Farklı beden kitle indeksi gruplarında sağlıklı davranışlar ve yaşam doyumunun değerlendirilmesi
Evaluation of healthy behaviors and life satisfaction indifferent body mass index groups
- Tez No: 1024321
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE BAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Beden kitle indeksi, Sağlıklı yaşam biçimi, Yaşam doyumu, Hemşirelik, Body mass index, Healthy lifestyle, Life satisfaction, Nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sanko Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Gaziantep ilinde yer alan Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Gaziantep Sanat ve Meslek Eğitim Kursları'ndaki (GASMEK) kursiyerlerin farklı beden indeksi gruplarına göre sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile yaşam doyumlarının değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel tipte olup Ocak–Mart 2026 tarihleri arasında kura yöntemi ile seçilen GASMEK kurumlarındaki 223 kursiyer ile yürütüldü. Veriler, 'Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu', 'Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ)' ve 'Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ)' kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, sayı ve yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri, pearson korelasyon analizi, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), çoklu doğrusal regresyon ve hiyerarşik regresyon analizleri uygulandı. Katılımcıların, yaş ortalamasının 32,22±12,96 olduğu, %87,4'ünün kadın olduğu saptandı. Katılımcıların, Beden Kitle İndeksi'ne (BKİ) göre, %54,7'sinin normal kilolu, %30,5'inin preobez/fazla kilolu, %14,8'inin obez olduğu saptandı. Bel çevresi ölçümüne göre, %18,8'inin bel çevresinin yüksek riskli olduğu, bel/boy oranına göre ise %33,6'sının merkezi yağlanma ve artmış kardiyometabolik riski olduğu bulundu. Ölçek toplam puan ortalamaları; YDÖ'de 14,28±4,43, SYBDÖ'de ise 131,01±23,28 olarak bulundu. YDÖ puan ortalaması ile tüm antropometrik ölçümler (BKİ, bel çevresi, bel/boy oranı) arasında anlamlı bir ilişki ve farklılık olmadığı saptandı. SYBDÖ toplam puan ortalaması ile BKİ grupları ve bel/boy oranı grupları arasında anlamlı ilişki bulunmadığı, bel çevresi açısından riskli grubun normal gruba göre puan ortalamasının daha yüksek olduğu belirlendi. SYBDÖ'nün sağlık sorumluluğu ve beslenme alt boyutlarında; BKİ'ye göre, preobez ve obez grupların, bel çevresine göre riskli ve yüksek riskli grupların, bel/boy oranına göre ise merkezi yağlanma ve artmış kardiyometabolik riskli grubun normal gruba göre puan ortalamaları daha yüksek bulundu. Çoklu karşılaştırma sonuçlarına göre, riskli bel çevresi grubunda yer alan bireylerin SYBDÖ puanlarının normal gruba göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlendi. Hiyerarjik regresyon analizine göre ise yaşam doyumunun sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının en önemli yordayıcısı olduğu saptandı. Sonuç olarak, yaşam doyumunun tüm antropometrik ölçümlerde anlamlı farklılık göstermediği, sağlık yaşam davranışlarının ise bel çevresi riskli gruplarda anlamlı şekilde daha yüksek olduğu belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda, topluma sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının benimsenmesi için farkındalık eğitimlerinin düzenlenmesi, toplumun yaşam doyumunu olumlu hale getirecek uygulamaların yapılması ve zayıf bireylerin de dahil edildiği çalışmaların yapılması önerilebilir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the healthy lifestyle behaviors and life satisfaction of trainees at Gaziantep Metropolitan Municipality Gaziantep Art and Vocational Training Courses (GASMEK) in Gaziantep province, according to different body index groups. The research is descriptive and cross-sectional in nature and was conducted with 223 trainees from GASMEK institutions selected by lottery between January and March 2026. Data were collected through face-to-face interviews using the 'Descriptive Characteristics Information Form', the 'Healthy Life Style Behavior Scale II (HLBS II)', and 'The Satisfaction With Life Scale (SWLS)'. Data analysis included frequency and percentage, mean and standard deviation, Pearson correlation analysis, independent groups t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), multiple linear regression, and hierarchical regression analyses. The participants had an average age of 32,22±12,96, and 87.4% were female. Anthropometric measurements revealed that 54.7% were normal weight, 30.5% were pre-obese/overweight, 14.8% were obese, 18.8% had high-risk waist circumference, and 33.6% had central adipose tissue and increased cardiometabolic risk based on their waist-to-height ratio. The Satisfaction With Life Scale (SWLS) score was 14,28±4,433 and the Healthy Life Style Behavior Scale II (HLBS II) score was 131,01±23,28. No significant relationship or difference was found between the total SWLS score and all anthropometric measurements (BMI, waist circumference, waist-to-height ratio). No significant relationship was found between the total HLSBS II score and BMI groups or waist-to-height ratio groups; however, the high-risk group had a higher average score than the normal group in terms of waist circumference. In the health responsibility and nutrition sub-dimensions of the HLSBS, preobese and obese groups, groups at risk and high risk in terms of waist circumference, and groups with central adiposity and increased cardiometabolic risk in terms of waist-to-height ratio had higher mean scores compared to the normal group. According to the multiple comparison results, individuals in the at-risk waist circumference group were found to have significantly higher healthy lifestyle behavior scores compared to the normal group. Hierarchical regression analysis revealed that life satisfaction was the most significant predictor of healthy lifestyle behaviors. In conclusion, while life satisfaction did not show significant differences across all anthropometric measurements, healthy lifestyle behaviors were significantly higher in the at-risk waist circumference groups. Based on these results, it is recommended that awareness training programs be organized to promote the adoption of healthy lifestyle behaviors in society, that practices be implemented to improve life satisfaction in the community, and that studies including underweight individuals be conducted.
Benzer Tezler
- Yetişkin kadınların kardiyovasküler risk faktörleri, bilgi düzeyleri ve sağlığı geliştirme davranışları
Adult women's cardiovascular risk factors, knowledge levels and health promotion behaviors
SEVİLAY HEBCAN ÖRS
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ADİLE TÜMER
- Özel bir zayıflama merkezine devam eden yetişkin kadınlarda sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ağırlık kaybına yansımasının değerlendirilmesi
The evaluation of healthy life behaviours' effect on weight loss for the adult females attending a private weight loss consultancy center
SELEN ALEMDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE AKSOYDAN
- Yetişkin kadınlarda diyet karotenoid alımı ve yeme davranışı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between dietary carotenoid intake and eating behavior in adult women
AYLİN AYGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLİN AYAZ
- Üniversite öğrencilerinin öz-şefkatleri ve bozulmuş yeme davranışları arasındaki ilişkide öz-eleştirel ruminasyonun aracı rolü
The mediating role of self-critical rumination in the relationship between disordered eating behaviors and self-compassion levels among university students
DUYGU ZOMP
- Öğretmenlerin A vitaminine ilişkin bilgi ve davranışları
Teachers` knowledge and behaviours concerning vitamin A
NERGÜL KURTCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ARLI