Bağlama eğitimi için notasyon önerisi (Harf notasyonu)
Notation proposal for bağlama education (Letter notation)
- Tez No: 1024523
- Danışmanlar: PROF. DR. SONER ALGI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Müzik, Education and Training, Music
- Anahtar Kelimeler: Bağlama, Bağlama Eğitimi, Notasyon, Harf notasyonu, Bağlama, Bağlama Education, Notation, Letter notation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Müzik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bağlama eğitimi için notasyon önerisi (harf notasyonu) isimli çalışma, yazar tarafından anahtar ve porte temelli yaygın notasyonun dışında farklı bir yazı türü sunmak için ortaya çıkmıştır. Araştırma“Harf ve sayı belirteçli sesler ritmik yapılarla bir araya gelerek düzenli müzikal cümleler oluşturabilir mi?”sorusuyla başlamış ve gelişerek bugünkü halini almıştır. Araştırmanın temel amacı, günümüzün hızla değişen öğrenme ihtiyaçlarına cevap verebilecek, bilişsel ve teknik zorluğu en aza indirecek, harf temelli yeni bir nota yazım sistemi sunmak ve bu sistemin bağlama çalgısı üzerinde kullanılabilirlik durumunu gözlemlemektir. Bu doğrultuda elde edilen verilerle, bağlama eğitimine yeni başlayan veya ileri seviyedeki bireylere, anahtar temelli porte sistemi ve varyasyonlarının dışında, harf ve ritmik yapı temelli yeni bir müzik yazısı öğretmeyi amaçlamaktadır. Bu araştırma; doküman inceleme ve literatür tarama gibi veri toplama yöntemlerinin yer alması yönüyle nitel, deneysel bir süreç içermesi bakımından da nicel bir araştırma olarak nitelendirilmektedir. Bu bağlamda araştırma için eylem araştırması yöntemi kullanılmış, deneysel olarak tek gruplu tekrarlı ölçümler deseni uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunda, Denizli Hakkı Dereköylü Güzel Sanatlar Lisesinde 10, 11 ve 12. sınıf düzeyinde bulunan, hazır bulunuşluk testiyle denklik durumları tespit edilmiş 4 öğrenci ve alanı bağlama olan 3 uzman bulunmaktadır. Deneysel süreç için 8 öğrenciye hazırbulunuşluk testi uygulanmış deney kriterlerini karşılayan 4 öğrenci ile süreç tamamlanmıştır. Bu noktada 14 haftalık deney süreci boyunca temel harf notasyonu dersleri anlatıldıktan sonra seviyelere bölünmüş 30 harf notasyonu içeren ezgi, deney grubundaki öğrencilerle icra edilmiştir. Değerlendirmelerin sağlıklı ilerleyebilmesi adına 14 haftalık eğitim süreci video kamera ile kayıt altına alınmıştır. Video kayıtları, alanı bağlama olan uzmanlara izlettirilmiş, ara test ve son test değerlendirme sonuçları uzman değerlendirme formları aracılıyla kayıt altına alınmıştır. Ara test değerlendirmesi deneyin 7. haftasında, son test ise 14. haftadan sonra yapılmış iki test arasında anlamlı bir farkın olup olmadığına bakılmıştır. Araştırmanın sonucunda ara test ve son test değerlendirme verileri birçok açıdan incelendiğinde, testler arasında bazı öğrencilerde anlamlı bir farkın oluştuğu, bazı öğrencilerde ise anlamlı bir farkın oluşmadığı gözlenmiştir. Burada anlamlılık açısından bakıldığında deney eserlerinin sabit bir zorlukta kalmayıp kolaydan zora yöntemiyle oluşturulduğu unutulmamalıdır. Deneye katılan öğrencilerin hiç bilmedikleri bir notasyonda kolaydan zora doğru eğitim aldıkları düşünüldüğünde ara testten son teste kadar geriye gitmeden puanlarını yükseltmiş olmaları ayrıca önemli bir bulgudur. Deneydeki örneklem sayısının azlığı ve ezgilerin birçok zorluk alanını test etmesi, sayısal açıdan bazı öğrencilerde anlamlılık yaratmasa da ara test ve son test kriter değerlendirmelerinin anlamlı sonuçlar ortaya koyması, notasyonun deney grubu üzerinde kullanılabilir bir yazı türü olduğunu göstermiştir. Bağlama eğitimi için önerilen harf temelli notasyonun, kısa süreli bir eğitim ile yaygın notasyondaki birçok işlevi yerine getirebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The study titled“A notation proposal for bağlama education (letter notation)”was introduced by the author to present a different type of writing apart from the widely used clef- and staff-based notation. The research began with the question,“Can sounds with letter and number indicators combine with rhythmic structures to form re-gular musical phrases?”and evolved into its current state. The main purpose of the research is to present a new letter-based notation system that can respond to today's rapidly changing learning needs, minimize cognitive and technical difficulty, and observe the usability of this system on the bağlama instrument. With the data obtained in this direction, it aims to teach a new musical notation based on letters and rhythmic structures to individuals who are beginners or at an advanced level in bağlama education, apart from the clef-based staff system and its va-riations. This research is characterized as qualitative due to the inclusion of data collection methods such as document analysis and literature review, and as quantitative because it involves an experimental process. In this context, the action research method was adopted for the study, and an experimental single-group repeated measures design was utilized. The study group of the research consists of 4 students in the 10th, 11th, and 12th grades at Denizli Hakkı Dereköylü Fine Arts High School, whose equivalence was determined by a readiness test, and 3 experts in the field of bağlama. For the experimental process, a readiness test was administered to 8 students, and the process was completed with 4 students who met the experimental criteria. At this point, during the 14-week experimental process, after the basic letter notation lessons were taught, 30 melodies featuring letter notation divided into progressive levels were performed with the students in the experimental group. In order for the evaluations to proceed soundly, the 14-week educational process was recorded with a video camera. The video recordings were shown to the experts in the field of bağlama, and the mid-test and post-test evaluation results were recorded through expert evaluation forms. The mid-test evaluation was conducted in the 7th week of the experiment, and the post-test was conducted after the 14th week, to examine whether there was a significant difference between the two tests. As a result of the research, when the mid-test and post-test evaluation data were examined from various aspects, it was observed that a significant difference occurred in some students between the tests, while no significant difference occurred in others. From the perspective of significance, it should be noted that the experimental pieces did not remain at a constant difficulty but were created using a simple-to-complex method. Considering that the students participating in the experiment received instruction in a completely unfa-miliar notation using a simple-to-complex method, the fact that they increased their scores from the mid-test to the post-test without regressing is also an important finding. Although the small sample size in the experiment and the fact that the melodies tested many areas of difficulty did not create statistical significance for some stu-dents, the fact that the mid-test and post-test criteria evaluations yielded meaningful results demonstrated that the notation is a usable form of writing on the experimental group. It was concluded that the letter-based nota-tion proposed for bağlama education can fulfill many functions of the widely used notation with a short period of instruction.
Benzer Tezler
- Türk makam müziği ve çağdaş müzikte tanbur icrasına yönelik idiyomatik notasyon önerisi
An idiomatic notation proposal for tanbur performance in Turkish makam music and contemporary music
TAYFUN DEMİRBAŞ
Doktora
Türkçe
2026
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ERAY ALTINBÜKEN
- Creation, application and analysis of choreography in choral performance, with a proposed notation system
Koro performansında koreografi yaratımı, uygulaması ve analizi ile bir notasyon sistemi önerisi
AYŞEGÜL BEGÜM KUNTMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP GÜL
- Müzik eğitimi ana bilim dallarında bireysel çalgı bağlama derslerinde Konya tavrının öğretilme durumu
The situation of teaching Konya style in individual playing bağlama lessons at the disciplines of music educations
EZGİ DEMİRKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Güzel SanatlarNecmettin Erbakan ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. ATTİLA ÖZDEK
- Çocuklarda bağlama eğitimine yönelik uzman görüşlerinin değerlendirilmesi
The evaluation of expert opinions on baglama education for children
EZGİ DEMİRKAYA
Doktora
Türkçe
2023
Güzel SanatlarNecmettin Erbakan ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATTİLA ÖZDEK
- Çalgı eğitiminde kullanılan Göksel Baktagir'e ait sirtoların bağlama eğitiminde kullanılabilirlik durumlarının incelenmesi
Investigation of the usage conditions of Goksel Baktagir's sirtos used in instrument education in baglama education
GÖKHAN KARABEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SONER ALGI