Stanislavski sisteminde yöntemsel dönüşüm:“Duygusal Bellek'ten Fiziksel Eylemler Yöntemi”ne geçiş sürecinin incelenmesi
Methodological transformation in the Stanislavski system: An examination of the transition process from Emotional Memory to the Method of Physical Actions
- Tez No: 1025333
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇİĞDEM KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tiyatro Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, Konstantin Stanislavski'nin oyunculuk pedagojisindeki yöntemsel dönüşüm, yani erken dönem Duygusal Bellek tekniğinden geç dönem Fiziksel Eylemler Yöntemi'ne geçiş, tarihsel, kuramsal ve pedagojik açıdan incelenmektedir. Araştırmanın temel amacı, bu geçişin bir köklü kopuş mu yoksa bir pedagojik evrim mi olduğunu ortaya koymaktır. Nitel araştırma deseni içinde betimsel araştırma yöntemi benimsenmiş; veri toplama aracı olarak doküman incelemesi, veri analizi yöntemi olarak ise içerik analizi ve karşılaştırmalı analiz kullanılmıştır. Birincil kaynaklar olarak Stanislavski'nin kendi eserleri, Toporkov'un prova günlüğü ve Knebel'in Active Analysis kitabı; ikincil kaynaklar olarak Carnicke, Shevtsova, Whyman, Kemp ve Pitches'in çağdaş akademik çalışmaları incelenmiştir. İki yöntem; sahicilik, tekrarlanabilirlik ve oyuncu sağlığı olmak üzere üç ölçüt üzerinde karşılaştırılmıştır. Bulgular, her üç ölçütte Fiziksel Eylemler Yöntemi'nin daha tutarlı sonuçlar verdiğini göstermiştir. Ancak bu üstünlük bir reddetme değil, bir evrim olarak çerçevelenmiştir: Knebel'in tanıklığıyla, Stanislavski hiçbir şeyi silmemiş, aksine tüm keşiflerini bir araya getirmiştir. Kemp'in bedenlenmiş biliş çerçevesi, Shevtsova'nın bütünleşmiş Sistem kavramı ve Carnicke'nin karmaşıklık analizi, bu evrim görüşünü nörobilimsel, kuramsal ve tarihsel olarak desteklemektedir. Sonuç olarak tez, Stanislavski Sistemi'nin statik bir dogma değil yaşayan bir organizma olduğunu; Duygusal Bellek'in terk edilmediğini, eylemin içine yerleştirildiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, Etkin Analiz'in müfredata entegrasyonu, oyuncu sağlığının pedagojik öncelik olarak tanınması ve psikofiziksel bütünlüğün eğitim felsefesi olarak benimsenmesi gibi somut pedagojik öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the methodological transformation in Konstantin Stanislavski's actor pedagogy, namely the transition from the early-period Emotional Memory technique to the late-period Method of Physical Actions, from historical, theoretical, and pedagogical perspectives. The principal aim of the research is to demonstrate whether this transition constitutes a radical rupture or a pedagogical evolution. A descriptive research method has been adopted within a qualitative research design; document analysis has been employed as the data collection tool, while content analysis and comparative analysis have been used as data analysis methods. Stanislavski's own works, Toporkov's rehearsal diary, and Knebel's Active Analysis have been examined as primary sources; the contemporary academic studies of Carnicke, Shevtsova, Whyman, Kemp, and Pitches have been examined as secondary sources. The two methods have been compared along three criteria: authenticity, repeatability, and actor well-being. The findings have demonstrated that the Method of Physical Actions yields more consistent results across all three criteria. However, this superiority has been framed not as a rejection but as an evolution: as Knebel testifies, Stanislavski erased nothing; on the contrary, he brought together all of his discoveries. Kemp's embodied cognition framework, Shevtsova's integrated System concept, and Carnicke's complexity analysis support this evolutionary view from neuroscientific, theoretical, and historical standpoints. In conclusion, the thesis demonstrates that Stanislavski's System is not a static dogma but a living organism; that Emotional Memory has not been abandoned but embedded within action. The study offers concrete pedagogical recommendations, including the integration of Active Analysis into curricula, the recognition of actor well-being as a pedagogical priority, and the adoption of psychophysical integrity as an educational philosophy.
Benzer Tezler
- Stanislavski`nin fiziksel aksiyon yöntemi ve Stanislavski sisteminin uzantıları
Stanislavski`s method of physical action and extension of Stanislavski`s system
ALİ GÖKMEN ALTUĞ
Doktora
Türkçe
2012
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA NUTKU
- Oyunculukta oyun kavramı ve gerçeklik ilişkisi üzerinden Stanislavski sistemi
An analysis of Stanislavski system on the relationship between game concept and reality in acting
SERKAN ATAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sahne ve Görüntü SanatlarıHaliç ÜniversitesiTiyatro Ana Sanat Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM KILIÇ
- Stanislavski sistemine göre psikoteknikte eylemi Somatik İşaretleyici Hipoteziyle ele almak
Reconsidering action in psychotechnique according to Stanislavski system with Somatic Markers Hypothesis
CEMİL CAN YUSUFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıKadir Has ÜniversitesiTiyatro Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP GÜNSÜR YÜCEİL
- Konstantin Stanislavskiy'in oyunculuk yöntemi ve evrimi: Vsevolod Meyerhold ve Yevgeniy Vakhtangov'un yönteme fonksiyonel yaklaşımları
The acting method and evolution of Konstantin Stanislavskiy: The functional approaches to the method of Vsevolod Meyerhold and Yevgeniy Vakhtangov
İSMAİL DİKİLİTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Sahne ve Görüntü SanatlarıÇukurova ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. CAHANGİR NOVRUZOV
- Çağdaş oyunculuk yöntemleri açısından Stanislavski Sistemi'nin incelemesi
The research of the System of Stanislavski in terms of contemporary acting methods
MURAT OZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü SanatlarıMaltepe ÜniversitesiGüzel Sanatlar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZER ANAR