Geri Dön

İnfertile tedavisi gören kadınlarda travma sonrası stres bozukluğu ve çocukluk çağı yaşantıları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Investigation of the effect of posttraumatic stress disorder and childhood experiences in women treated for infertility

  1. Tez No: 1024507
  2. Yazar: İREM GÜLSÜM CERAN KORKMAZ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. RUŞEN ÖZTÜRK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Psikiyatri, Nursing, Obstetrics and Gynecology, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Kadın sağlığı, Kadınlar, Stres bozuklukları-post travmatik, Çocukluk çağı travmaları, İnfertilite, Women's health, Women, Stress disorders-post traumatic, Childhood traumas
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırma, infertilite tedavisi gören kadınların travma sonrası stres bozukluğu ve çocukluk çağında yaşadıkları travma arasındaki ilişkinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi ile infertilite üzerine etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Gereç Yöntem: Araştırmanın örneklemi, evreni bilinmeyen örneklem formülüyle hesaplanmış olup yüz yüze görüşme tekniği ile verileri toplanan 300 kadından oluşmaktadır. Araştırma 01.08.2024 – 01.02.2025 tarihleri arasında İzmir Ege Üniversitesi Hastanesi Tüp Bebek Merkezine başvuran 201 ve İzmir Özel Smyrna Hastanesine tedavi amacı ile başvuran 99 kadının çocukluk çağı travmalarının incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte tasarlanmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından literatür incelenerek hazırlanan kadınların sosyo-demografik özelliklerini içeren birey tanıtıcı formu, Çocukluk Çağı Travması Ölçeği (CTQ-33) ve DSM-5 için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (PCL-5) soruları kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın bağımlı değişkenleri Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, DSM-5 için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (PCL-5), bağımsız değişkenleri ise kadının tanıtıcı özellikleri, sosyo-demografik özelliklerdir. Veriler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 25.0 paket programında analiz edilmiştir. Veri değerlendirmesinde tanımlayıcı analizlerde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Araştırmada nonparametrik istatistiksel yöntemler kullanılmıştır: Shapiro-Wilk normalite testi verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek için; Kruskal-Wallis H testi üç ve daha fazla bağımsız grubun karşılaştırılmasında; Mann-Whitney U testi iki bağımsız grubun karşılaştırılmasında; Dunn çoklu karşılaştırma testi (Bonferroni düzeltmeli) anlamlı Kruskal-Wallis sonuçlarında farkın kaynağını belirlemek için post-hoc test olarak; ve Spearman sıra korelasyon katsayısı iki sürekli değişken arasındaki ilişkinin gücünü ve yönünü belirlemek için uygulanmıştır. Sonuçlar %95 güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: İnfertilite tedavisi gören kadınların çocukluk çağı travmaları ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) düzeylerine ilişkin yapılan analizler, araştırmanın temel hipotezlerini büyük ölçüde doğrulamaktadır. Katılımcıların PCL-5 ölçeğinin tüm alt boyutlarında, madde başı ortalamaların 1,63 ile 2,19 arasında seyrettiği ve kadınların orta düzeyde TSSB belirtileri gösterdiği saptanmıştır. Bu durumun çocukluk yaşantılarıyla bağıntısı analiz edildiğinde; Çocukluk Çağı Örselenme Yaşantıları (CTQ-33) ile TSSB (PCL-5) puanları arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ve istatistiksel olarak yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r_s = 0,523; p < 0.001). Bu bulgu, çocukluk dönemindeki travmatik deneyimlerin yetişkinlikteki TSSB semptomlarını doğrudan etkilediğini göstermektedir. Çocukluk dönemi travmalarının içeriğine bakıldığında, katılımcılarda özellikle duygusal ihmal ve fiziksel ihmal puanlarının orta düzeyde olduğu görülmüştür. Bu travmaların şiddeti üzerinde ailenin sosyo-demografik profili belirleyici bir rol oynamaktadır; ekonomik durum, ebeveyn ilişkisi, aile tipi ve hatta infertilitenin tıbbi nedeni gibi değişkenlerin çocukluk çağı travma puanları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklar yarattığı belirlenmiştir (p < 0.05). Sonuç: İnfertilite alanında çalışan sağlık çalışanlarının, kadınları infertilite sürecinde, çocukluk travmalarının etkisinin değerlendirmelerinin gerekli olup olmadığı ve bu yönde ihtiyaç duyulabilecek ruhsal desteğin verilmesi ve planlanması açısından yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Çalışma ile infertilite hemşiresinin durumun tespiti ve ruh sağlığı birimlerine sevk etme rollerinde yer alabilmesini, çocukluk çağı travmalarına yönelik girişimsel tedavilerin infertile üzerinde etkisinin değerlendirilmesindeki gelecekteki çalışmalar için bu çalışma sonuçlarının kullanılması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: This study was conducted to determine the relationship between post-traumatic stress disorder and childhood trauma in women undergoing infertility treatment, to identify the factors influencing this relationship, and to examine its impact on infertility. Materials and Methods: The study sample, calculated using a sampling formula for an unknown population, consists of 300 women from whom data were collected via face-to-face interviews. The study was designed as a descriptive, cross-sectional study to examine childhood traumas among 201 women who applied to the In Vitro Fertilization Center at Ege University Hospital in Izmir and 99 women who applied to Izmir Private Smyrna Hospital for treatment between August 1, 2024, and February 1, 2025. Data were collected using a participant demographic form—prepared by the researcher based on a review of the literature—along with the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-33) and the Posttraumatic Stress Disorder Checklist for DSM-5 (PCL-5). The dependent variables of the study were the Childhood Psychological Trauma Scale and the Posttraumatic Stress Disorder Checklist for DSM-5 (PCL-5), while the independent variables were the women's demographic and sociodemographic characteristics. The data were analyzed using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 25.0 software. In the data evaluation, descriptive statistics including frequency, percentage, mean, and standard deviation were calculated. Nonparametric statistical methods were used in the study: the Shapiro-Wilk normality test to determine whether the data followed a normal distribution; the Kruskal-Wallis H test for comparing three or more independent groups; the Mann-Whitney U test for comparing two independent groups; the Dunn multiple comparison test (Bonferroni-corrected) was used as a post-hoc test to identify the source of differences in significant Kruskal-Wallis results; and the Spearman rank correlation coefficient was applied to determine the strength and direction of the relationship between two continuous variables. Results were evaluated at a 95% confidence interval and a significance level of p < 0.05. Results: Analyses of childhood trauma and levels of Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) among women undergoing infertility treatment largely confirm the study's main hypotheses. It was found that the mean scores per item across all subscales of the PCL-5 scale ranged from 1.63 to 2.19, indicating that the women exhibited moderate levels of PTSD symptoms. When the association between this finding and childhood experiences was analyzed, a positive, moderate, and statistically highly significant relationship was identified between Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-33) scores and PTSD (PCL-5) scores (r_s = 0.523; p < 0.001). This finding indicates that traumatic experiences during childhood directly influence PTSD symptoms in adulthood. When examining the nature of childhood traumas, it was observed that participants' scores for emotional neglect and physical neglect, in particular, were at a moderate level. The family's sociodemographic profile plays a decisive role in the severity of these traumas; it was determined that variables such as economic status, parental relationship, family type, and even the medical cause of infertility produced statistically significant differences in childhood trauma scores (p < 0.05). Conclusion: It is believed that this study will serve as a guide for healthcare professionals working in the field of infertility regarding whether it is necessary to assess the impact of childhood trauma on women during the infertility process, as well as in terms of providing and planning the psychological support that may be needed in this regard. This study suggests that infertility nurses can play a role in identifying such cases and referring patients to mental health units, and recommends that the findings of this study be used in future research to evaluate the impact of interventional treatments for childhood trauma on individuals with infertility.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    192841

    Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi

    The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma

    HACI HASAN ESEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    PatolojiSelçuk Üniversitesi

    Patoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK

  2. Tez No

    829124

    İnfertilite tedavisi gören kadınlarda infertilite faktörüne göre damgalanma, travma ve baş etme yöntemleri

    Stigma, trauma, and coping methods in women who treated infertility according to the factor

    HANIM ÖZLEM KÖLAN YARAŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikolojiDoğuş Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT YÜKSEL

  3. Tez No

    1025227

    Polikistik over sendromu olan ve olmayan infertil kadın hastaların depresyon, vücut algısı ve çocukluk çağı travması skorları açısından karşılaştırılması

    Comparison of infertile female patients with and without polycystic ovary syndrome in terms of depression, body perception and childhood trauma scores

    YASEMİN GÜNAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN BELLİ

  4. Tez No

    569290

    Doğal yolla çocuk sahibi olan ve olamayan kadınlarda yılmazlığın yordayıcıları

    Predi̇ctors of resi̇li̇ence i̇n women who have and not able to have chi̇ldren wi̇th a natural way

    AYNUR AYHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikolojiKocaeli Üniversitesi

    Dahili Tıp Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ASLIHAN ÖZLEM POLAT

  5. Tez No

    709181

    İnfertilite tedavisi gören kadınlarda yorgunluk, depresyon yaşanma durumu ve öz bakım gücüne etkisinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the effects of fatigue, depression and self-care power in women receiving infertility treatment

    HABİBE ER YILDIRIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HemşirelikMarmara Üniversitesi

    Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DİLEK POTUR

Geri Dön