Bir kaybın sinematografisi: Bernard Williams perspektifinden Asghar Farhadi sinemasında ahlaki belirsizlik
The cinematography of a loss: Moral ambiguity in the cinema of Asghar Farhadi from the perspective of Bernard Williams
- Tez No: 1024760
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGE MAZLUM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, İletişim Bilimleri, Sahne ve Görüntü Sanatları, Philosophy, Communication Sciences, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Ahlak felsefesi, Ahlaki davranış, Ahlaki sorumluluk, Ahlaki yargı, Ahlaki yüzleşme, Farhadi, Asghar, Sinematografi, Williams, Bernard, İran sineması, Moral philosophy, Ethical behaviour, Moral responsibility, Moral judgment, Moral confrontation, Farhadi, Asghar, Cinematography, Williams, Bernard, Iran cinema
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Asghar Farhadi'nin Elly Hakkında (Darbareye Elly, 2009) ve Herkes Biliyor (Todos Lo Saben, 2018) adlı filmlerini, Bernard Williams'ın ahlak felsefesi perspektifinden karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, Farhadi'nin bu iki filmde kurduğu ahlaki çatışmaların, Bernard Williams'ın modern ahlak anlayışına yönelttiği eleştirilerle paralellik gösterip göstermediğini ve hangi noktalarda benzeştiğini ortaya koymaktır. Tez, Farhadi sinemasındaki ahlaki gerilimlerin doğru-yanlış karşıtlığı üzerinden değil, eksik bilgi, çatışan sorumluluklar, toplumsal baskılar, rastlantılar ve kırılgan insan ilişkileri üzerinden şekillendiğini savunmaktadır. Her iki film de başlangıçta neşeli ve kolektif bir topluluk atmosferi kurmakta, ardından kayıp bir karakterin yokluğu etrafında gelişen sırlar ve gerilimlerle ahlaki çatışmaları görünür kılmaktadır. Bu ortak dramatik yapı, Farhadi'nin ele aldığı etik meselelerin evrensel bir nitelik taşıdığını düşündürmektedir. Bu bağlamda çalışmanın İran sinemasına yönelmesinin temel nedeni, İran'ın yakın tarihinde büyük toplumsal ve siyasal kırılmalar yaşamış olması ve 1979 Devrimi sonrasında sinemanın bu dönüşümden etkilenerek kendine özgü bir anlatı dili geliştirmesidir. Sansür, toplumsal baskılar ve kamusal temsil sınırları, İran sinemasını gündelik hayat içindeki ahlaki gerilimleri, bastırılmış duyguları ve kırılgan insan ilişkilerini dolaylı ama yoğun bir anlatım diliyle görünür kılmaya yöneltmiştir. Bu nedenle İran sineması, yalnızca estetik açıdan değil, etik ve toplumsal meseleleri ele alış biçimi bakımından da özgün bir sinema geleneği oluşturmuştur. Asghar Farhadi ise bu geleneğin çağdaş dönemdeki en önemli temsilcilerinden biri olarak, ahlaki belirsizlikleri kesin yargılar üretmeden ele alan anlatı yapılarıyla öne çıkmaktadır. Elly Hakkında ve Herkes Biliyor filmlerinin seçilme nedeni ise, her iki filmin de kayıp bir karakter etrafında gelişen benzer dramatik yapılara sahip olmasına rağmen biri İran, biri İspanya olmak üzere farklı kültürel coğrafyalarda geçmesi ve böylece aynı ahlaki çekirdeğin farklı toplumsal ve sinematografik biçimlerle nasıl yeniden üretildiğini incelemeye imkân tanımasıdır. Çalışmanın temel argümanlarından biri, filmlerdeki ahlaki ikilemlerin Bernard Williams'ın“ahlaki şans”ve“ahlaki tortu”kavramlarıyla güçlü biçimde örtüştüğüdür. Karakterler, kontrol edemedikleri olayların sonuçlarıyla yüzleşmekte; krizler fiziksel olarak çözüme ulaşsa bile suçluluk, pişmanlık ve ilişkilerde oluşan kırılmalar kalıcı biçimde varlığını sürdürmektedir. Tez ayrıca, aynı ahlaki çekirdeklerin farklı kültürel bağlamlarda farklı anlatısal ve sinematografik biçimlere dönüştüğünü göstermektedir. Bu doğrultuda çalışma, sinematografinin estetik bir unsur olmaktan öte, ahlaki düşüncenin üretildiği temel anlatı alanlarından biri olduğunu savunmaktadır Tez, öncelikle İran sinemasının tarihsel ve kültürel arka planını ele almakta, ardından Asghar Farhadi sinemasının temel anlatı özelliklerini incelemektedir. Sonraki bölümlerde Bernard Williams'ın ahlak felsefesine ilişkin temel kavramları ile sinematografik anlatımın kuramsal çerçevesi açıklanmaktadır. Çalışmanın son bölümünde ise Elly Hakkında ve Herkes Biliyor filmleri karşılaştırmalı analiz edilerek, Farhadi'nin benzer ahlaki meseleleri farklı kültürel ve sinematografik biçimlerle nasıl yeniden kurduğu ortaya konulmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis offers a comparative analysis of Asghar Farhadi's films About Elly and Everybody Knows through the perspective of Bernard Williams's moral philosophy. The primary aim of the study is to examine how the moral conflicts constructed in these two films parallel Williams's critiques of modern moral theory. The thesis argues that the moral tensions in Farhadi's cinema are shaped not through simple oppositions between right and wrong, but through incomplete knowledge, conflicting responsibilities, social pressures, contingency, and fragile human relationships. Both films initially establish a cheerful and collective social atmosphere, before gradually revealing moral conflicts through secrets, tensions, and the absence of a missing character. This shared dramatic structure suggests that the ethical concerns addressed by Farhadi possess a universal dimension. In this context, the primary reason for focusing on Iranian cinema lies in the profound social and political transformations that Iran has experienced in its recent history, particularly following the 1979 Revolution, which deeply influenced the development of a distinctive cinematic language. Censorship, social pressures, and the limitations imposed on public representation encouraged Iranian cinema to render moral tensions, suppressed emotions, and fragile human relationships visible through an indirect yet highly intense mode of narration. For this reason, Iranian cinema has emerged as a unique cinematic tradition not only in aesthetic terms, but also in the way it engages with ethical and social issues. Asghar Farhadi, as one of the most significant contemporary representatives of this tradition, stands out for his narrative structures that approach moral ambiguity without producing definitive judgments. The selection of About Elly and Everybody Knows is based on the fact that, despite sharing similar dramatic structures centered around the disappearance of a character, the films are set in different cultural geographies, thereby allowing an examination of how the same moral core is reconstructed through different social and cinematographic forms. One of the central arguments of the study is that the moral dilemmas in these films strongly resonate with Williams's concepts of“moral luck”and“moral remainder.”The characters are forced to confront the consequences of events beyond their control; even when crises are resolved on a physical level, guilt, regret, and fractures within relationships continue to persist. The thesis further demonstrates that similar moral cores are transformed into different narrative and cinematographic forms within different cultural contexts. In this respect, the study argues that cinematography functions not merely as an aesthetic element, but as one of the primary narrative spaces through which moral thought is produced. The thesis first examines the historical and cultural background of Iranian cinema and then focuses on the principal narrative characteristics of Farhadi's filmmaking. The following chapters establish the theoretical framework by discussing key concepts in Bernard Williams's moral philosophy alongside the conceptual foundations of cinematographic narration. In the final section, About Elly and Everybody Knows are comparatively analyzed in order to reveal how Farhadi reconstructs similar moral concerns through different cultural and cinematographic forms.
Benzer Tezler
- Sinemada rüya- hakikat ilişkisi: Tasavvufi yaklaşımla Matrix filminin çözümlenmesi
Dream-truth relationship in cinema: Analysis of Matrix film with mystical approaches
SERPİL KAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İletişim BilimleriYalova Üniversitesiİletişim ve Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET GÖKHAN GENEL
- Harran Ovasında tuzluluk sonucu pamuk ve buğday üretiminde ortaya çıkan ekonomik kaybın belirlenmesi üzerine bir araştırma
A study of determining the salinity induced economic loss of cotton and wheat crops in Harran Plain
REZAN TOPALOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
ZiraatHarran ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. TURAN BİNİCİ
- İzmir'in Helvacı köyündeki kültürel miras araştırmasından yas ve kaybın analitik otoetnografisine: Bir projenin dönüşümü
From cultural heritage research in Helvacı village, İzmir, to an analytic autoethnography of grief and loss: The transformation of a project
DİLEK İŞLER HAYIRLI
Doktora
Türkçe
2026
Halk Bilimi (Folklor)Ankara ÜniversitesiHalk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL AYGÜN CENGİZ
- Transformation of the meaning of loss among displaced Syrians: An ethnography of a community of resilience
Yerinden edilmiş Suriyeliler için kaybın anlamının dönüşümü: Dayanıklı bir topluluk üzerine etnografik bir çalışma
BERFU SERÇE
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
AntropolojiSabancı ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE GÜL ALTINAY
- Multipl skleroz hastalarında aksonal kaybın optik koherens tomografi ve magnetik rezonans spektroskopi ile araştırılması
The research of axonal lose in patients with multiple sclerosis by using optic chorence tomography and magnetic resonance spectroscopy
YASEMİN ÇİĞDEM ÖZERDEM