Geri Dön

Sovereignty vs. taklīf: Individual moral responsibility in state apparatuses in Imam al-Qarafi's texts

Egemenlik ve teklif arasında: İmam el-Karâfî'nin metinlerinde devlet aygıtlarında bireysel ahlaki sorumluluk

PDF İndir

  1. Tez No: 1025676
  2. Yazar: HOSSAMUDDIN DESOUKY
  3. Danışmanlar: DR. HEBA EZZAT
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
  6. Anahtar Kelimeler: Ahlaki sorumluluk, Devlet aygıtları, Devlet egemenliği, Siyasal kuram, Moral responsibility, State apparatuses, State sovereignty, Political theory
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
  10. Enstitü: Medeniyetler İttifakı Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Medeniyet Araştırmaları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Siyaset Bilimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Devlet aygıtları içinde bireysel ahlaki sorumluluk, insan hayatına mal olan derin sonuçlarıyla birlikte önemli bir mesele olarak öne çıkmaktadır. Bu mesele özellikle Holokost'tan sonra dikkat çekmiş (Arendt, 1963) ve ahlaki sorumluluğun yokluğu için iki temel açıklama ortaya atılmıştır: pozitivist mazeret ve epistemik mazeret (Luban, 1992). Pozitivist mazeret, verilen emirlerin meşruiyeti ve yasallığıyla ilgilenirken; epistemik mazeret, devlet aygıtlarının nasıl yapılandırıldığına dair teknik ayrıntılara odaklanır. Siyasi teorinin yaşadığı krizi göz önünde bulundurarak (Bakshi, 1998), bu tez, bireysel ahlaki sorumluluk sorununu yeniden düşünmek için İmam el-Karâfî'den türetilen karşılaştırmalı bir İslamî model sunmaktadır. Bu yeniden düşünüm özellikle Althusser'in“baskıcı devlet aygıtları”(Althusser, 1973) olarak adlandırdığı yapılar bağlamında ele alınmaktadır. İmam el-Karâfî, insan toplumunu esas olarak bir ahlaki varlıklar topluluğu (body-moral) olarak yeniden tanımlar ve merkeze, bireyin ilahî olana karşı taşıdığı ahlaki yükümlülük olan taklîf kavramını yerleştirir. Bu, Hallaq'ın İslam yönetişimi tasvirine de uygundur (Hallaq, 2013); zira el-Karâfî'ye göre siyasal alan yalnızca yaratılışın ahlaki amacı olan el-Hakk'a hizmet etmek için vardır. Taklîf'in üstünlüğünden doğan ilahî kaynaklı bireysel yetkiler, siyasal aygıtların doğasını ve yapısını kökten dönüştürür. Bu aygıtlar, ahlaki failiyetin askıya alındığı yerler olmak yerine, doğrudan bireysel ahlaki sorumluluk üzerine inşa edilir; bu da pozitivist ve epistemik mazeretlerin doğal olarak geçersiz hale gelmesine yol açar. Bu karşılaştırmalı model, söz konusu iki mazeretin birbirinden bağımsız değil, aksine aynı yapısal sorunun iki farklı tezahürü olduğunu ortaya koyar. Her ikisinin de kökü, insan toplumunu esas olarak düzen ve istikrara yönelen bir siyasi beden (body-politic) olarak yeniden tanımlayan modern egemenlik kavramına dayanır. Oysa İmam el-Karâfî'ye göre, baskıcı devlet aygıtlarında itaat hiyerarşisi ve görev bölüşümü gibi kurumsal özellikler, bireysel ahlaki yargıyı ve sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Ancak egemenliğe dayalı bir siyasi yapıda, bu tür özellikler, doğaları gereği değil, egemenlik anlayışının bu aygıtların özüne ve tasarımına olan etkileri nedeniyle bireysel ahlaki sorumluluğun önünde engel haline gelir.

Özet (Çeviri)

Individual moral responsibility within state apparatuses has been a pressing issue with profound consequences, including the loss of human lives. It gained particular attention after the Holocaust (Arendt, 1963), where two independent explanations emerged for the lack of moral responsibility: the positivist excuse and the epistemic excuse (Luban, 1992). While the former is concerned with legitimacy and legality of orders, the latter focuses on the technicalities of how the design of state apparatuses obscures knowledge and moral judgement. In light of the crisis political theory faces (Bakshi, 1998), this thesis uses a comparative Islamic model derived from the Malikī jurist Imam al-Qarafi to offer an alternative framework for rethinking the problem of individual moral responsibility, specifically within what Althusser names“repressive state apparatuses”(Althusser, 1973). Fitting with Hallaq's characterization of Islamic governance (Hallaq, 2013), the political sphere in Imam al-Qarafi's framework only exists to serve the moral purpose of creation: al-Haqq, or the Truth. Imam al-Qarafi redefines the human society to be primarily a body-moral, centralizing Taklīf, or individual moral obligation towards the Divine. The Divinely-ordained individual authorities that result from Taklīf fundamentally reshape the nature and the structure of the political apparatuses. Instead of being sites where moral agency is suspended, these apparatuses become founded upon individual moral responsibility, naturally eliminating the positivist and epistemic excuses. The comparative model exposes how the positivist and epistemic excuses are intertwined, two faces of the same coin. Both are rooted in the modern concept of sovereignty, which redefines the human society to be primarily a body-politic aimed at order and stability. For Imam al-Qarafi, institutional features such as hierarchical obedience and divided jurisdictions in repressive state apparatuses do not prevent individual moral judgement and responsibility. However, in a sovereign body-politic, these same features become obstacles to accomodating individual moral responsibility – not inherently, but due to the implications of modern sovereignty on the essence and design of these apparatuses.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    748345

    Internet freedom vs internet sovereignty: Analysis of cybersecurity responses by states and intergovernmental organizations

    İnternet özgürlüğü ve internet hakimiyeti: Devletlerin ve hükümetlerarası örgütlerin siber güvenlik tepkilerinin analizi

    OZAN EFE

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Uluslararası İlişkilerAtılım Üniversitesi

    Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLGÜN ELİKÜÇÜK YILDIRIM

  2. Tez No

    216967

    The Recent Debate on the Democratic Legitimacy of Judicial Review: Constitutionality vs. Popular Sovereignty.

    Anayasal Yargı'nın Demokratik Meşruiyeti Üzerine Güncel bir Tartışma: Anayasallık'a karşı Milli Egemenlik.

    MEHMET MÜDERRİSOĞLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2007

    Siyasal BilimlerOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. CEM DEVECİ

  3. Tez No

    458615

    Confronting economic and industrial cyberespionage under international law

    Ekonomik ve endüstriyel siber espiyonaj'a karşı Uluslararası Hukuk yolları

    OĞUZ KAAN PEHLİVAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2016

    HukukGalatasaray Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AKİF EMRE ÖKTEM

  4. Tez No

    906212

    Russian order and justice perspectives in Libya and Syria during the Arab Spring

    Arap Baharı sürecinde Libya ve Suriye'de Rus düzeni ve adalet perspektifleri

    MELİS BULCA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Uluslararası İlişkilerDokuz Eylül Üniversitesi

    Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEVİLAY ZEHRA AKSOY

  5. Tez No

    666729

    The impact of refugee crisis on populism in Europe: A supranational analysis

    Mülteci krizinin Avrupa'da popülizme etkisi: Uluslarüstü bir inceleme

    OSMAN TUFAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Siyasal Bilimlerİzmir Ekonomi Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHUN AL

Geri Dön