İbn Zümrek el-Endelusî'nin şiirlerinin göstergebilimsel çözümlemesi
A semiotic analysis of Ibn Zumrek al-Andalusī's poetry
- Tez No: 1025336
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EYUP AKŞİT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belâgatı, Göstergebilim, Gösterge, Endülüs Şiiri, İbn Zümrek, Göstergebilimsel analiz, İbn Zümrek el-Endelüsi, Arabic Language and Rhetoric, Semiotics, Sign, Andalusian Poetry, Ibn Zumrek, Semiotic analysis, Ibn Zumruk al Andalusi
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Endülüs Arap şiirinin önemli temsilcilerinden İbn Zümrek el-Endelusî'nin (ö.798/1395) şiirleri göstergebilimsel bir yöntemle incelenmiştir. Çalışmanın amacı, şairin beyitlerinde yer alan göstergelerin yalnızca estetik boyutlarını değil, aynı zamanda dönemin kültürel, dini, siyasi ve toplumsal yapısıyla ilişkili çok yönlü anlamlarını ortaya çıkarmaktır. Bu yönüyle araştırma, Türk akademik literatüründe İbn Zümrek üzerine yapılan sınırlı sayıdaki çalışmalara yeni bir metodolojik bakış açısı kazandırmakta, gelecekte benzer çözümlemelerin farklı Endülüs şairlerine uygulanmasının yolunu açmaktadır. Tezin özgün katkısı, İbn Zümrek'in eserlerini ilk defa göstergebilimsel bir çerçevede inceleyerek hem klasik Arap şiirinin hem de Endülüs edebiyatının çok yönlü anlam dünyasını açığa çıkarmaktır. Araştırmada Ferdinand de Saussure (ö.1913) ve Charles Sanders Peirce'ün (ö.1914) göstergebilim kuramları temel olarak benimsenmiş, nitel araştırma yöntemine uygun şekilde oluşturulan çalışmada betimsel içerik analizine başvurulmuştur. Bu çerçevede önce İbn Zümrek'in divanında yer alan 4584 beyit arasından farklı konuları temsil eden örnekler seçilmiş, ardından beyitlerdeki göstergeler hem soyut hem de somut yönleriyle çözümlenmiştir. İnceleme sırasında şairin yalnızca klasik kaside üslubuna bağlı kalmadığı, aynı zamanda Endülüs'e özgü nazım şekilleri olan müveşşah ve zecel türlerinde de şiirler yazdığı belirlenmiştir. Bulgular, İbn Zümrek'in şiirlerinde tabiat, dini, siyasi, kültürel, savaş, beden, zaman, aşk ve hayvan göstergelerini yoğun olarak kullandığını ortaya koymuştur. Bu göstergeler aracılığıyla şairin, bireysel duygularını yansıtmakla kalmadığı, Endülüs toplumunun değerlerini, tarihi olaylarını ve medeniyet birikimini de şiirlerinde sembolik bir dile dönüştürdüğü belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, the poems of Ibn Zumrak al-Andalusi (d. 798/1395), one of the prominent representatives of Andalusian Arabic poetry, have been analyzed using a semiotic method. The aim of the study is to reveal not only the aesthetic dimensions of the signs in the poet's couplets, but also their multi-faceted meanings associated with the cultural, religious, political, and social structure of the period. In this respect, the research brings a new methodological perspective to the limited number of studies on Ibn Zumrak in Turkish academic literature and paves the way for the application of similar analyses to different Andalusian poets. The original contribution of the thesis is to reveal the multi-faceted semantic world of both classical Arabic poetry and Andalusian literature by examining Ibn Zumrak's works within a semiotic framework for the first time. The semiotic theories of Ferdinand de Saussure (d. 1913) and Charles Sanders Peirce (d. 1914) were fundamentally adopted in the research, and descriptive content analysis was utilized in the study, which was developed in accordance with the qualitative research method. Within this framework, first, examples representing different subjects were selected from among the 4584 couplets in Ibn Zumrak's divan, and then the signs in the couplets were analyzed in terms of both their abstract and concrete aspects. During the examination, it was determined that the poet did not only adhere to the classical qasida style, but also wrote poems in the muwashshah and zajal genres, which are poetic forms unique to Andalusia. The findings revealed that Ibn Zumrak intensively used signs of nature, religion, politics, culture, war, body, time, love, and animals in his poems. It was determined that through these signs, the poet did not only reflect his individual emotions, but also transformed the values, historical events, and cultural heritage of Andalusian society into a symbolic language in his poems.
Benzer Tezler
- الرسائل الشعرية في ديواف ابن زمرك الأندلسي دراسة تحليلية
İbn Zümrek el-Endelûsî'nin Divan'ında manzum risâleler (Analitik bir inceleme) / Poetic messages in the poetry of Ibn Zumruk al-Andalusi: An analytic study
HAMID DHAHIR HASAN HASAN
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTAIBA FARHAT
- Silindirik geometrideki bir ısıtıcıya dik akış halinde kritik ısı akısının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
SALİM ÖZÇELEBİ
- Ebu`l-Berekat Abdullah İbn Ahmed en-Nesefi (öl710/1310) ve Medariku't-Tenzil ve Hakakiku't-Te'vil adlı eseri
Başlık çevirisi yok
BEDREDDİN ÇETİNER
- Atık sulardaki tekstil boyarmaddeleri renginin devrettirilen koagülant (CaO-MgCO3) ile giderilmesi
Başlık çevirisi yok
ABDÜRRAZAK BOZDOĞAN
