Ergenlerde sanal sosyal dışlanma ile siber zorbalık arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between virtual social exclusion and cyberbullying among adolescents
- Tez No: 1024318
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE YÜKSEL KADIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ERGENLERDE SANAL SOSYAL DIŞLANMA İLE SİBER ZORBALIK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ Bu araştırmada ergenlerde sanal sosyal dışlanma ile siber zorbalık arasındaki ilişki incelenmiştir. İlişkisel tarama modelinde yürütülen araştırmanın çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Türkiye'deki farklı ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören 144 ergen öğrenci oluşturmaktadır. Veriler Google Formlar aracılığıyla toplanmış; veri toplama aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Sanal Sosyal Dışlanma Ölçeği ve Ergenler İçin Siber Zorbalık Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics paket programında frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, grup karşılaştırma testleri, Pearson korelasyonu ve basit doğrusal regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda kullanılan ölçeklerin yüksek düzeyde güvenirliğe sahip olduğu saptanmıştır. Demografik karşılaştırmalarda; sanal sosyal dışlanma düzeyleri cinsiyet ve günlük sosyal medya kullanım süresine göre genel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir. Buna karşılık, erkek öğrencilerin başkalarına yönelik siber zorbalık yapma (faillik) puanlarının kız öğrencilere göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu; oyun içi sohbet ortamında daha fazla zaman geçiren öğrencilerde siber önemsenmeme düzeyinin belirgin şekilde yükseldiği ve günlük sosyal medya kullanım süresinin siber zorbalık yapma davranışlarında anlamlı farklılık oluşturduğu saptanmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre; sanal sosyal dışlanma ile siber mağduriyet (zorbalığa maruz kalma) boyutu arasında pozitif yönlü ve oldukça güçlü düzeyde anlamlı bir ilişki; siber zorbalık yapma (faillik) boyutu arasında ise pozitif yönlü, orta/düşük düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizinde, sanal sosyal dışlanmanın siber mağduriyet yaşantısını güçlü şekilde; siber zorbalık yapma davranışını ise daha sınırlı bir düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, sanal sosyal dışlanmanın ergenlerde doğrudan bir faillik davranışından ziyade, öncelikli ve güçlü bir siber mağduriyet riski oluşturduğu; bu doğrultuda önleyici rehberlik çalışmalarında örtük ilişkisel dışlanma süreçlerinin de göz önünde bulundurulması gerektiği anlaşılmaktadır.
Özet (Çeviri)
AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN VIRTUAL SOCIAL EXCLUSION AND CYBERBULLYING AMONG ADOLESCENTS This study examined the relationship between cyber ostracism and cyberbullying among adolescents. Conducted within a correlational survey design, the study group consisted of 144 adolescent students attending various secondary education institutions in Turkey during the 2025–2026 academic year. Data were collected via Google Forms using a Demographic Information Form, the Cyber Ostracism Scale, and the Cyberbullying Scale for Adolescents. The collected data were evaluated using IBM SPSS Statistics through frequencies, percentages, means, standard deviations, group comparison tests, Pearson correlation, and simple linear regression analyses. The findings indicated that the scales possessed high internal consistency reliability. Regarding demographic comparisons, cyber ostracism levels did not show significant differences based on gender or daily social media usage duration. Conversely, male students exhibited significantly higher cyberbullying perpetration scores compared to female students. Furthermore, students spending more time in in-game chat environments reported significantly higher levels of cyber non-regard, and daily social media usage duration led to significant differences in cyberbullying perpetration behaviors. Correlation analysis revealed a strong positive relationship between cyber ostracism and cyber victimization, whereas a moderate-to-low positive relationship was found between cyber ostracism and cyberbullying perpetration. Regression analysis indicated that cyber ostracism strongly predicted cyber victimization, while predicting cyberbullying perpetration to a more limited extent. In conclusion, cyber ostracism constitutes a primary and potent risk factor for cyber victimization rather than direct perpetration among adolescents, highlighting the necessity of addressing implicit relational exclusion processes in school-based preventive counseling programs.
Benzer Tezler
- Ergenlerde sosyal medya bağımlılığı, siber dışlanma ve öz şefkat arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between social media addiction, cyber exclusion and self-compassion in adolescents
YASEMİN PETEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
- Aktif spor yapan ortaöğretim öğrencilerinin sosyal dışlanma ve sosyal medya bağımlılığı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Manisa ili örneği)
Investigation of the relationship between social exclusion and social media addiction levels of high school students actively engaged in sports (Manisa province example)
ŞENAY ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU OLCAY KARABULUT
- Kendine zarar verme davranışı olan ve olmayan majör depresif bozukluk tanılı ergelerde akut sosyal stresin karar verme ve metakognitif süreçlere etkisi
The effect of acute social stress on decision-making and metacognitive processes in adolescents diagnosed with major depressive disorder, with and without non-suicidal self-injury
ANIL ŞAFAK KAÇAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK SÜZER GAMLI
- Bilim ve sanat merkezlerine giden ve gitmeyen 10-14 yaş grubu çocuklarda sosyal dışlanma ve saldırganlık davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The review of relationships between social exclusion and attitudes of agression among the students at the age groups of 10-14 attending and not attending the centres of science and art
EMİNE ŞEYMA ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ABİDE GÜNGÖR AYTAR
- Boşanmış ve evli ebeveynlere sahip ergenlerin siber zorbalık sosyal dışlanma ve umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
The relationship between the levels of cyber bulling social exclusion and hopelessness of adolescents who have divorced and married parents
ERCAN GÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BESRA TAŞ