25-34 yaş arasındaki, hem de 35-44 yaş arasındaki katılımcılara göre anlamlı şekilde daha düşük bulunmuştur. Sürdürülebilir Tüketim Ölçeği toplam boyutunda farklı yaş gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılaşmadığı bulunmuştur. Eğitim durumu ve gelir seviyesine göre sağlık okuryazarlığı ve sürdürülebilir tüketim boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
The level of health literacy significantly impacts health expenditures, enabling individuals to make informed decisions about their health, understand and interpret health information, and utilize healthcare services appropriately. However, it would be incorrect to say that health literacy only affects healthcare costs. It also contributes to societal well-being in many areas, from the use of natural resources to the adoption of environmentally conscious consumption habits. The increasing urbanization worldwide, along with rising chronic health problems, environmental issues, and health risks arising from ready-to-eat consumption, has made research into health literacy in terms of sustainable consumption and development even more crucial. Although health literacy studies have increased significantly in Turkey in recent years, studies that address this concept in the context of sustainable consumption behavior and sustainable development are quite limited. While it was determined that the knowledge dimension of health literacy did not have a significant effect on the non-essential consumption dimension of sustainable consumption, it was found that the evaluation dimension of health literacy had a significant effect on the non-essential consumption and savings dimensions of sustainable consumption. T-tests were used to compare scale results, and ANOVA tests were used to compare scale results in terms of age group, education level, and income level. According to the analysis results, there was no significant difference in the total results of the Health Literacy Scale or the Sustainable Consumption Scale according to gender. According to the analysis results, the total scores of participants aged 55 and over on the Health Literacy Scale were found to be significantly lower than those aged 18-24, 25-34, and 35-44. The Sustainable Consumption Scale did not show statistically significant differences across different age groups in its total dimension. Significant differences were found in health literacy and sustainable consumption dimensions based on education level and income level.
Benzer Tezler
- 2024 yılı fen bilimleri dersi öğretim programının sürdürülebilir kalkınma amaçları çerçevesinden incelenmesi
An analysis of the 2024 science curriculum within the framework of sustainable development goals
ZÜHAL ULUSOY MURTEZA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERTEL ALTUN
- Fen bilimleri ders kitaplarında yer alan çevre konularının sürdürülebilir kalkınma hedefleri, araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme ve bilimsel süreç becerileri açısından incelenmesi
Examination of enviromental issues in science textbooks in terms of sustainable development goals, research-inquiry-based learning and scientific process skills
DİLARA DURMUŞ CENBERLİTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL DEMİR KAÇAN
- Sustainable development goals in lower-middle income economy: Relevancy and outlook in Cameroon
Alt gelirli ekonomi'de sürdürülebilir kalkınma hedefleri: Kamerun'da uygunluk ve görünüm
HAMAN ADAMA MOHAMADOU
Doktora
İngilizce
2022
EkonomiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR DEVELİ
- Yaşam boyu öğrenme bağlamında şehirlerin öğrenen şehirlere dönüşmesi
Transformation of cities into learning cities in the context of lifelong learning
YELKİN ÇOLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLDEN AKIN
- Conserving Iranian gardens: A quick step toward sustainable development goals
İran bahçelerinin korunması: Sürdürülebilir kalkınma hedeflerine doğru hızlı bir adım
SEYYEDEH MAHSA MOUSAVIGHARALARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF KISAR KORAMAZ