Güneş ve Rüzgar Enerjisinin Sürdürülebilir Kalkınma Üzerindeki Etkileri: Azerbaycan Örneği
The Effects of Solar and Wind Energy on Sustainable Development: The Case of Azerbaijan
- Tez No: 1024279
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL MAZGİT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Belirtilmemiş.
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir kalkınma, güneş enerjisi, rüzgar enerjisi, yenilenebilir enerji, enerji güvenliği, enerji verimliliği, yeşil ekonomi, Azerbaycan, Sustainable development, solar energy, wind energy, renewable energy, energy security, energy efficiency, green economy, Azerbaijan
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezinde güneş ve rüzgar enerjisinin sürdürülebilir kalkınmadaki rolü, özellikle Azerbaycan örneği üzerinden incelenmektedir. Araştırmanın temelinde, ekonomik kalkınma ve enerji güvenliğinin çevrenin korunması ve düşük karbonlu bir enerji sistemine geçiş ile uyumlu hale getirilmesi gerekliliği bulunmaktadır. Önemli petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olmasına rağmen Azerbaycan, uzun vadeli kalkınma stratejisinin bir parçası olarak enerji yapısının çeşitlendirilmesinin ve yenilenebilir enerjinin yaygınlaştırılmasının önemini giderek daha fazla kabul etmektedir. Araştırma üç temel analiz alanı üzerine yapılandırılmıştır. Birinci bölümde sürdürülebilir kalkınma, enerji, enerji verimliliği ve sürdürülebilirliğin ekonomik, sosyal ve çevresel boyutları ele alınarak kavramsal ve teorik çerçeve oluşturulmuştur. İkinci bölümde güneş ve rüzgar enerjisinin teknik, ekonomik, sosyal ve çevresel özellikleri üzerinde durulmuştur. Bu enerji kaynaklarının sürdürülebilir kalkınmaya, enerji güvenliğine, istihdama, çevrenin korunmasına, teknolojik ilerlemeye ve elektrik üretimine katkıları değerlendirilmiş; aynı zamanda temel avantajları, sınırlılıkları, maliyet gelişmeleri ve verimliliği etkileyen faktörler incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise oluşturulan çerçeve Azerbaycan örneğine uygulanarak ülkenin enerji yapısı, yenilenebilir enerji politikaları, güneş ve rüzgar enerjisi potansiyeli, devam eden ve planlanan projeleri ile sektörün gelişimini etkileyen temel fırsatlar ve kısıtlamalar incelenmiştir. Ayrıca, güneş ve rüzgar enerjisinin geliştirilmesine ilişkin güçlü ve zayıf yönler, fırsatlar ve tehditlerin belirlenmesi amacıyla SWOT analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın bulguları, Azerbaycan'ın önemli düzeyde güneş ve rüzgar enerjisi potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Bu potansiyel özellikle yüksek güneşlenme ve güneş ışınımına sahip bölgelerde ve Hazar Denizi'nde denizüstü rüzgar enerjisinin geliştirilmesi açısından dikkat çekmektedir. Bu kaynakların yaygınlaştırılması; enerji karmasının çeşitlendirilmesine, enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesine, fosil yakıtlara olan bağımlılığın azaltılmasına, istihdamın ve bölgesel kalkınmanın desteklenmesine ve ülkenin daha yeşil bir ekonomiye geçişinin hızlandırılmasına katkı sağlayabilir. Bununla birlikte, mevcut potansiyelin etkin biçimde değerlendirilmesi; elektrik şebekesi altyapısı, enerji depolama gereksinimleri, finansman koşulları, teknolojik kapasite, düzenleyici yapılar ve uzun dönemli ve bölgesel olarak ayrıştırılmış verilerin sınırlılığı gibi çeşitli kısıtlarla karşı karşıyadır. Genel olarak araştırma, güneş ve rüzgar enerjisinin Azerbaycan'ın sürdürülebilir enerji dönüşümünün önemli bileşenlerinden biri olduğu sonucuna ulaşmaktadır. Bu potansiyelin gerçekleştirilmesi; yatırımların artırılmasını, elektrik şebekesinin modernizasyonunu, enerji depolama sistemlerinin geliştirilmesini, teknolojik kapasitenin güçlendirilmesini, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesini ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesini kapsayan eşgüdümlü politikaların uygulanmasını gerektirmektedir. Bu doğrultuda araştırma, Azerbaycan'da güneş ve rüzgar enerjisinin sürdürülebilir kalkınmaya katkısının değerlendirilmesine yönelik bir çerçeve sunmakta ve daha çeşitlendirilmiş, dayanıklı ve düşük karbonlu bir enerji sisteminin oluşturulmasını desteklemeye yönelik politika önerileri geliştirmektedir.
Özet (Çeviri)
This doctoral dissertation examines the role of solar and wind energy in sustainable development, with particular emphasis on the case of Azerbaijan. The study is based on the necessity of harmonizing economic development and energy security with environmental protection and the transition toward a low-carbon energy system. Despite possessing significant oil and natural gas reserves, Azerbaijan is increasingly recognizing the importance of diversifying its energy structure and expanding renewable energy as part of its long-term development strategy. The research is structured around three main areas of analysis. The first chapter establishes the conceptual and theoretical framework by addressing sustainable development, energy, energy efficiency, and the economic, social, and environmental dimensions of sustainability. The second chapter focuses on the technical, economic, social, and environmental characteristics of solar and wind energy. The contributions of these energy sources to sustainable development, energy security, employment, environmental protection, technological progress, and electricity generation are evaluated, while their main advantages, limitations, cost developments, and factors affecting efficiency are also examined. In the third chapter, the framework developed in the previous sections is applied to the case of Azerbaijan, examining the country's energy structure, renewable energy policies, solar and wind energy potential, ongoing and planned projects, and the major opportunities and constraints affecting the development of the sector. In addition, SWOT analyses are employed to identify the strengths and weaknesses, opportunities, and threats associated with the development of solar and wind energy. The findings of the research indicate that Azerbaijan possesses significant solar and wind energy potential. This potential is particularly noteworthy in regions with high levels of sunshine and solar irradiation, as well as in terms of the development of offshore wind energy in the Caspian Sea. The expansion of these energy sources may contribute to diversifying the energy mix, strengthening energy supply security, reducing dependence on fossil fuels, supporting employment and regional development, and accelerating the country's transition toward a greener economy. However, the effective utilization of the existing potential faces various constraints, including electricity grid infrastructure, energy storage requirements, financing conditions, technological capacity, regulatory frameworks, and the limited availability of long-term and regionally disaggregated data. Overall, the research concludes that solar and wind energy constitute important components of Azerbaijan's sustainable energy transition. Realizing this potential requires the implementation of coordinated policies covering increased investment, modernization of the electricity grid, development of energy storage systems, strengthening of technological capacity, support for research and development activities, and enhancement of institutional capacity. In this context, the research provides a framework for assessing the contribution of solar and wind energy to sustainable development in Azerbaijan and develops policy recommendations aimed at supporting the establishment of a more diversified, resilient, and low-carbon energy system.
Benzer Tezler
- Landscape research on towards sustainable energy landscapes
Sürdürülebilir enerjillere yönelik peyzaj araştırması
SOLMAZ MOHAMMADALIREZAEI
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM ERDEM KAYA
- Finding the best locations for photovoltaic panel installation in urbanized areas
Kentsel alanlarda fotovoltaik panel kurulumu için en uygun konumların belirlenmesi
HANDE MAHİDE YEŞİLMADEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET ÖZGÜR DOĞRU
- Rüzgâr enerjisinin sürdürülebilir kalkınma üzerindeki ekonomik etkileri: Avrupa Birliği(AB)-Türkiye örneği
The economic impacts of wind energy on sustainable development: European Union (EU)-Turkey case study
EMRULLAH KAĞAN ELMAS
- Yenilenebilir enerji teknolojilerinin enerji sistemine entegrasyonu ve ilgili destekleme mekanizmalarının değerlendirilmesi
Integration of renewable energy technologies to the energy system and evaluation of related support mechanisms
İBRAHİM ERDEN
- Yenilenebilir enerji kaynaklarının enerji ihtiyacını karşılamadaki payının artırılması kapsamında Türkiye rüzgar enerjisinden yararlanma analizi
Analysis of Türkiye's utilization of wind energy in scope of increasing the share of renewable energy sources in meeting energy needs
YASİN ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Makine MühendisliğiAkdeniz ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AFŞİN GÜNGÖR