Bilişsel ve motivasyonel boyutta ulusal ve uluslararası matematik ders kitaplarının karşılaştırılmalı analizi
Comparative analysis of national and international mathematics textbooks in the cognitive and motivational dimensions
- Tez No: 1024859
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN ÜNAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Matematik, Education and Training, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkiye, Papua Yeni Gine, Singapur ve Kanada'da kullanılan 6. sınıf matematik ders kitaplarında yer alan öğrenme görevlerini bilişsel istem düzeyleri, motivasyonel özellikler, temsil kullanımı, problem türleri ve öğretim yaklaşımları açısından karşılaştırmalı olarak incelemektir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında doküman analizi yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmanın materyalini dört ülkeye ait 6. sınıf matematik ders kitapları oluşturmuştur. Bu kapsamda Türkiye ders kitabından 386, Papua Yeni Gine ders kitabından 325, Singapur ders kitabından 390 ve Kanada ders kitabından 795 olmak üzere toplam 1896 öğrenme görevi analiz edilmiştir. Öğrenme görevleri, Stein ve Smith'in bilişsel istem düzeyleri çerçevesinde B1 (hatırlama), B2 (işlemsel uygulama), B3 (kavramsal ilişkilendirme) ve B4 (matematik yapma) kategorilerine göre kodlanmıştır. Ayrıca Keller'in ARCS motivasyon modeli doğrultusunda görevler M1 (dikkat), M2 (ilişkililik/uygunluk), M3 (güven) ve M4 (tatmin/üretim) boyutları açısından değerlendirilmiştir. Bulgular, incelenen ders kitaplarında B1 düzeyinde herhangi bir öğrenme görevine rastlanmadığını; görevlerin büyük ölçüde B3 ve B4 düzeylerinde yoğunlaştığını göstermektedir. Bu durum, ders kitaplarının öğrencileri yalnızca işlemsel uygulamalara değil, matematiksel ilişki kurma, strateji geliştirme, modelleme ve üretim süreçlerine de yönlendirdiğine işaret etmektedir. Motivasyonel açıdan M3 boyutunun tüm görevlerde temsil edildiği, M1 boyutunun yüksek oranda yer aldığı, M2 ve M4 boyutlarının ise ülkelere ve görev türlerine göre daha seçici biçimde farklılaştığı belirlenmiştir. Ülkeler arası karşılaştırmada Papua Yeni Gine ve Singapur matematiksel üretim ve problem çözme; Kanada kavramsal ilişkilendirme, veri yorumlama ve temsil geçişleri; Türkiye ise yapılandırılmış muhakeme ve kavramsal anlamlandırma süreçleriyle öne çıkmaktadır. Araştırma sonuçları, matematik ders kitaplarının yalnızca içerik aktaran materyaller olarak değil, öğrencilerin bilişsel ve motivasyonel öğrenme fırsatlarını yapılandıran pedagojik metinler olarak değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to comparatively examine the learning tasks in sixth-grade mathematics textbooks used in Turkey, Papua New Guinea, Singapore, and Canada in terms of cognitive demand levels, motivational characteristics, representation use, problem types, and teaching approaches. The study was conducted through document analysis within a qualitative research approach. The research materials consisted of sixth-grade mathematics textbooks from the four countries. In total, 1896 learning tasks were analyzed, including 386 tasks from the Turkish textbook, 325 from the Papua New Guinean textbook, 390 from the Singaporean textbook, and 795 from the Canadian textbook. The learning tasks were coded according to Stein and Smith's cognitive demand framework as B1 (recall), B2 (procedural application), B3 (conceptual connection), and B4 (doing mathematics). In addition, the tasks were evaluated according to Keller's ARCS motivation model in terms of M1 (attention), M2 (relevance), M3 (confidence), and M4 (satisfaction/production). The findings indicated that no learning task was identified at the B1 level and that the tasks were largely concentrated at the B3 and B4 levels. This suggests that the textbooks tended to direct students not only to procedural practice but also to mathematical connection-making, strategy development, modeling, and production processes. In terms of motivational characteristics, M3 was represented in all tasks, M1 appeared at a high rate, while M2 and M4 varied more selectively across countries and task types. Cross-country comparisons suggested that Papua New Guinea and Singapore stood out in relation to mathematical production and problem-solving, Canada in relation to conceptual connections, data interpretation, and transitions between representations, and Turkey in relation to structured reasoning and conceptual sense-making. The results of the study suggest that mathematics textbooks should be considered not merely as materials for transmitting content, but as pedagogical texts that shape students' cognitive and motivational learning opportunities.
Benzer Tezler
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Üniversite ile ilgili kanun ve yönetmeliğin bilgisayara aktarılması
Başlık çevirisi yok
NAFİYE MESTANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ MANAS
- Mevcut kaplıca yerleşmelerinin iyileştirilmesini etkileyen faktörler ve Yeni Kaplıca örneği
Adjustment principles of spas in Turkey, Yeni Kaplıca being the sample
DOĞAN ÜMİT YÜCEL
- Üniversitelerde okutulan güzel sanatlar müzik dersi programının incelenmesi
Studying the fine arts music curriculum taught in universities
FERDA GÜRGAN