Dijital Çağda Türkiye'de arkeoloji iletişimi
Archaeology communication in Turkiye in the Digital Age
- Tez No: 1025207
- Danışmanlar: PROF. DR. EYLEM ÖZDOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Öncesi Arkeolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'de arkeolojik bilginin toplumla nasıl paylaşıldığını, bu sürecin hangi koşullarda gerçekleştiğini ve dijital ortamın arkeoloji iletişimini nasıl biçimlendirdiğini karma yöntemlerle incelemektedir. Çalışma, İsveç ile karşılaştırmalı bir perspektif sunmakta ve uygulanabilir bir iletişim çerçevesi önermeyi amaçlamaktadır. Nitel bileşende, Türkiye'den 19 ve İsveç'ten 24 paydaşla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş, ardından Braun ve Clarke'ın (2021) refleksif tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Nicel bileşende, popüler arkeoloji platformu Arkeofili'nin 33 aylık Google Analytics 4 veri seti analiz edilmiştir. Bulguların entegrasyonu Fetters ve diğerlerinin (2013) birleştirme stratejisiyle gerçekleştirilmiştir. Türkiye analizi, arkeoloji iletişiminin bireysel inisiyatife bağlı olduğunu, bakanlık bilgi kontrol rejiminin iletişimi biçimlendirdiğini ve dijital araçların yüzeysel kullanıldığını ortaya koymuştur. İsveç analizi, yasal şeffaflığa rağmen iletişimin akademik kariyer sisteminde ödüllendirilmediğini; sözleşmeli arkeoloji sisteminin ise iletişimin biçimini ve sürdürülebilirliğini belirlediğini göstermiştir. Nicel veriler, Türkiye'de arkeolojiye yönelik yüksek dijital ilginin varlığını doğrulamış, ancak bu ilginin ağırlıklı olarak tek seferlik erişimlerden oluştuğunu ortaya koymuştur. Karşılaştırmalı analizler, farklı koşulların benzer sonuçlar üretebildiğini ortaya koymuştur. Çalışma, Türkiye'de toplumsal arkeoloji alanında gerçekleştirilen ilk sistematik karma yöntem araştırması niteliği taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates how archaeological knowledge is shared with the public in Turkiye, the conditions under which this process takes place, and how the digital environment shapes archaeology communication, employing a mixed methods approach. The study offers a comparative perspective with Sweden and aims to propose an applicable communication framework. In the qualitative component, semi-structured in-depth interviews were conducted with 19 stakeholders from Turkiye and 24 from Sweden and analysed using Braun and Clarke's (2021) reflexive thematic analysis. In the quantitative component, a 33-month Google Analytics 4 dataset from the popular archaeology platform Arkeofili was analysed. The integration of findings was carried out through the merging strategy of Fetters et al. (2013). The Turkiye analysis revealed that archaeology communication remains dependent on individual initiative, that the ministry's information control regime shapes communication, and that digital tools are used superficially. The Sweden analysis demonstrated that despite legal transparency, communication is not rewarded within the academic career system, and that the contract archaeology system determines the form and sustainability of communication. Quantitative data confirmed the existence of high digital interest in archaeology in Turkiye, yet revealed that this interest predominantly consists of one-time visits. The comparative analysis revealed that different conditions can produce similar outcomes. This study is the first systematic mixed-methods research conducted in Turkiye on public archaeology.
Benzer Tezler
- Türkiye ve dünya arkeoloji müzelerinde çağdaş sergileme modelleri üzerinden uygulamaların dijital ortamlara taşınması
Transportation of applications to digital environments on contemporary exhibition models in Turkish archaeology museums and world museums
HİLAL ZENCİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ArkeolojiMaltepe ÜniversitesiGüzel Sanatlar Ana Sanat Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. AYŞE NESRİN AKÖREN
- Erzurum Ovası'nın dağlık kesimi'nde savunmalı bir yerleşim; Bizdingaz Kalesi'nin modern arkeolojik yüzey araştırması yöntemleriyle incelenmesi
A defended settlement in the mountainous part of the Erzurum Plain; An investigation of the Bizdingaz Fortress using modern archaeological survey methods
UMUT İPEK
- Rituals of modernity: Museum architecture, archaeological displays, and the formation of national identity
Modernliğin ritüelleri: Müze mimarisi, arkeolojik sergiler ve ulusal kimliğin oluşumu
ALİ KAAN SOYSAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
ArkeolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiYerleşim Arkeolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM ATAKUMAN
- Parion oda mezarları
Chamber tombs of Parion
SADIK SULAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ArkeolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDAT KELEŞ
- The importance and function of media laboratories for the preservation of works of digital and electronic literature
Dijital ve elektronik edebiyat eserlerinin muhafazasında medya laboratuvarlarının önemi ve işlevi
GÖKHAN TURHAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Arşivİstanbul Bilgi ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TONGUÇ İBRAHİM SEZEN