Narsisizm ve evlilik uyumu arasındaki ilişkide çelişik duygulu cinsiyetçilik ve erkeklere ilişkin çelişik duyguların aracı rolü
The mediating role of ambivalent sexism and ambivalence toward men in the relationship between narcissism and marital adjustment
- Tez No: 1024894
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OLCAY BOZKUŞ DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı evli bireylerde narsisizm ve evlilik uyumu arasındaki ilişkide çelişik duygulu cinsiyetçilik ve erkeklere ilişkin çelişik duyguların aracı rolünün incelenmesidir. Çalışma kesitsel bir çalışma olarak tasarlanmış ve ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda, analize dahil edilen 863 evli katılımcıdan (404 kadın, 459 erkek) Google Forms aracılığıyla veriler toplanmıştır. Verilerin toplanmasında Demografik Bilgi Formu, Patolojik Narsisizm Ölçeği, Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği, Erkeklere İlişkin Çelişik Duygular Ölçeği ve Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği kullanılmıştır. Değişkenlerin demografik faktörlere bağlı olarak farklılaşma durumları da değerlendirilmiştir. Korelasyon analizi sonuçları; kırılgan narsisizm ile evlilik uyumu arasında negatif yönlü; hem kadınlara hem de erkeklere yönelik düşmanca ve korumacı cinsiyetçi tutumlar arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Yapılan çoklu aracılık modeli analizi sonuçlarına göre, kadın katılımcılarda kırılgan narsisizmin evlilik uyumunu doğrudan ve negatif yönde yordadığı, cinsiyetçilik boyutlarının ise anlamlı bir aracılık rolünün olmadığı saptanmıştır. Erkek katılımcılarda ise kırılgan narsisizmin evlilik uyumu üzerindeki doğrudan etkisi negatifken; kadınlara yönelik korumacı cinsiyetçilik ve erkeklere yönelik korumacı tutumlar üzerinden evlilik uyumunu pozitif yönde yordadığı ve bu boyutların modelde anlamlı birer aracı değişken işlevi gördüğü saptanmıştır. Elde edilen bulgular, alanyazındaki ilişkili çalışmaların sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma, alanyazındaki bulgular ve kuramsal yaklaşımlar perspektifinde tartışılmıştır. Son olarak, çalışmanın sınırlılıkları verilmiş ve gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur. Aile ve evlilik danışmanlığı alanında çalışan uzmanlar için, evlilik uyumunu artırmaya yönelik müdahalelerde bireylerin narsisistik kişilik örüntülerini ve benimsedikleri toplumsal cinsiyet rollerini göz önünde bulundurmaları önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the mediating roles of ambivalent sexism and ambivalence toward men in the relationship between narcissism and marital adjustment among married individuals. The study was designed as a cross-sectional study, and a correlational survey method was utilized. Within this scope, data were collected via online forms from 863 married participants (404 females, 459 males) included in the analysis. Demographic Information Form, Pathological Narcissism Scale, Ambivalent Sexism Inventory, Ambivalence Toward Men Inventory, and Revised Dyadic Adjustment Scale were used for data collection. The differentiation of variables by demographic factors was also evaluated. Correlation analysis results showed significant negative relationships between vulnerable narcissism and marital adjustment, and significant positive relationships with hostile and benevolent sexist attitudes toward women and men. According to the results of the multiple mediation model analysis, vulnerable narcissism directly and negatively predicted marital adjustment among female participants, whereas the dimensions of ambivalent sexism did not play a significant mediating role. Among male participants, the direct effect of vulnerable narcissism on marital adjustment was negative, yet it positively predicted marital adjustment through benevolent sexism toward women and benevolence toward men, indicating that these dimensions functioned as significant mediators in the model. The findings were compared with the results of related studies in the literatüre. The comparison was discussed from the perspective of literature findings and theoretical approaches. Finally, the study's limitations were addressed, and recommendations for future research were presented. For professionals working in the field of family and marriage counseling, it is recommended that interventions aimed at enhancing marital adjustment consider individuals' narcissistic personality patterns and endorsed gender roles.
Benzer Tezler
- Evlilik uyumunun yordayıcıları olarak olumlu yanılsama, reddedilme duyarlılığı ve narsisizm
Predictors of marital adjustment: positive illusion, rejection sensitivity and narcissism
OLCAY BOZKUŞ
- Evli çiftlerde kırılgan narsisizm ve büyüklenmeci narsisizm ilişkisinin incelenmesi ve evlilik uyumuna etkisi : APIM modeli
An examination of the relationship between vulnerable and grandiose narcissism in married couples and its effect on marital adjustment: An APIM model
SÜMEYYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAYE SALTUKOĞLU
- Beş faktör kişilik özellikleri ve karanlık üçlü kişilik özelliklerinin eş uyumu ile olan ilişkileri: Evli çiftlerde kesitsel bir çalışma
The relationship between five factor traits, the dark triad and dyadic adjustment: A cross-sectional study on married couples
YAPRAK YURDAKUL
- Narsistik kişilik özellikleri ve sosyal medya bağımlılık düzeyinin evlilik uyumu ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of narcissistic personality characteristics and social media addiction level with marriage harmony
GİZEM TOLUNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA YEŞİM CAN
- Evlilik uyumunun karanlık üçlü kişilik özellikleri ve bağışlayıcılık tarafından yordanması
Examination of marital adjustment predicted by dark triad personality traits and forgiveness
ZEYNEP ALBAYRAK YETKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ ILDIRIM ÖZCAN