Exploring optimal fit: Maternal personality and child temperamental reactivity in the context of shared book reading
Optimal uyumu keşfetmek: Ortak kitap okuma bağlamında anne kişiliği ve çocuğun mizaç tepkiselliği
- Tez No: 1025739
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLAY ZEYNEP KARADÖLLER ASTARLIOĞLU, PROF. DR. SİBEL KAZAK BERUMENT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Beş faktör kişilik modeli, Birlikte kitap okuma, Dil gelişimi, Etkileşimli kitap okuma, Five factor personality model, Shared book reading, Language development, interactive book reading
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dil gelişimi, çocuklar ve çevreleri arasında gerçekleşen karşılıklı bir süreçtir. Bu süreç, çocukların dilsel çevreleriyle nasıl etkileşime girdiklerinden ve bu çevreden nasıl faydalandıklarından etkilenir. Aynı zamanda davranışları çevrelerini şekillendirir ve annelerinden belirli tepkiler ortaya çıkarır. Ebeveyn-çocuk etkileşimleri üzerine giderek artan araştırmalara rağmen, anne-çocuk özellik uyumunun dil gelişimi üzerindeki etkisi hakkında araştırmalar sınırlıdır. Bu çalışma, anne kişiliği ile çocuk tepkisel mizacı arasındaki etkileşimin annenin dilsel girdisiyle nasıl ilişkili olduğunu keşfetmeyi amaçlamıştır. Buna ek olarak, tepkiselliğin annenin dilsel girdisi ile okul öncesi çocukların dilsel çıktıları, dilbilgisel karmaşıklık ve hikâye kavrama, arasındaki ilişki üzerindeki düzenleyici rolü incelenmiştir. Elli altı anne-çocuk çiftinden (Myaş= 58.02 ay), bu çalışma için oluşturulan bir hikâye kitabını okumaları istenmiştir. Daha sonra, çocuklara hikâye kavrama soruları sorulmuş ve“Kurbağa, Neredesin?”adlı hikâyeyi anlatmaları istenmiştir. Annelerden ise kişilik ve çocuk mizacı anketlerini doldurmaları istenmiştir. Annelerin kitap okuma stratejileri, jestleri ve diğer dilsel ölçümlerinin (ortalama sözce uzunluğu, kelime sayısı ve benzersiz kelime kullanımı) yanı sıra, çocukların kavrama anketine verdikleri yanıtlar ve hikâye anlatımı sırasındaki dilbilgisel karmaşıklıkları kodlanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizlerinin sonuçları, tepkisel mizaç ile anne uyumluluğunun, annenin kitap okuma stratejileri, jestleri, toplam kelime sayısı ve benzersiz kelime kullanımı ile pozitif yönde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Ancak tepkisel mizaç ve deneyime açıklık arasındaki etkileşim, kitap okuma stratejileri ve jestlerle negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Çocukların dil gelişimi çıktılarıyla ilgili olarak ise annelerinin kitap okuma stratejisi kullanımı, tepkisel çocukların dilbilgisel karmaşıklığı ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Genel olarak sonuçlar,“Uyum İyiliği”teorisiyle paralellik göstermekte ve dil gelişiminde anne-çocuk özellik uyumunun kritik rolüne işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Language development is a reciprocal process influenced not only by how children engage with and benefit from their linguistic environment, but also by how their behaviors shape that environment, eliciting certain responses from their mothers. Despite growing research on parent–child interactions, little is known about the effect of mother-child trait fit on language development. This study aimed to explore how the interaction between maternal personality and child reactivity is associated with maternal language input. In addition, the moderator role of reactivity on the relationship between maternal language input and preschoolers' language outcomes, namely, linguistic complexity and story comprehension, was explored. Fifty-six mother-child dyads (Mage = 58.02 months) were asked to read a storybook created for the study. Children were asked comprehension questions and to narrate“Frog, Where Are You?”. Mothers were asked to complete personality and child temperament questionnaires. Maternal use of book-reading strategies, gestures, and other linguistic measures (MLU, word tokens, and unique words), as well as children's answers to the comprehension questionnaire and linguistic complexity, were coded. Hierarchical regression analyses results revealed that for reactive children, maternal agreeableness was positively associated with maternal book-reading strategies, gestures, word tokens, and unique words. Conversely, maternal openness to experience was negatively associated with book-reading strategies and gestures with reactive children. Regarding child outcomes, maternal use of book-reading strategies was positively associated with the linguistic complexity of reactive children. Overall, results point to the critical role of mother-child trait fit in language development, aligning with the“Goodness of Fit”theory.
Benzer Tezler
- Vardiya çalışmasının ergonomik tasarımı
The Ergonomical design of shiftwork
YASEMİN CLAİRE ERENSAL
Doktora
Türkçe
1993
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. AHMET F. ÖZOK
- Exploring the role of large organic cations in halide perovskite nanocrystal formation and surface passivation
Halide perovskit nanokristal oluşumu ve yüzey pasivasyonunda büyük organik katyonların rolünün araştırılması
ÇETİN MERİÇ GÜVENÇ
Doktora
İngilizce
2024
Kimyaİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN BALCI
DOÇ. DR. UMUT ADEM
- HNS-IV patlayıcısına bağlayıcı ekleme prosesinin geliştirilmesi
Development of process of adding binder to HNS-IV explosive
BEGÜM UCUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CÜNEYT ARSLAN
- An investigation into EFL teachers' perceptions of institutional coursebook content and its impact on student engagement
Kurum içi ders kitabına yönelik öğretmen görüşleri ve öğrenci katılımına etkisi
EMRE METİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İngiliz Dili ve Edebiyatıİstanbul Aydın ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKİN BAŞAR
- Porselen karoların kimyasal kompozisyonu ile sinterleme rejimi ve teknik özellikleri arasındaki ilişkinin istatistiksel modellenmesi
Statistical modeling of the relationship between the chemical composition, sintering regime, and technical properties of porcelain tiles
MOHSEN ZAMANI
Doktora
Türkçe
2023
Mühendislik BilimleriEskişehir Teknik ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPAGUT KARA
PROF. DR. CEM SEVİK