Nöromodülasyon uygulamalarının etik teoriler çerçevesinde değerlendirilmesi: Nöro-etik analiz
Evaluation of neuromodulation applications through ethical theories: Neuroethical analysis
- Tez No: 1025596
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT TOKAÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Deontoloji ve Tıp Tarihi, Medical History and Ethics
- Anahtar Kelimeler: Biyoetik, Erdem etiği, Tıp etiği, Bioethics, Virtue ethics, Medical ethics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda kullanımı artan sinir sistem aktivasyonunu değiştiren girişimsel olmayan beyin uyarım yöntemlerinin kullanımı nöro-etik bağlamında tartışmalıdır. Tez kapsamında bu yeni teknolojinin tedavi ve geliştirme amaçlı kullanımlarında ortaya çıkan ve çıkabilecek sorunlar sağlık, eğitim, havacılık, spor ve askeri alanlarından katılımcılarla gerçekleştirilen odak grup görüşmeleri ve mülakatlarla tespit edilmiştir. Bulgular kapsamında sahadaki problemlerin bilgi düzeyi eksikliği ve bundan kaynaklanan bilgilendirilmiş olur ile ilgili sorunlar, GOBU yöntemlerinin sonucunda değil, seçiminde özerkliğe dair sorunlar, regülasyon ihtiyacı, doğal performans ve doping, maaliyet, dağıtıcı adalete dair sorunlar ve haksız rekabet olarak tespit edilmiştir. Tespit edilen sorunlarıyla GOBU tartışma bölümünde deontolojik etik, faydacı etik ve erdem etiği bağlamında normatif olarak analiz edilmiştir. Nöro-etiğin bir amacı da insan doğası üzerine düşünmek olduğundan dolayı bu yeni teknoloji, bu kavram bağlamında da değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, ideal klinik koşullar altında tedavi amaçlı GOBU uygulamalarının ahlaki olarak kabul edilebileceği iddia edilmiştir. Geliştirme amaçlı uygulamaların hangi şart ve koşullarda ahlaki kabul edilebileceği etik teoriler çerçevesinde gerekçelendirilmiştir. İnsan doğası kavramının GOBU karşısında ya da destekleyen bir argüman olarak kullanılmadan önce ise hangi tanımın tercih edildiği, hangi geliştirme yöntemi seçildiği ve hangi amaçla uygulandığının tespit edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçların regülatif düzenlemeler için Türkiye bağlamında yol gösterici olması açısından tespit edilen etik sorunların çözümüne öncelikli olarak odaklanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Non-invasive brain stimulation (NIBS) methods, which modulate nervous system activation, have sparked significant neuroethical debates in recent years. This thesis identifies current and potential challenges arising from the therapeutic and enhancement-based use of these technologies through focus group discussions and interviews with participants from the health, education, aviation, sports, and military sectors. Findings indicate that field-specific problems include knowledge deficits, informed consent issues, autonomy concerns regarding the selection of methods, regulatory needs, and debates over natural performance versus doping. Furthermore, concerns regarding cost, distributive justice, and unfair competition were identified. In the discussion section, the identified problems were normatively analyzed within the framework of deontological ethics, utilitarian ethics, and virtue ethics. Additionally, it examines the impact of these technologies on the concept of human nature, a central theme in neuroethics. As a result of the study, it is argued that the therapeutic applications of NIBS under ideal clinical conditions can be considered morally acceptable. The conditions and terms under which enhancement applications can be deemed morally acceptable have been justified within the framework of ethical theories. Ultimately, the study concludes that before employing“human nature”as an argument for or against NIBS, it is essential to clarify the preferred definition of the term, the specific enhancement method chosen, and the intended purpose of its application. Prioritizing the resolution of these issues is recommended to guide regulatory frameworks within the Turkish context.
Benzer Tezler
- Hızlandırılmış transkranial manyetik stimülasyon tedavisi uygulanan majör depresyon hastalarında elektrofizyolojik biyobelirteçlerin tedavi cevabıyla ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between electrophysiological biomarkers and treatment response in patients with major depressive disorder receiving accelerated transcranial magnetic stimulation
ALİ TARIK ALTUNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURÇ ÇAĞRI POYRAZ
- Huntington hastalığında kognitif fonksiyonlar transkranial doğru akım uyarımı ile modüle edilebilir mi?
Can transcranial direct current stimulation modulate cognitive functions in huntington's disease?
ASLI DEMİRTAŞ TATLIDEDE
Doktora
Türkçe
2018
Nörolojiİstanbul ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT
- Physics- and biology-inspired learning dynamics for artificial neural networks
Yapay sinir ağları için fizik ve biyoloji esinli öğrenme dinamikleri
BAŞER TAMBAŞ
Doktora
İngilizce
2026
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiFizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET LEVENT SUBAŞI
- Alt üriner sistem disfonksiyonu olan serebral palsili çocuklarda transkutanöz elektrik sinir stimülasyonu ve manuel terapi tekniklerinin etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the efficiency of transcutaneous electrical nerve stimulation and manual therapy techniques in children with cerebral palsy with lower urinary system dysfunction
BETÜL ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Fizyoterapi ve RehabilitasyonBahçeşehir ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN PİŞİRİCİ
- Medikal tedaviye dirençli fonksiyonel konstipasyonu olan çocuklarda pelvik taban rehabilitasyonu ve tens uygulaması sonuçlarının karşılaştırılması
Efficacy of pelvic floor rehabilitation and tens in pediatric patients with refractory functional constipation: A randomized controlled study
FURKAN ERSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÇocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GONCA GERÇEL