Espor oyuncularında metabilişsel süreçlerin ve metabilişsel inançların incelenmesi
Investigation of metacognitive processes and metacognitive beliefs in esports players
- Tez No: 1025208
- Danışmanlar: PROF. DR. YUNUS ARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Metabilişsel Süreçler Ölçeği (MSÖ) ve Metabilişsel İnançlar Ölçeği'nin (MİÖ) Türkçe formlarının psikometrik özelliklerini incelemek ve espor oyuncularının metabilişsel süreçleri ile metabilişsel inançlarını cinsiyet ve oyun türü değişkenleri açısından değerlendirmektir. Araştırma, ölçek uyarlama yönüyle metodolojik; espor oyuncularına ilişkin inceleme yönüyle ise nicel araştırma yöntemlerinden betimsel ve karşılaştırmalı tarama modelinde yürütülmüştür. Ölçek uyarlama aşamasında 373 rekabetçi sporcudan, ana uygulama aşamasında ise FPS, MOBA, mobil, spor ve Battle Royale türlerinde aktif olarak rekabet eden 50 kadın ve 145 erkek olmak üzere toplam 195 espor oyuncusundan veri toplanmıştır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, MSÖ ve MİÖ kullanılmıştır. Ölçeklerin psikometrik özelliklerini belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach alfa, bileşik güvenirlik, açıklanan ortalama varyans, test-tekrar test ve ölçme değişmezliği analizleri yapılmıştır. Bulgulara göre MSÖ'nün Bilişsel Koordinasyon, Bilişsel Değerlendirme ve Düşünce Kontrolü olmak üzere üç faktörlü; MİÖ'nün ise Yarışma Kaygısının Yararlılığına İlişkin Olumlu İnançlar, Yarışma Uyarılmasının Yararlılığına İlişkin Olumlu İnançlar, Yarışmaya İlişkin Düşünce Sürekliliğinin Yararlılığına İlişkin Olumlu İnançlar, Yarışma Düşüncelerini Kontrol Etme Gerekliliğine Dair İnançlar ve Yarışma Düşüncelerine İlişkin Olumsuz İnançlar olmak üzere beş faktörlü yapı gösterdiği belirlenmiştir. Geçerlik, güvenirlik ve ölçme değişmezliği bulguları, her iki ölçeğin Türk sporcular için kullanılabilir nitelikte olduğunu göstermiştir. Ana uygulama bulgularına göre, espor oyuncularının metabilişsel süreç puanları orta ve yüksek düzeyler arasında değişmektedir. Metabilişsel süreçlerde cinsiyet ve oyun türüne göre anlamlı farklılık bulunmamıştır. Metabilişsel inançlarda ise erkek oyuncuların YKYİOİ puanlarının kadınlardan, MOBA oyuncularının YDİOİ puanlarının mobil oyun oyuncularından anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, MSÖ ve MİÖ Türkçe formlarının geçerli ve güvenilir ölçme araçları olduğu; espor oyuncularında metabilişsel süreç ve inançların bilişsel değerlendirme, düşünce kontrolü, ruminasyon ve düşünce kontrolü gerekliliği boyutlarında önem taşıdığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the psychometric properties of the Turkish forms of the Metacognitive Processes during Performance Questionnaire (MPPQ) and the Metacognitive Beliefs about Performance Questionnaire (MBPQ), and to evaluate esports players' metacognitive processes and metacognitive beliefs in terms of gender and game genre variables. The study was conducted as a methodological study in terms of scale adaptation and as a descriptive and comparative survey study within the scope of quantitative research methods in terms of the examination of esports players. In the scale adaptation phase, data were collected from 373 competitive athletes. In the main application phase, data were obtained from 195 esports players, consisting of 50 female and 145 male participants actively competing in FPS, MOBA, mobile, sports, and Battle Royale game genres. A Personal Information Form, the Turkish form of the MPPQ, and the Turkish form of the MBPQ were used as data collection tools. To determine the psychometric properties of the scales, Exploratory Factor Analysis, Confirmatory Factor Analysis, Cronbach's alpha, composite reliability, average variance extracted, test-retest reliability, and measurement invariance analyses were conducted. The findings showed that the Turkish form of the MPPQ had a three-factor structure consisting of Cognitive Coordination, Cognitive Evaluation, and Thought Control. The Turkish form of the MBPQ had a five-factor structure consisting of Positive Beliefs About the Usefulness of Competitive Worry, Positive Beliefs About the Usefulness of Competitive Arousal, Positive Beliefs About the Usefulness of Competitive Rumination, Beliefs About the Need to Control Competitive Thinking, and Negative Beliefs About Competitive Thinking. The validity, reliability, and measurement invariance findings indicated that both scales are suitable for use with Turkish athletes. According to the main application findings, esports players' metacognitive process scores ranged between moderate and high levels. No significant differences were found in metacognitive processes according to gender or game genre. Regarding metacognitive beliefs, male players scored significantly higher than female players in Positive Beliefs About the Usefulness of Competitive Worry, and MOBA players scored significantly higher than mobile game players in Negative Beliefs About Competitive Thinking. In conclusion, the Turkish forms of the MPPQ and MBPQ were found to be valid and reliable measurement instruments, and metacognitive processes and beliefs were found to be important among esports players, particularly in cognitive evaluation, thought control, rumination, and the need to control competitive thinking.
Benzer Tezler
- Espor oyuncularında solunum egzersizlerinin kardiyak değişkenler, ağrı, gerginlik, kaygı, algılanan yorgunluk ve bilişsel esneklik üzerine akut etkisinin incelenmesi
Investigation of the acute effects of breathing exercises on cardiac variables, pain, tension, anxiety, perceived fatigue and cognitive flexibility in esports players
TUĞÇE TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUT ZİYA KOÇAK
- E-spor oyuncularında zihinsel dayanıklılık, zihinsel enerji ve bilişsel esneklik arasındaki ilişki
The relati̇onshi̇p between mental toughness, mental energy and cogni̇ti̇ve flexi̇bi̇li̇ty i̇n esports players
KAAN KARAKUŞ
- Espor oyuncularının benlik kurgusu, mükemmeliyetçilik, olumlu gelecek beklentisi ve psikolojik tepkilerinin incelenmesi
Investigation of self construal, perfectionism, positive future expectations and psychological reactions in esports players
OKAN TİRİNG
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA GÜLOĞLU
- Web tabanlı bilişsel müdahalenin esporcularda reaksiyon zamanı, dikkat ve inhibisyon kontrolü üzerine etkisi
The effect of web-based cognitive intervention on reaction time, attention and inhibition control in esports players
ONUR EFECAN DALKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SporErzurum Teknik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ BEDİR
- Rekreasyonel e-spor ile video tabanlı eğitim aerobik egzersizlerin fonksiyonel kapasite ve fiziksel uygunluk üzerine etkisi
The effect of recreational e-sports and video-based training aerobic exercises on functional capacity and physical fitness
MEHMET ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonHasan Kalyoncu ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN USGU