Fen eğitiminde kavram odaklı okumalarla bütünleştirilmiş sorgulama temelli etkinliklerin 6.sınıf öğrencilerinin bilime güven ve okuduğunu anlama becerisine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of inquiry-based activities integrated with concept-focused readings in science education on sixth-grade students' trust in science and reading comprehension skills
- Tez No: 1025494
- Danışmanlar: PROF. DR. ELİF BENZER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde özellikle sosyobilimsel konularda bilime duyulan güven farklı nedenlerle tartışılmaktadır. Fen eğitiminde öğrencilerin, günlük yaşamda karşılaştıkları durumları bilimsel bakış açısıyla değerlendiren, karar verme süreçlerinde bilimsel verilere başvuran ve kendi bilgi sınırları içinde özerk düşünen bireyler olarak yetişmeleri amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada kavram odaklı okumalarla bütünleştirilmiş sorgulama temelli etkinlikler uygulanmıştır. Araştırmanın amacı, kavram odaklı okumalarla bütünleştirilmiş sorgulama temelli etkinliklerin 6. sınıf öğrencilerinin bilime güvenleri ve okuduğunu anlama becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, karma yöntem araştırmalarından iç içe gömülü desenle yürütülmüştür. Nicel boyutta tek grup ön test-son test deneysel desen kullanılmış, nitel veriler ise nicel bulguları desteklemek amacıyla toplanmıştır. Çalışma grubunu İstanbul ilindeki bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 56 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Uygulama 21 hafta sürmüştür. Veriler“Bilime ve Bilim İnsanlarına Güven Ölçeği”, okuduğunu anlama testleri, aşı konulu örnek olay metni, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve yansıtıcı öğrenme günlükleri aracılığıyla toplanmıştır. Nicel veriler parametrik ve parametrik olmayan istatistiksel yöntemlerle, nitel veriler ise içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin bilime güven puanları ile okuduğunu anlama becerilerinin uygulama öncesine göre anlamlı düzeyde geliştiği belirlenmiş, ayrıca bilime güven ile okuduğunu anlama becerisi arasında pozitif yönlü, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Nitel bulgular, öğrencilerin bilimsel bilginin kanıtlarla desteklenmesi, bilim insanlarının hata yapabilen ancak kanıtlar doğrultusunda bilgilerini geliştiren bireyler olduğu ve bilimin sorgulamaya açık bir süreç olarak yürütüldüğüne ilişkin farkındalıklarının arttığını göstermiştir. Ayrıca öğrenciler, okuma stratejilerini daha bilinçli kullandıklarını, bilimsel metinleri daha iyi anladıklarını, okudukları bilgileri deney ve etkinliklerle ilişkilendirebildiklerini ve işbirliğine dayalı etkinlikleri motive edici bulduklarını ifade etmişlerdir. Sonuçta uygulamanın, öğrencilerin okuduğunu anlama becerileri ve bilime güven durumları üzerinde olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Araştırmada fen içerikli kavram odaklı okuma metinleri, öğrencileri sorgulama sürecine hazırlayan ve araştırma probleminin ortaya çıkmasını sağlayan bir ön öğrenme bileşeni olarak yapılandırılmış; bu metinlerle bütünleştirilen sorgulama temelli etkinlikler aracılığıyla öğrencilerin bilimsel kavramları anlamlandırmaları ve bilime yönelik gerekçelendirilmiş güven geliştirmeleri desteklenmiştir.
Özet (Çeviri)
Nowadays, trust in science, especially on sociological topics, is being debated for various reasons. In science education, the aim is to raise students as individuals who evaluate everyday situations from a scientific perspective, refer to scientific data in decision-making processes, and think autonomously within their own knowledge limits. In line with this goal, the study applied inquiry-based activities integrated with concept-focused readings. The aim of the study is to examine the effects of inquiry-based activities integrated with concept-focused readings on sixth-grade students' trust in science and reading comprehension skills. The research was conducted using a mixed methods design with an embedded approach. A single-group pretest-posttest experimental design was used for the quantitative part, while qualitative data were collected to support the quantitative findings. The study group consisted of 56 sixth-grade students from a public middle school in Istanbul. The implementation lasted 21 weeks. Data were collected through the“Trust in Science and Scientists Scale,”reading comprehension tests, a sample case text about vaccines, semi-structured interviews, and reflective learning journals. Quantitative data were analyzed using parametric and non-parametric statistical methods, and qualitative data were analyzed through content analysis. As a result of the research, it was found that students' trust in science scores and their reading comprehension skills improved significantly compared to before the application. Additionally, a positive, low-level, and significant relationship was identified between trust in science and reading comprehension skills. The qualitative findings showed that students' awareness increased regarding scientific knowledge being supported by evidence, scientists being individuals who can make mistakes but also develop their knowledge based on evidence, and science being conducted as a process open to questioning. Furthermore, students mentioned that they use reading strategies more consciously, understand scientific texts better, can relate the information they read to experiments and activities, and find collaborative activities motivating. In the end, it was seen that the app had a positive effect on students' reading comprehension skills and their trust in science. In the study, science-focused, concept-based reading texts were structured as a preliminary learning component that prepared students for the inquiry process and helped bring out the research problem; through inquiry-based activities integrated with these texts, students were supported in making sense of scientific concepts and developing reasoned trust in science.
Benzer Tezler
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Diesel motorları yakıt püskürtme sistemlerinin dinamik simülasyonu
Başlık çevirisi yok
İRFAN KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ BORAT
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET