Sporcuların özgüven algıları ile hubris (kibir) sendromu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between self-confidence perceptions and hubris syndrome in athletes
- Tez No: 1025613
- Danışmanlar: PROF. DR. OLCAY KİREMİTCİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Hubris sendromu, Karma yöntemler, Takım sporları, Hubris syndrome, Mixed methods, Team sports
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sporda Psiko Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, profesyonel takım sporu sporcularının özgüven algıları ile hubris sendromu düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada sporcuların hubris sendromu ve sporda kendine güven kaynakları; cinsiyet, yaş, spor yaşı, eğitim düzeyi ve branş değişkenleri açısından değerlendirilmiş, ayrıca hubris düzeyi yüksek ve düşük sporcuların deneyimleri nitel verilerle derinlemesine incelenmiştir. Araştırma, açıklayıcı sıralı karma yöntem deseninde yürütülmüştür. Nicel aşamada futbol, basketbol, voleybol ve hentbol branşlarında aktif olarak profesyonel düzeyde spor yapan 390 sporcu araştırmaya katılmıştır. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Sporda Kibir (Hubris) Sendromu Ölçeği ve Sporda Kendine Güven Kaynakları Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Nitel aşamada ise Sporda Kibir (Hubris) Sendromu Ölçeği'nden yüksek ve düşük puan alan beşer sporcu olmak üzere toplam 10 sporcu ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşme verileri tematik analiz yaklaşımıyla çözümlenmiştir. Nicel bulgulara göre hubris sendromu ve sporda kendine güven kaynakları toplam puanları branş, cinsiyet ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Yaş değişkenine göre hem hubris sendromu hem de sporda kendine güven kaynakları toplam puanlarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Spor yaşı değişkenine göre hubris sendromu toplam puanında anlamlı farklılık saptanmazken, sporda kendine güven kaynakları toplam puanında anlamlı farklılık belirlenmiştir. Korelasyon analizi sonucunda hubris sendromu ile sporda kendine güven kaynakları arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçlarına göre sporda kendine güven kaynakları alt boyutları hubris sendromunu anlamlı düzeyde yordamış, fiziksel-mental hazırlık ve uzmanlık alt boyutları negatif, becerilerin sunumu alt boyutu ise pozitif yönde anlamlı yordayıcılar olarak belirlenmiştir. Nitel bulgular, hubris düzeyi yüksek sporcuların başarı, görünürlük, liderlik, eleştiri ve takım içi konum gibi alanlarda daha belirgin bir üstünlük ve merkezilik algısı sergileyebildiğini buna karşılık düşük hubris düzeyine sahip sporcuların ise daha çok gelişime açıklık, gerçekçi öz değerlendirme, takım uyumu ve eleştiriye açıklık üzerinden kendilerini konumlandırdığını göstermiştir. Sonuç olarak araştırma, özgüvenin kaynağına bağlı olarak hubris sendromu ile farklı yönlerde ilişkilenebildiğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the relationship between professional team sport athletes' perceptions of self-confidence and their levels of hubris syndrome. In this context, athletes' hubris syndrome levels and sources of sport-confidence were examined according to gender, age, sport age, educational level, and sport branch. In addition, the experiences of athletes with high and low hubris scores were explored in depth through qualitative data. The study was designed using an explanatory sequential mixed methods design. In the quantitative phase, 390 professional athletes actively competing in football, basketball, volleyball, and handball participated in the study. Data were collected using a Personal Information Form, the Hubris Syndrome in Sport Scale, and the Sources of Sport-Confidence Scale. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used to analyze the quantitative data. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with a total of 10 athletes, including five athletes with high hubris scores and five athletes with low hubris scores. The interview data were analyzed using thematic analysis. According to the quantitative findings, total scores for hubris syndrome and sources of sport-confidence did not differ significantly by sport branch, gender, or educational level. Significant differences were found in both hubris syndrome and sources of sport-confidence total scores according to age. In terms of sport age, no significant difference was found in hubris syndrome total scores, whereas a significant difference was found in sources of sport-confidence total scores. The correlation analysis revealed a significant negative relationship between hubris syndrome and sources of sport-confidence. The results of multiple linear regression analysis showed that the subdimensions of sport-confidence significantly predicted hubris syndrome. Physical-mental preparation and mastery were found to be significant negative predictors, whereas demonstration of ability was found to be a significant positive predictor. The qualitative findings indicated that athletes with high hubris levels tended to express a stronger sense of superiority and centrality in relation to success, visibility, leadership, criticism, and their role within the team. In contrast, athletes with low hubris levels positioned themselves more through openness to development, realistic self-evaluation, team harmony, and receptiveness to criticism. Overall, the findings suggest that self-confidence may relate to hubris syndrome in different ways depending on the source from which it is derived.
Benzer Tezler
- Basketbolcularda üçlü yeterlik algıları: Sportif özgüven ve mükemmeliyetçilik algısı açısından değerlendirilmesi
The tripartite efficacy in basketball players: Evaluation in terms of sports confidence and perfectionism perceptions
PINAR ÖZKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporEge ÜniversitesiSporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ENGÜR
- Psikolojik beceri kıstası olarak özgüvenin, elit sporcuların performansına katkısı; Boks Milli Takımı örneği
Self confidence as a talent criteria to contribute the perfomance of an elite sportsmen; boxing national team sample
DENİZCAN GÖKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY BİÇER
- Psikolojik beceri kıstası olarak özgüvenin, sporcuların başarı algısına katkısı; Güreş Milli Takımı örneği
As a psychologic talent criteria, how self-confidence is effect to perception of success: example of National Wrestling Team
YUNUS ARIKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURGAY BİÇER
- Ergen sporcularda antrenör güdüsel iklim ile sporcu bağlılığı arasındaki ilişkide sporcu öz yeterlik algısının aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of athlete self-efficacy perception in the relationship between coach motivational climate and athlete engagement in adolescent athletes
DİDEM AKYOL ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SporHacettepe ÜniversitesiSpor ve Egzersiz Psikolojisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZİYA KORUÇ
- Aims and experiences of Turkish women rugby players and their coaches
Türkiye'deki kadın ragbi oyuncularının ve antrenörlerinin amaçları ve deneyimleri
EREN KOCATÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
SporOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA LEVENT İNCE