Anayasal başlangıçlar ve hukuki değerine karşılaştırmalı bir bakış
A comparative analysis of constitutional preambles and their legal significance
- Tez No: 1024909
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLIHAN KAPLAN ARIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplumu ve bireyi inşa etme amacı güden anayasaların temel ideolojisini ve amaçlarını yansıtan bölümleri, başlangıç metinleridir. Başlangıç metinleri anayasa koyucunun hukuki ve siyasi tercihlerini somutlaştırmada büyük bir rol oynamaktadır. Modern anlamda ilk anayasaların oluşturulmasından itibaren anayasalarda yer verilen başlangıç metinlerinin kullanımı özellikle de İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle birlikte giderek artmıştır. Ancak başlangıç metinlerine tanınan normatif değer, ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Kimi hukuk sistemlerinde yalnızca sembolik bir anlam taşıyan başlangıç metinleri kimi hukuk sistemlerinde ise anayasal denetim sürecinde bir anlam taşıyan yorum ölçütü veya temel haklar için bağımsız bir kaynak olarak kabul edilmektedir. Karşılaştırmalı hukuk araştırmaları başlangıç metinlerine normatif değer tanınmasının ya anayasa metninde yer verilen açık bir hükümle ya da anayasal denetim yapan yüksek mahkemelerin içtihatları ile gerçekleştiğini ve ülkelerin başlangıç metinlerine normatif değer tanıma eğilimlerinin giderek arttığını göstermektedir. Bu çalışma kapsamında incelenen ülke örnekleri, karşılaştırmalı anayasa hukuku ve Türk Anayasa hukuku doktrini ve içtihatları ışığında başlangıç metinlerinin, salt sembolik ve deklaratif metinler olmaktan ziyade, anayasal sistemlere göre değişen yoğunlukta olmak üzere anayasal düzenin değerler sistemini yansıtan ve yargı organları vasıtasıyla kimi durumda yorumlayıcı, kimi durumda normatif etki doğurabilen çok katmanlı anayasal araçlar haline geldiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Preamble texts are the sections of constitutions that reflect their core ideologies and objectives, aiming to construct both society and the individual. Preambles play a significant role in materializing the legal and political preferences of the constitutionmaker. Since the formation of the first modern constitutions, the use of preambles has progressively increased, particularly following the end of World War II. However, the normative value attributed to preamble texts varies from country to country. While in some legal systems preambles carry only a symbolic meaning, in others, they are accepted as a fundamental interpretive criterion in the process of constitutional review or as an independent source for fundamental rights. Comparative legal research demonstrates that the granting of normative value to preamble texts occurs either through an explicit provision within the constitutional text or through the jurisprudence of high courts conducting constitutional review; furthermore, the tendency of countries to grant normative value to preambles is steadily increasing. Within the scope of this study, in light of the examined country examples, comparative constitutional law, and Turkish constitutional law doctrine and jurisprudence, it is concluded that preamble texts—rather than being merely symbolic and declarative documents—have become multi-layered constitutional instruments that reflect the value system of the constitutional order and can produce interpretive or normative effects through judicial bodies, varying in intensity according to the respective constitutional systems.
Benzer Tezler
- Tekstil boyamacılığında atık flottede boyama imkanları üzerine araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET YAKARTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KERİM DURAN
- Buca yerleşme merkezinde ekoloji yönünden önemli biyotoplar üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
KEMAL TULUHAN YILMAZ
- İran İslam Cumhuriyeti Anayasası'nda yasama ve yürütme organları
Başlık çevirisi yok
GHOLAM REZA BAGHERİ MOGHADDAM