65 yaş üzeri bireylerde sağlığı geliştirme modeli temelli eğitimin yaşam kalitesi ve depresyon düzeylerine etkisi
The effect of health promotion model-based education on quality of life and depression levels in individuals aged 65 and over
- Tez No: 1024745
- Danışmanlar: PROF. DR. RUKUYE AYLAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Hemşirelik, Public Health, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Depresyon, Halk sağlığı hemşireliği, Hemşirelik, Sağlığın geliştirilmesi, Yaşam kalitesi, Yaşlılar, Depression, Community healt nursing, Nursing, Health promotion, Quality of life, Aged
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma; 65 yaş üzeri bireylerde Sağlığı Geliştirme Modeli temelli eğitimin yaşam kalitesi ve depresyon düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma ön test son test kontrol gruplu deneme modeli olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini Mardin ilinde bulunan 6 Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 65 yaş üzeri bireyler oluşturmaktadır. Örneklemi ise seçilen 6 Aile Sağlığı Merkezlerinden randomize olarak seçilen 59 deney, 59 kontrol grubu olmak üzere 118 birey oluşturmuştur. Araştırma Mayıs 2025-Haziran 2026 tarihleri arasında Kişisel Bilgi Formu, Yaşlılarda Yaşam Kalitesi Ölçeği (CASP-19) ve Geriatrik Depresyon Ölçeği kullanılarak yapılmıştır. Deney grubundaki bireylerin evlerine gidilerek ya da Aile Sağlığı Merkezlerinde görüşülerek araştırmacı tarafından sağlığı geliştirme modeline göre 20 dakikalık sağlığı geliştirme eğitimi verilmiştir. Deney grubuna sağlığı geliştirme modeli doğrultusunda 15 günde bir olmak üzere toplam dört oturumluk eğitim uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubuna ön testten 2 ay sonra veri toplama formları uygulanarak son test verileri elde edilmiştir. Verilerin analizinde; sayı, ortalama, bağımlı gruplarda t testi, yüzdelik, ki-kare, bağımsız gruplarda t testi kullanılmıştır. Bulgular: Yaşlılarda Yaşam Kalitesi Ölçeği son test puan ortalaması deney grubu için 28,25±3,28 elde edilirken kontrol grubu için 26,25±1,81 elde edilmiştir. Geriatrik Depresyon Ölçeği son test puan ortalaması da deney grubu için 12,55±4,98 elde edilirken kontrol grubu için 16,62±4,21 elde edilmiştir. Gruplar arası puan ortalamaları istatistiki olarak anlamlı olarak elde edilmiştir(p<0,05). Sonuç: 65 yaş üzeri bireylere verilen sağlığı geliştirme modeli temelli eğitimin yaşam kalitesini arttırıp depresyon düzeyini azalttığı belirlenmiştir. Yaşlılara yönelik eğitim ve yönlendirme uygulamalarının arttırılması önerilebilir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to determine the effect of Health Promotion Model-based education on the quality of life and depression levels of individuals aged 65 years and older. Materials and Methods: The study was designed as a randomized controlled trial with a pretest–posttest control group design. The study population consisted of individuals aged 65 years and older registered at six Family Health Centers in Mardin, Türkiye. The sample included 118 participants, comprising 59 individuals in the intervention group and 59 in the control group, who were randomly selected from the participating centers. Data were collected between May 2025 and June 2026 using the Personal Information Form, the Control, Autonomy, Self-realization and Pleasure Scale (CASP-19), and the Geriatric Depression Scale. Participants in the intervention group received health promotion education based on the Health Promotion Model through four 20-minute sessions conducted at 15-day intervals. Posttest data were collected from both groups two months after the pretest. Data were analyzed using descriptive statistics, chi-square tests, independent samples t-tests, and paired samples t-tests. Results: The posttest mean Quality of Life Scale score was 28.25±3.28 in the intervention group and 26.25±1.81 in the control group. The posttest mean Geriatric Depression Scale score was 12.55±4.98 in the intervention group and 16.62±4.21 in the control group. The differences between groups were statistically significant (p<0.05). Conclusion: Health Promotion Model-based education improved quality of life and reduced depression levels in individuals aged 65 years and older. Increasing educational and guidance interventions for older adults may be recommended.
Benzer Tezler
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN KUTLUAY
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL