Medikal turizmde davranışsal niyeti etkileyen faktörler: Klinik güven, algılanan değer, memnuniyet ve bilişsel çelişki
Factors influencing behavioral intention in medical tourism: Clinical trust, perceived value, satisfaction, and cognitive dissonance
- Tez No: 1025493
- Danışmanlar: PROF. DR. YILDIRIM YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Sağlık turizmi, Medical tourism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya genelinde pazar payını hızla artıran sağlık turizmi, günümüzün en popüler ve yüksek büyüme potansiyeline sahip sektörlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Sağlık turizmi, bireylerin tıbbi tedavi almak amacıyla uluslararası seyahatlerde bulunması olarak tanımlanan medikal turizmi de içeren şemsiye bir kavramdır. Düşük maliyetler, uzun bekleme listeleri, kendi ülkesinde bulunmayan hizmetlerin olması ve daha kaliteli sağlık hizmeti arayışı gibi nedenlerle birçok hasta gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere seyahat etmektedir. Medikal turizm kapsamında seyahat eden hastaların tedavi süreçlerini tatil deneyimiyle birleştirmesi; sağlık, konaklama, eğlence, yiyecek-içecek ve ulaşım gibi birçok sektöre çarpan etkisiyle fayda sağlaması açısından büyük önem arz etmektedir. Sektörün bu potansiyelini gerçeğe dönüştürmek ise medikal turistlerin psikolojik ve davranışsal süreçlerini doğru yönetmekle mümkündür. Bu doğrultuda, hastaların aldıkları hizmet sonrasında yaşayabilecekleri bilişsel çelişki düzeyleri ile bu süreçte inşa edilen klinik güven, onların hizmete yönelik algılanan değer ve genel memnuniyet algılarını doğrudan etkilemektedir. Bu ilişkiler zinciri, nihai olarak hastaların davranışsal niyetlerinin şekillenmesinde bütüncül bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı; medikal turizmde klinik güven, algılanan değer, memnuniyet ve davranışsal niyet arasındaki ilişkileri yapılandırırken, bilişsel çelişki değişkeninin bu süreçteki etkisini kurulan kavramsal bir model üzerinden sınamayı amaçlamaktadır. Bu çalışma söz konusu değişkenler arasındaki ilişkileri dört alternatif model üzerinden karşılaştırarak en yüksek tahmin gücüne sahip modeli ortaya koyarak literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Nicel araştırma yöntemine dayalı tarama modelinde tasarlanan bu çalışmanın verileri, Antalya destinasyonunu ziyaret eden medikal turistlerden elde edilmiştir. Bu çalışmanın dikkat çekici bulgularından biri bilişsel çelişkinin klinik güvenin algılanan değer üzerindeki olumlu etkisini zayıflatıcı bir düzenleyici rol oynamasıdır. Araştırmanın bir diğer önemli bulgusu ise; bilişsel çelişkinin, algılanan değerin memnuniyet üzerindeki pozitif etkisini artırıcı bir düzenleyici rol oynamasıdır. Politika yapıcılar için stratejik öneme sahip olan algılanan değer, modelin kilit noktasıdır. Bu değerin artırılması; hem klinik güvenin davranışsal niyete yönelik dolaylı olumsuz etkisini pozitife çevirecek hem de bilişsel çelişkiyi baskılayarak memnuniyeti yükseltecektir.
Özet (Çeviri)
Health tourism, which is rapidly increasing its market share worldwide, stands out as one of today's most popular sectors with high growth potential. Health tourism is an umbrella concept that includes medical tourism, defined as individuals traveling internationally to receive medical treatment. Many patients travel from developed to developing countries for reasons such as lower costs, long waiting lists, access to services not available in their home countries, and the search for higher quality healthcare. Medical tourism, which allows patients to combine their treatment processes with a vacation experience, is of great importance as it provides a ripple effect benefiting many sectors such as health, accommodation, entertainment, food and beverage, and transportation. Realizing this potential of the sector is only possible by properly managing the psychological and behavioral processes of medical tourists. Accordingly, the levels of cognitive dissonance that patients may experience after receiving services, and the clinical trust built during this process, directly affect their perceived value of the service and their overall satisfaction. This chain of relationships ultimately plays an integral role in shaping patients' behavioral intentions. In this context, the aim of this study is; while structuring the relationships between clinical trust, perceived value, satisfaction and behavioral intention in medical tourism, it aims to test the effect of the cognitive dissonance variable in this process through a conceptual model. This study fills a significant gap in the literature by comparing the relationships between these variables using four alternative models and identifying the model with the highest predictive power. This study, designed using a survey model based on quantitative research methods, collected data from medical tourists visiting the Antalya destination. One of the striking findings of this study is that cognitive dissonance plays a moderating role attenuating the positive effect of clinical trust on perceived value. Another important finding of the study is that cognitive dissonance plays a moderating role in enhancing the positive effect of perceived value on satisfaction. Perceived value, which is of strategic importance to policymakers, is the key element of the model. Increasing this value will both reverse the indirect negative impact of clinical trust on behavioural intention into a positive one and increase satisfaction by suppressing cognitive dissonance.
Benzer Tezler
- Medikal turizm kullanıcılarının yeniden hizmet alma niyetlerinin medikal turizm destinasyon imajı ve planlı davranış teorisi çerçevesinde analizi
Analysis of medical tourism users' repurchase intentions within the framework of medical tourism destination image and planned behavior theory
BETÜL MERVE EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENİZ ÖZHAN
- Study on customer purchase intention of medical tourism services in Türkiye
Türkiye'de tıbbi turizm hizmetlerinde müşteri satın alma niyeti üzerine çalışma
SEYED SAEED MOMENZADEH
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İşletmeDoğuş Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ÖZGE BARUÖNÜ
- Sağlık turistlerinin memnuniyetlerini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi: Kayseri ili örneği
Evaluation of the factors affecting the satisfaction of health tourists: The case of Kayseri province
PINAR MORTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sağlık YönetimiKayseri ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSUN ACAR
- Medikal turizmde hasta memnuniyeti ve algılanan değerin davranışsal niyet üzerindeki etkisinde deneyimsel kalitenin aracılık rolü
Intermediary role of experiential quality in the effect of patient satisfaction and perceived value on behavioral intention in medical tourism
YAĞMUR SAVAŞKAN
Doktora
Türkçe
2025
TurizmSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENOL ÇAVUŞ
- Hizmet kalitesi, müşteri memnuniyeti ve tavsiye etme niyeti kapsamında Türkiye'deki kayak merkezlerinin incelenmesi
An examination on ski centers in Turkey as part of service quality, customer satisfaction and intention to recommend
CEMAL ERSİN SİLİK
Doktora
Türkçe
2018
TurizmGazi ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURBAN ÜNLÜÖNEN