The effect of intrinsic and extrinsic motivation onemployee innovation: A behavioral HRM approach
İçsel ve dışsal motivasyonun üzerindeki etkisi çalışan inovasyonu: Davranişsal bir İK yaklaşımı
- Tez No: 1024934
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHVEŞ PAMUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Beykoz Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Davranışsal İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) bağlamında içsel ve dışsal motivasyonun çalışan yenilikçiliği üzerindeki etkisini incelemektedir. Günümüzün hızla değişen ve rekabetin yoğun olduğu iş dünyasında yenilikçilik, işletmelerin başarısında kritik bir rol oynamaktadır. Bu nedenle yenilikçi davranışı etkileyen faktörlerin ve bunların psikolojik temellerinin anlaşılması büyük önem taşımaktadır. Araştırmanın temel amacı, insan kaynakları uygulamalarının çalışan motivasyonu üzerindeki etkisini ve bu etkinin yenilikçi iş davranışına nasıl yansıdığını farklı bağlamlarda ortaya koymaktır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş ve teknoloji, üretim ve hizmet sektörlerinde çalışanlardan yapılandırılmış anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Cronbach Alfa güvenilirlik analizi, Pearson korelasyon analizi, çoklu doğrusal regresyon analizi, faktör analizi ve aracılık (mediasyon) analizi kullanılmıştır. Bu analizler aracılığıyla insan kaynakları uygulamaları, içsel motivasyon, dışsal motivasyon ve çalışan yenilikçiliği arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma bulguları, hem içsel motivasyonun hem de dışsal motivasyonun çalışan yenilikçiliği üzerinde anlamlı ve doğrudan etkileri olduğunu göstermektedir. Ayrıca, insan kaynakları uygulamalarının çalışan yenilikçiliğini hem doğrudan hem de motivasyon aracılığıyla dolaylı olarak olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Bu sonuçlar, motivasyonun söz konusu ilişkide kısmi aracılık rolü üstlendiğini göstermektedir. Özellikle geri bildirim, takdir ve performansa dayalı ödüllendirme gibi etkili insan kaynakları uygulamalarının çalışan motivasyonunu artırdığı ve bunun sonucunda yenilikçi iş davranışlarını teşvik ettiği tespit edilmiştir. Bu çalışma, Davranışsal İnsan Kaynakları Yönetimi yaklaşımını Öz Belirleme Kuramı (Self- Determination Theory) ile bütünleştirerek insan kaynakları uygulamaları, motivasyon ve çalışan yenilikçiliği arasındaki ilişkiyi ampirik bulgularla açıklamaktadır. Elde edilen bulgular, işletmelerin sürdürülebilir yenilikçiliği desteklemek amacıyla içsel ve dışsal motivasyonu birlikte ele alan insan kaynakları stratejileri geliştirmelerine katkı sağlayacak önemli çıkarımlar sunmaktadır
Özet (Çeviri)
This study focuses on the impact of intrinsic and extrinsic motivation on employee innovation in the context of Behavioral Human Resource Management (HRM). In today's fast changing business world, where competition is intense, innovation plays a key role in the success of the organizations and its factors and drivers need to be understood at the psychological stage. The research aim is to understand the effect of HR practices on employee motivation, and from there on innovative work behavior, in various contexts. A quantitative research methodology was used, with a structured questionnaire, which was administered to employees from technology, manufacturing and service industries. Descriptive statistics, reliability analysis of Cronbach's alpha, Pearson correlation, multiple regression, factor analysis and mediation analysis were used to analyze the data. These approaches were utilized to investigate the linkage between HR practices, intrinsic motivation, extrinsic motivation and employee innovation. The results show that intrinsic motivation has a significant direct effect on innovation, while extrinsic motivation has a significant direct effect on innovation, and that both types of motivation have significant direct effects on innovation. The results showed that HR practices positively and directly influenced innovation while they also positively influenced innovation indirectly via motivation, implying that there was partial mediation. The findings indicate that HR practices that are effective, including feedback, recognition and performance-based reward, positively influence motivation, and in turn, fosters innovative behaviour. This study brings together Behavioral HRM and Self-Determination Theory, and offers empirical findings on the mechanisms linking HR practices, motivation and innovation. The results have implications for organizations to develop HR strategies that combine intrinsic and extrinsic motivation to enable sustainable innovation.
Benzer Tezler
- Liderlik tarzlarının süreksiz yeniliğe etkisinde motivasyonun aracılık rolü: Bilişim sektörü üzerine bir araştırma
The mediating role of motivation in the effect of leadership styles on discontinuous innovation: a study on the information technology sector
ALİ EMİR EREN
Doktora
Türkçe
2026
İşletmeBurdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAT ÖZDAŞLI
DOÇ. DR. HAMZA KANDEMİR
- Örgütsel öğrenmenin çalışan yaratıcılığına etkisi (İSO 500'de yer alan demir-çelik, otomotiv ve tekstil sektörlerindeki işletmelerde bir araştırma)
The effect of organizational learning on employee creativity (A quantitative research in Turkey?s top 500 industrial enterprises in iron and steel, automotive and textile industries)
FAHRİYE OBEN ÜRÜ
- Dönüşümsel liderlik , motivasyon ve örgütsel çekiciliğin çalışan performansına etkisi
The impact of transformational leadership, motivation, and organizational attractiveness on employee performance
RABİA ÇELENK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMİL CEYLAN
- Dijital dönüşümün çalışan motivasyonu, çalışan iş tatmini ve örgütsel bağlılığa etkisi
The impact of digital transformation on employee motivation, employee job satisfaction and organizational commitment
MEHMET BATUHAN BİLGİLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMİL CEYLAN
- Çalışanların motivasyon düzeylerinin, bilgi paylaşımı ve yenilikçi davranışa etkisi: Gıda sektörü çalışanları üzerinde bir araştırma
The effect of employees motivation levels on knowledge sharing and innovative behavior: A research on food sector employees
SÜLEYMAN GEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeHasan Kalyoncu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA BÜYÜKBEŞE