Gündem belirleme bağlamında kriz anlarında kişilerarası iletişim, habercilik ve manşet çıkarma: 15 Temmuz darbe girişimi örneği
Agenda-setting, interpersonal communication, journalism, and headline framing in times of crisis: The case of the July 15 coup attempt
- Tez No: 1025240
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ MURAT KIRIK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gazetecilik, Halkla İlişkiler, Journalism, Public Relations
- Anahtar Kelimeler: Kişiler arası iletişim, Kriz iletişimi, Interpersonal communication, Crisis communication
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kişilerarası İletişim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, 15 Temmuz 2016 Darbe Girişimi sürecinde medyanın gündem belirleme işlevini, kriz haberciliği uygulamalarını, kişilerarası iletişim süreçlerini ve manşet oluşturma pratiklerini incelemektir. Çalışmada, kriz dönemlerinde medya kuruluşlarının kamuoyunu bilgilendirme ve yönlendirme süreçlerinde üstlendiği rol, gündem belirleme kuramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın kuramsal bölümünde habercilik, kişilerarası iletişim, gündem belirleme kuramı, kriz iletişimi, kriz haberciliği ve 15 Temmuz Darbe Girişimi'ne ilişkin kavramsal ve kuramsal çerçeve ele alınmıştır. Ayrıca medya, kamuoyu ve siyaset ilişkisi ile kriz dönemlerinde medyanın toplumsal sorumluluğu ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Araştırmanın uygulama bölümünde karma yöntem yaklaşımı benimsenmiştir. Nitel araştırma kapsamında, 15 Temmuz Darbe Girişimi gecesini CNN Türk bünyesinde yaşayan gazetecilerle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Nicel araştırma kapsamında ise medya güvenilirliği, medya kullanımı ve kriz haberciliğinin toplumsal etkilerine ilişkin hazırlanan ölçek uygulanmış; elde edilen veriler istatistiksel analizlere tabi tutulmuştur. Araştırma bulguları, 15 Temmuz Darbe Girişimi sürecinde medyanın kamuoyunun bilgi edinme sürecinde belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Özellikle canlı yayınlar, haber içerikleri ve manşetlerin toplumsal farkındalığın oluşmasında etkili olduğu belirlenmiştir. Nitel araştırma sonuçları, gazetecilerin kriz anlarında hızlı ve doğru bilgi aktarımı konusunda yoğun sorumluluk üstlendiklerini göstermiştir. Nicel araştırma sonuçları ise medya güvenilirliği algısının demografik özelliklere göre farklılık gösterebildiğini ve kriz dönemlerinde medyaya duyulan ihtiyacın arttığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak çalışma, kriz dönemlerinde habercilik faaliyetlerinin yalnızca bilgi aktarma işleviyle sınırlı kalmadığını; aynı zamanda kamuoyu oluşumu, toplumsal dayanışma ve demokratik süreçlerin korunmasında önemli bir rol üstlendiğini göstermektedir. Elde edilen bulguların kriz iletişimi, habercilik ve gündem belirleme alanındaki çalışmalara katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The media plays a critical role in informing the public, shaping public opinion, and directing social perceptions during periods of crisis. In such extraordinary circumstances, journalism extends beyond the mere transmission of information and becomes an influential mechanism in the construction of social reality. Within this framework, agenda-setting processes, interpersonal communication practices, and headline framing emerge as significant components affecting how societies perceive and respond to crises. The July 15, 2016 Coup Attempt in Türkiye represents one of the most important political and social crises in recent Turkish history and provides a unique context for examining the role of media during times of national emergency. The primary purpose of this study is to analyze the functions of agenda-setting, crisis journalism, interpersonal communication, and headline construction during the July 15 Coup Attempt. The research investigates how media organizations managed the flow of information, how journalists experienced and interpreted the crisis, and how media content influenced public perception throughout the process. The study is grounded in Agenda-Setting Theory and also incorporates perspectives from crisis communication and journalism studies. A mixed-method research design was employed in order to obtain a comprehensive understanding of the phenomenon. The qualitative phase consisted of in-depth interviews with journalists who witnessed and activkely participated in broadcasting activities at CNN Türk during the night of the coup attempt. These interviews provided valuable insights into journalists' professional responsibilities, decision-making processes, communication practices, and experiences under crisis conditions. The quantitative phase included a field survey designed to measure public perceptions regarding media credibility, media usage patterns, and the social effects of crisis journalism. The collected data were analyzed through appropriate statistical procedures and interpreted in relation to demographic variables. The findings reveal that the media played a decisive role in informing citizens and shaping public awareness during the coup attempt. Live broadcasts, news reports, and headlines significantly contributed to the formation of public opinion and collective resistance against the coup attempt. The qualitative findings indicate that journalists assumed substantial professional and ethical responsibilities while operating under intense pressure and uncertainty. The quantitative findings demonstrate that perceptions of media credibility and crisis reporting vary according to demographic characteristics, while the public's dependence on media increases considerably during crisis situations. In conclusion, the study demonstrates that crisis journalism functions not only as a means of information dissemination but also as an essential instrument in shaping public discourse, strengthening social solidarity, and supporting democratic resilience. By examining the July 15 Coup Attempt through the lenses of agenda-setting, interpersonal communication, and journalism practices, this research contributes to the literature on crisis communication, media studies, and public opinion formation. The findings are expected to provide both theoretical and practical implications for scholars, media professionals, and policymakers interested in understanding the role of media in times of crisis.
Benzer Tezler
- Yazılı basında yayımlanan haberlerin gündem belirleme kuramı bağlamında değerlendirilmesi: Kahramanmaraş depremleri örneği
Evaluation of the news published in the written press in the context of agenda setting theory: The example Kahramanmaraş earthquakes
GÜLTEN ACAR
Doktora
Türkçe
2025
İletişim BilimleriFırat Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TAMER KAVURAN
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Gıda sektöründe stratejik iletişim yönetimi olarak konu yönetimi ve uygulamaları
Issues management in the food industry as a strategic communication management
MELTEM GÖKMEN TOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEREM RIZVANOĞLU
- Türk dış politikasına yönelik karar alma sürecinde medyanın etkinliği: Körfez Savaşı krizlerinde medya-kamuoyu ve karar alıcı ilişkisi
The role of media in decision making process during Turkish foreign policy: Media-public opinion and decision maker relations into the Gulf War crises
YAVUZ BAYRAM
- Humanitarian assistance policies of the European Union towards syrian refugees in Turkey
Avrupa Birliği'nin Türkiye'deki Suriyeli mültecilere yönelik insani yardım politikaları
CANSU ÇELİKER
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Siyasal BilimlerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAŞAK KALE LACK