Sosyal bilgiler öğretiminde uzman mantosu yaklaşımının kullanılması: Bir durum çalışması
The use of the mantle of the expert model in social studies education: A case study
- Tez No: 1024908
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLTEN YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uzman mantosu yaklaşımı Dorothy Heathcote tarafından geliştirilen, dramatik sorgulamaya dayalı bir öğrenme yaklaşımıdır. Bu yaklaşımda önemli düşünce, sınıftaki öğrencilerin tüm program çalışmalarını uzmanlar rolünde yapmalarıdır. Türkiye'de sosyal bilgiler öğretim programlarının özellikle son yirmi yıldır öğrenci merkezli bir şekilde tasarlanmasına karşın çeşitli nedenlerden dolayı bu hedefe ulaşılmasında sorunlar olduğu görülmektedir. Bu sorunların bir kısmının farklı yöntem ve tekniklerin yeterince uygulanmamasından kaynaklandığı söylenebilir. Bu çerçevede ve yaratıcı drama yaklaşımlarından birisi olan ve öğrenci katılımını en üst düzeye çıkaran uzman mantosu yaklaşımının sosyal bilgiler öğretiminde kullanılmasının öğrenme ve öğretim sürecine etkileri araştırılmaya değer bir konu olarak görülmüştür. Bu araştırma, sosyal bilgiler öğretiminde uzman mantosu yaklaşımının kullanılmasının öğrenciler ve öğrenme ortamı üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcılarını 2025-2026 eğitim- öğretim yılında Denizli ili Pamukkale ilçesinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan toplam yirmi beş 6. sınıf öğrencisi ve bir sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmanın verileri nitel veri toplama araçları kullanılarak (Açık Uçlu Anket Formu [Öğrenci], Öğrenci Görüşme Formu, Öğretmen Görüşme Formu, Öğretmen Gözlem Formu ve Araştırmacı Günlüğü) toplanmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretiminde uzman mantosu yaklaşımının kullanılmasının öğrencilerin aktif katılımını sağlayan, sosyalleşme fırsatı sunan, iş birlikli çalışmalarına olanak tanıyan, sorumluluk bilinci geliştirmelerine katkı sağlayan, araştırma sorgulama becerilerini geliştiren bir öğrenme ortamı oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu süreçte öğrencilerin bilişsel- duyuşsal öğrenme deneyimi yaşadıkları, kültürel mirasa yönelik farkındalıklarında gelişim gösterdikleri belirlenmiştir. Süreç içerisinde zaman yetersizliği, akademik yetersizlikler, iletişim problemleri gibi çeşitli zorluklarla karşılaşıldığı, öğrencilerin yaşadıkları sorunlara çözümler üreterek sürece katılım gösterdikleri belirlenmiştir. Katılımcıların çoğunluğunun sosyal bilgiler dersinin uzman mantosu yaklaşımı ile yürütülmeye devam etmesine yönelik olumlu görüşlere sahip oldukları tespit edilmiştir. Uzman mantosu yaklaşımı ile yürütülen sosyal bilgiler derslerinde öğrencilerin derse yönelik düşüncelerinde olumlu değişimler olduğu gözlemlenmiştir. Bu nedenle öğrenci merkezli öğretim ortamı oluşturan uzman mantosu yaklaşımının sosyal bilgiler dersinde kazandırılması hedeflenen bilgi, beceri ve değerler için uygun bir yöntem olduğu değerlendirilmektedir. Bu kapsamda sosyal bilgiler öğretiminde uzman mantosu yaklaşımının daha fazla kullanılması yönünde çalışmaların gerçekleştirilmesi, mesleki gelişim programları kapsamında öğretmenlere yaratıcı drama ve uzman mantosu yaklaşımına ilişkin eğitimler verilmesi, sosyal bilgiler dersinde uzman mantosu yaklaşımının kullanımının yaygınlaştırılması amacıyla çeşitli çalışmalar yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The Mantle of the Expert approach is a drama-based inquiry learning approach developed by Dorothy Heathcote. The main idea of this approach is that students carry out all curriculum activities while assuming the roles of experts. Although social studies curricula in Türkiye have been designed with a student-centered perspective, particularly over the last two decades, various challenges have hindered the achievement of this objective. Some of these challenges may be attributed to the insufficient implementation of diverse teaching methods and techniques. Within this context, the Mantle of the Expert approach, which is one of the creative drama approaches and maximizes student participation, has been considered a worthwhile subject for investigating its effects on the teaching and learning process in social studies education. This study was conducted to examine the effects of using the Mantle of the Expert approach in social studies education on students and the learning environment by employing a case study design, one of the qualitative research methods. The participants consisted of twenty-five sixth-grade students and one social studies teacher from a public school located in the Pamukkale district of Denizli Province during the 2025–2026 academic year. The research data were collected through qualitative data collection instruments, including the Open-Ended Questionnaire Form (Student), Student Interview Form, Teacher Interview Form, Teacher Observation Form, and Researcher Diary. The data obtained from these instruments were analyzed using content analysis. The findings indicated that the use of the Mantle of the Expert approach in social studies education created a learning environment that promoted students' active participation, provided opportunities for socialization, enabled collaborative learning, contributed to the development of a sense of responsibility, and enhanced research and inquiry skills. In addition, students experienced cognitive and affective learning during the process and demonstrated increased awareness of cultural heritage. Various challenges, such as time constraints, academic inadequacies, and communication problems, were encountered throughout the implementation process. However, it was found that students remained engaged by generating solutions to the problems they experienced. The majority of the participants expressed positive opinions regarding the continuation of social studies lessons through the Mantle of the Expert approach. Positive changes were also observed in students' perceptions of the social studies course. Therefore, the Mantle of the Expert approach, which establishes a student-centered learning environment, is considered an appropriate instructional approach for fostering the knowledge, skills, and values targeted in social studies education. Accordingly, it is recommended that further studies be conducted to promote the use of the Mantle of the Expert approach in social studies education, that teachers be provided with training on creative drama and the Mantle of the Expert approach within the scope of professional development programs, and that various initiatives be undertaken to expand the implementation of the Mantle of the Expert approach in social studies courses.
Benzer Tezler
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU
- Polatlı Kerç ve Çongar Tatar ağızları
Başlık çevirisi yok
ZÜHAL YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Bursa Ulu Cami yazıları
The Calligraphies of Ulu Cami in Bursa
CEMALETTİN ÖNALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Sanat TarihiGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFET YİNANÇ