Collect earth yöntemi kullanılarak Türkiye bozkır alanlarının izlenmesi ve değerlendirilmesi
Monitoring and evaluation of Turkey's steppe areas using the collect earth metod
- Tez No: 1024992
- Danışmanlar: PROF. DR. AYHAN ATEŞOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ormancılık ve Orman Mühendisliği, Forestry and Forest Engineering
- Anahtar Kelimeler: Arazi örtüsü ve arazi kullanımı, bozkır ekosistemleri, Collect Earth, uzaktan algılama, Coğrafi bilgi sistemleri, Ormancılık, Collect Earth, land use and land cover, remote sensing, steppe ecosystems, Geographical information systems, Forestry
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bartın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Orman Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2000-2024 yılları arasında Türkiye'nin 33531740.64 hektarlık potansiyel bozkır ekosistemlerinde meydana gelen arazi kullanımı ve arazi örtüsü (AÖAK) değişimlerini ve bu süreçlerin iklim parametreleriyle ilişkisini bütüncül bir yaklaşımla incelemiştir. Araştırmada, 17089 yarım hektarlık örneklem alanlar üzerinden Google Earth ve Google Earth Engine araçları kullanılarak görsel yorumlama temelli ve yüksek doğruluklu Collect Earth yöntemi kullanılarak veri toplama süreci yürütülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, çalışma alanının IPCC sınıfları bakımından %44,2'sini tarım, %31,6'sını mera ve %7,9'unu orman arazileri oluşturmaktadır. 24 yıllık izleme dönemi sonucunda, bozkır ekosistemlerinde dinamik dönüşümler yaşandığı tespit edilmiştir. Bu süreçte mera alanlarında 282568.32 hektarlık net bir azalma yaşanırken, yerleşim alanlarının 215.850.80 ha arttığı belirlenmiştir. Yerleşim alanlarındaki bu genişlemenin en büyük nedeni 123623.64 hektarlık dönüşüm ile tarım arazileridir. Orman alanlarında ise planlı ağaçlandırma faaliyetlerine bağlı olarak 52981.56 hektarlık net artış gözlenmiş; ancak bu artışın 66717.52 ha kısmı mera alanlarından gerçekleştiği saptanmıştır. İklim eğilim analizleri, bozkır ekosistemlerinin ciddi bir ısınma baskısı altında olduğunu kanıtlamaktadır. Çalışma alanının %71,25'inde ısınma eğilimi saptanırken, ekosistemin %5,4'lük kısmında kritik 1,5°C sıcaklık artış eşiği aşılmıştır. Yağış verilerinde özellikle Doğu Anadolu bölgesinde azalış eğilimleri kümelenirken, Net Birincil Üretim (NBÜ) analizleri alanın %91,6'sında pozitif seyretmektedir. Bununla birlikte, Güneydoğu Anadolu ve GAP bölgesinde yoğunlaşan %8,4'lük alanda negatif NBÜ eğilimi tespit edilmiştir; bu durum ilgili bölgelerde ekosistem verimliliğinin iklimsel ve antropojenik baskılarla zayıfladığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, Collect Earth yönteminin geniş ölçekli izleme faaliyetlerindeki etkinliğini ortaya koymakta ve Türkiye bozkırlarının tarımsal genişleme, kontrolsüz kentleşme ve hızlanan iklim değişikliği kıskacında olduğunu göstermektedir. Sayısal verilerle desteklenen bu bulgular, bozkırların sürdürülebilir yönetimi, çölleşme ile mücadele ve iklim değişikliğine uyum stratejilerinin geliştirilmesi için kritik bir bilimsel temel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study comprehensively examines land use and land cover (LULC) changes in 3353174.64 hectares of potential steppe ecosystems in Turkey between 2000 and 2024, and the relationship between these processes and climate parameters. Data collection was conducted using the Collect Earth method, a visual interpretation-based and high-accuracy method, with Google Earth and Google Earth Engine tools, across 17,089 half-hectare plot areas. According to the findings, 44.2% of the study area consists of Cropland, 31.6% of Grassland, and 7.9% of Forest Land, in terms of IPCC classifications. The 24-year monitoring period revealed dynamic conversions in steppe ecosystems. During this period, a net decrease of 282568.32 hectares was observed in Grassland, while Settlement increased by 215850.80 hectares. The main reason for this expansion in Settlement is the conversion of 123623.64 hectares of Cropland. In Forest Land, a net increase of 52981.56 hectares was observed due to planned afforestation activities; however, it was determined that 66717.52 hectares of this increase occurred from Grassland. Climate trend analyses prove that steppe ecosystems are under serious warming pressure. While a warming trend was detected in 71.25% of the study area, the critical 1.5°C temperature increase threshold was exceeded in 5.4% of the ecosystem. While decreasing trends are clustered in precipitation data, especially in the Eastern Anatolia region, Net Primary Production (NPP) analyses are positive in 91.6% of the area. However, a negative NPP trend was detected in 8.4% of the area, concentrated in Southeastern Anatolia and the GAP region; this indicates that ecosystem productivity is weakened by climatic and anthropogenic pressures in these regions. In conclusion, the study demonstrates the effectiveness of the Collect Earth method in largescale monitoring activities and shows that the steppes of Turkey are caught in the grip of agricultural expansion, uncontrolled urbanization, and accelerating climate change. These findings, supported by quantitative data, provide a critical scientific basis for developing sustainable steppe management, land degredation and desertification mitigation, and climate change adaptation strategies.
Benzer Tezler
- Collect Earth metodolojisi kullanılarak çok amaçlı arazi izleme ve değerlendirme: Yukarı Sakarya havzası örneği, Türkiye
Multi-purpose land monitoring using the Collect Earth: A case study of the Upper Sakarya basin, Turkey
CANSU MANDACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Ormancılık ve Orman MühendisliğiBartın ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYHAN ATEŞOĞLU
- Yer sistem modellemesi için iş akış tasarım ve yönetim sistemi
Workflow design and management system for earth system modelling
UFUK UTKU TURUNÇOĞLU
Doktora
Türkçe
2011
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiHesaplamalı Bilim ve Mühendislik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. HASAN NÜZHET DALFES
- Kültürel mirasın belgelenmesinde yersel lazer tarayıcı ve İHA fotogrametrisi yöntemlerinin entegrasyonunun araştırılması
Investigating the integration of terrestrial laser scanner and UAV photogrammetry methods in the documentation of cultural heritage
DAVUT BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Jeodezi ve FotogrametriMersin ÜniversitesiUzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ULVİ
- The effect of inclination angle in fixed photovoltaic system applications
Sabit fotovoltaik sistem uygulamalarında eğim açısının etkisi
ABDALAZIZ TAREK ABDALAZIZ EBRAHEEM RAGAB
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSakarya ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENK YAVUZ
- Eğitsel amaçlı chatbotların fen eğitiminde kullanılmasının ortaokul öğrencilerinin akademik başarıları fen dersine yönelik ilgileri ve bilişüstü becerileri üzerindeki rolü
The role of educational chatbots in science education on middle school students' academic achievement interest in science subjects and metacognitive skills
TANER YILMAZ
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLBİLGE DÖKME