Geri Dön

Investigating foreign language teacher identity through life script theory: A case study within a complexity perspective

Yaşam senaryosu kuramı aracılığıyla yabancı dil öğretmen kimliğinin incelenmesi: Karmaşıklık perspektifinden bir vaka çalışması

PDF İndir

  1. Tez No: 1024571
  2. Yazar: RAZİYE SAYILMAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ŞEHNAZ ŞAHİNKARAKAŞ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Çağ Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, yabancı dil öğretmen kimliğini (YDÖK) Yaşam Senaryosu Kuramı perspektifi aracılığıyla çok disiplinli ve karmaşıklık temelli bir çerçevede incelemektedir. YDÖK giderek dinamik, çok boyutlu ve sürekli gelişen bir yapı olarak kavramsallaştırılmasına rağmen, öğretmen kimliğini karmaşıklık temelli perspektifler ile birlikte içsel ve senaryo temelli dinamikler açısından inceleyen çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda mevcut çalışma, YDÖK'nin yapılandırılma sürecini incelemeyi, katılımcının yaşam senaryosu dinamiklerini analiz etmeyi ve bu senaryo temelli dinamiklerin profesyonel kimlik oluşumuna nasıl yansıdığını araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma, Türkiye bağlamında görev yapan, kariyerinin ileri dönemindeki bir yabancı dil öğretmeni ile yürütülen nitel bir vaka çalışması olarak tasarlanmıştır. Çalışmada temel analiz yöntemi olarak Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz (YFA) kullanılmıştır. Veriler anlatı yazımları, yarı yapılandırılmış görüşmeler, yaşam senaryosu görüşmeleri ve davranışsal ile dilsel gözlemleri içeren gözlem notları aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler betimsel, dilsel, kavramsal ve yorumlayıcı aşamalardan oluşan döngüsel bir süreçle analiz edilmiştir. YFA temelli tematik analiz sürecinin ardından ortaya çıkan temalar, Yaşam Senaryosu Kuramı kapsamında yer alan bazı senaryo temelli yapılar aracılığıyla yeniden yorumlanmıştır. Bu yapılar arasında yasaklayıcı mesajlar (injunctions), sürücüler (drivers), yaşam pozisyonları, süreç senaryoları ve çalışma stilleri yer almaktadır. Araştırma bulguları, katılımcının YDÖK oluşumunun biyografik, ilişkisel, duygusal ve mesleki dinamiklerin iç içe geçtiği bir yapı içerisinde şekillendiğini ortaya koymuştur. Analiz sonucunda katılımcının kimlik yapılanmasının biyografik olarak şekillenen benlik, dönüşen yansıtıcı benlik, ahlaki-bakım odaklı benlik, özneleşmiş ancak sınırlanmış benlik, doyum sağlayan profesyonel benlik ve dirençli benlik gibi birbiriyle ilişkili çoklu boyutlar içerdiği belirlenmiştir. Ayrıca koşullu kabul, aşırı vericilik eğilimleri, mükemmeliyet odaklı rol anlayışı, bakım verme yönelimi ve ilişkisel örüntüler gibi senaryo temelli dinamiklerin öğretmen kimliği oluşumunu önemli ölçüde etkilediği görülmüştür. Bulgular aynı zamanda katılımcının kimlik yapılanmasının kişisel geçmiş, ilişkisel deneyimler ve mesleki anlamlandırma süreçleri arasındaki karmaşık ve çok katmanlı etkileşimleri yansıttığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak çalışma, Yaşam Senaryosu Kuramını yabancı dil öğretmen kimliği araştırmalarına entegre ederek literatüre katkı sağlamayı ve öğretmen kimliği oluşumunu anlamaya yönelik karmaşıklık temelli ve çok disiplinli bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır. Ayrıca çalışma bulgularının öğretmen eğitimi, mesleki gelişim ve öğretmen öz-farkındalığı alanlarına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

This study investigates foreign language teacher identity (FLTI) through the perspective of Life Script Theory within a multidisciplinary and complexity-informed framework. Although FLTI has increasingly been conceptualized as a dynamic, multifaceted, and evolving construct, studies exploring teacher identity through complexity-informed perspectives and underlying intrapersonal and script-related dynamics remain limited. Addressing this gap, the current study aims to explore the construction of FLTI, analyse the participant's life script dynamics, and examine how these script-related dynamics are reflected in professional identity construction. Adopting a qualitative single-case study design, the research was conducted with a late-career foreign language teacher working in the Turkish educational context. The study employed Interpretative Phenomenological Analysis (IPA) as the primary analytical framework. Data were collected through narrative prompts, semi-structured interviews, life script interviews, and observational notes including behavioural and linguistic observations. The collected data were analysed iteratively through descriptive, linguistic, conceptual, and interpretative stages. Following the IPA-based analysis, the emerging themes were further interpreted through selected script-related constructs within Life Script Theory including injunctions, drivers, life positions, process scripts, and working styles. The findings revealed that the participant's FLTI was shaped through interconnected biographical, relational, emotional, and professional dynamics. The analysis demonstrated that the participant's identity construction reflected multiple interconnected dimensions including a biographically shaped self, an evolving reflective self, a moral-caring self, an agentic yet constrained self, a fulfilled professional self, and a resilient self. Furthermore, the findings indicated that underlying script-related dynamics such as conditional acceptance, over-giving tendencies, perfection-oriented role fulfilment, caregiving orientation, and relational patterns significantly influenced the participant's professional identity construction. The study also revealed that the participant's identity construction reflected complex and multilayered interactions between personal history, relational experiences, and professional meaning-making processes. Overall, the study contributes to the literature by integrating Life Script Theory into FLTI research and by offering a complexity-informed and multidisciplinary perspective for understanding teacher identity construction. In addition, the findings may contribute to teacher education, professional development, and teacher self-awareness by increasing understanding of the relational and intrapersonal dimensions underlying professional identity development.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    636827

    An investigation into professional identities of English language teacher trainers and their post-teacher training experiences

    İngilizce öğretmeni eğitimcilerinin mesleki kimliklerine ve öğretmen eğitimi sonrası deneyimlerine yönelik bir inceleme

    FATMA GÜMÜŞOK

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÖLGE SEFEROĞLU

  2. Tez No

    370217

    Investigating efl teachers' and their students' conceptions of professional teacher identity through metaphor analysis

    Yabancı dil olarak İngilizce öğreten öğretmenlerin ve öğrencilerinin mesleki öğretmen kimliği kavramına ilişkin imgelerinin metafor analizi yöntemi ile incelenmesi

    ELİF SAYAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal Üniversitesi

    İngilizce Öğretmenliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞEGÜL AMANDA JANE AUDREY YEŞİLBURSA

  3. Tez No

    593192

    Investigating professional identity and organizational citizenship behaviors of EFL instructors:A case study in a higher education context

    İngilizce öğretim elemanlarının öğretmen kimliği ve örgütsel vatandaşlık davranışlarının incelenmesi: Bir yükseköğretim kurumunda bir durum çalışması

    HASAN ŞERİF BALTACI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ABDULLAH CENDEL KARAMAN

  4. Tez No

    366317

    Self- and other-perceptions of nonnative English teacher identity in Turkey: A sociopsychological approach

    Türkiyede ana dili İngilizce olmayan İngilizce öğretmenlerinin kimliğiyle ilgili benlik ve öteki algıları: Sosyopsikolojik bir yaklaşım

    HİLAL BOZOĞLAN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. PAŞA TEVFİK CEPHE

  5. Tez No

    377833

    Native and nonnative English-speaking teachers in Turkey: Teacher perceptions and student attitudes

    Türkiye'de İngilizceyi yabancı dil ve ana dil olarak konuşan ingilizce öğretmeleri: Öğretmen algıları ve öğrencilerin tutumları

    OLGA SKLIAR

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BETİL ERÖZ TUĞA

Geri Dön