Erken Cumhuriyet dönemi modernleşmesi: Ülkü Dergisi örneğinde halk terbiyesi söylemi
Modernization in the Early Republican period: The discourse on public education in example of the Ülkü Magazine
- Tez No: 1024826
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SANİYE VATANDAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İmparatorluğun çöküşünden sonra ortaya çıkan yeni devleti ayakta tutmak ve Batılı devletleri yakalamak için modernleşme çalışmalarına başlanacaktır. Bu çerçevede çeşitli alanlarda inkılaplar hayata geçirilecektir. Çeşitli olaylar vesilesiyle inkılapların toplum tarafından benimsenmediği intibaını edinen dönemin idarecileri, çare arayışına girişecek, neticede diğer birçok önlemin yanında Halkevleri'nin kurulmasına karar vereceklerdir. Halkevleri, özellikle taşradaki yetişkinlere ulaşılması noktasında önem arz etmektedir. Her halkevi şubesinin kendi dergisini çıkarması da halkevlerinin çalışmaları arasındadır. Bu dergiler arasında, Ankara Halkevleri bünyesinde çıkarılan, diğer halkevleri dergileri için emsal olma rolü üstlenen Ülkü Halkevleri Mecmuası en dikkate değer dergi olacaktır. İdaresini CHF Genel Sekreteri'nin üstlendiği derginin hedef kitlesi, aydınlar olarak belirlenmiştir. İnkılapların halka, Ülkü Dergisi ile irtibat kurulan bu aydınlar aracılığıyla anlatılması düşünülmüştür. Kendisine yüklenen bu misyon dergiyi, devrin idarecilerinin zihin yapısının anlaşılması noktasında eşsiz bir kaynak haline getirmektedir. Halkın inkılaplara teveccüh göstermemesini, halkın“anlayamamasına”bağlayan yaklaşımdan hareketle ortaya çıkan dergi, daha yayınlanma amacını ifade ederken bile üstenci anlayış tartışmalarına yol açmaktadır. Dergide“Halk Terbiyesi”başlığı taşıyan bir bölümün bulunması, bu tartışmaları daha da önemli hale getirmektedir. Gerek çıkarma amaçları gerek hazırladıkları içeriklerle derginin çıkmasına öncülük eden kadrolar, Fransız Devrimi'nin Jakobenlerini hatırlatmaktadırlar. Fransız Devrimi sürecinde aktif rol oynayan Jakobenler Hareketi'nin halka yaklaşım biçimleri ve devrimi ayakta tutmak için başvurdukları yöntemler, halkı modernleştirme çabasındaki erken Cumhuriyet dönemi idaresine de ilham olmuş gibidir. Ülkü Dergisi'ndeki“Halk Terbiyesi”bölümü, bunun tahlil edilmesini sağlayacak laboratuvar durumundadır.
Özet (Çeviri)
In order to sustain the new state that emerged after the collapse of the Empire and to catch up with Western nations, modernization efforts would be launched. Within this framework, reforms would be implemented in various fields. The administrators of the time, having gained the impression that the reforms were not being embraced by society due to various events, would seek a solution; ultimately, they would decide to establish the People's Houses, among many other measures. The People's Houses were particularly significant in reaching adults in rural areas. Publishing their own magazine was also part of the activities of each People's House branch. Among these magazines, the Ülkü People's Houses Magazine, published under the auspices of the Ankara Halkevleri and serving as a model for other Halkevleri magazines, stands out as the most notable. The magazine, managed by the CHF General Secretary, targeted intellectuals as its readership. The hope was that the reforms would be explained to the public through these intellectuals, with whom contact was established via the Ülkü Magazine. This mission makes the magazine a unique source for understanding the mindset of the government officials of the era. Emerging from an approach that attributes the public's lack of enthusiasm for the reforms to the public's“inability to understand,”the magazine sparks debates about a patronizing mindset even as it articulates its publication purpose. The presence of a section titled“Public Education”in the journal makes these debates even more significant. The team that pioneered the journal's publication -both in terms of its objectives and the content they prepared- evokes the Jacobins of the French Revolution. The methods employed by the Jacobin Movement -which played an active role during the French Revolution- in their approach to the people and their efforts to sustain the revolution appear to have inspired the administration of the Early Republican era in its endeavors to modernize the populace. The“Public Education”section in Ülkü Magazine serves as a laboratory for analyzing this phenomenon.
Benzer Tezler
- The concept of peasantism in the Early Republican Period and its reflections in the Journal Ülkü
Erken Cumhuriyet Dönemi'nde“Köycülük”Anlayışı ve Ülkü Dergisi'nde ki yansımaları
MÜGE ASLANBAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Siyasal Bilimlerİstanbul Bilgi ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP TALAY TURNER
- Cumhuriyet devrimlerinde kadın algısının Ülkü Halkevi dergilerine yansımaları
Reflections of women's perception in the Republican revolutions on Ülkü Community Center magazines
SEDA MORDENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Siyasal BilimlerKapadokya ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RIFAT YILDIZ
- Sounding the people: Populist logic and music politics in Early Republican Türkiye (1923-1952)
Halkı seslendirmek: Erken Cumhuriyet Türkiye'sinde popülist mantık ve müzik siyaseti (1923-1952)
GÖKHAN PARLAKTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BELMA OĞUL
- Modernizme rağmen modern (1908-1954) Türkiye'nin kültürel modernleşmesinin plastik sanatlar alanındaki izleri
Modern despite modernism (1908-1954) the traces of cultural modernism in the field of contemporary arts
AYŞEGÜL SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Sanat TarihiMarmara ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. DR. HÜSAMETTİN KOÇAN
- Erken Cumhuriyet Dönemi Türkiye modernleşmesi ve Sümerbank
Modernization of Turkey in the Early Republican Era and Sumerbank
OLCAY SALMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ekonomiİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL YAKAR ÖNAL