Değirmendere vadisi (Trabzon-Esiroğlu, Kuzeydoğu-Türkiye) volkanitlerinin mineral kimyası, petrolojisi ve petrojenezi
Mineral chemistry, petrology and petrogenesis of the Değirmendere valley volcanics (Trabzon-Esiroğlu, Northeast-Turkey)
- Tez No: 139247
- Danışmanlar: PROF. DR. BURHAN SADIKLAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Kuzeydoğu Türkiye, Trabzon, Değirmendere Vadisi, Üst Kretase, Neojen, Volkanitler, Mineraloji, Jeotermobarometre, Farklılaşma, Özümleme, Magma Karışımı, Petroloji, Metazomatizma, Köken. VII, Northeastern Turkey, Trabzon, Değirmendere Valley, Upper Cretaceous, Neogene, Volcanics, Mineralogy, Geothermobarometer, Fractionation, Contamination, Magma Mixing, Petrology, Metasomatism, Petrogenesis VIII
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışmada, Değirmendere Vadisi (Trabzon-Esiroğlu, KD-Türkiye) Üst Kretase ve (?) Neojen Volkanitlerinin mineralojik, kimyasal ve petrolojik özellikleri incelenmiş, gelişim süreçlerinde etkili olan magmatik olaylar modellenmiş ve kökenleri tartışılmıştır. Mineral ve kayaç kimyası verilerine göre, Üst Kretase yaşlı toleyitik-kalkalkali volkanitler ada yayı ürünleri olup, bazaltik ve andezitik kayaçlardan oluşur. Ana mineral olarak plajiyoklas (Anı.90), klinopiroksen (Wo39^3En46^7Fsn_i4) ve Fe-Ti-oksit (Mt46-9iUsp9. 54) içeren bu volkanitlerin ortalama kristallerime derinliği 8.4±3.2 km, kristallenme basıncı 3.1±1.2 kbar ve kristal içi dengelenme sıcaklığı 868±16 °C'dir. Buna karşın, Neojen yaşlı alkali-şoşonitik Trabzon Volkanitleri çarpışma sonrası yay özelliği gösteren bazanit, tefrit ve tefritik fonolitlerden (I. grup) ve alkali bazalt, trakibazalt, trakiandezit, trakit ve riyolitten (II. grup) oluşan iki farklılaşmış seriden meydana gelmektedir. Bu volkanitlerin ana mineralleri klinopiroksen (W047.51En31-43Fs6.22), plajiyoklas (An^-goAb^^Ori-ig), K- feldispat (Anı.ıgAb2^30rı 9.97) ve feldispatoidlerdir (sodalit, kankrinit-vişnevit ve lösit). Bu minerallere yer yer olivin (F077-91), biyotit (Mg# = 0.69-0.84), amfibol (Mg#=0.65-0.75), Fe-Ti-oksit (Mt67-94Usp33^) ve apatit eşlik eder. Jeotermobarometre sonuçlarma göre, Neojen volkanitlerinin ortalama kristallerime derinliği 4.1±2.2 km, kristallenme basmcı 1.5±0.8 kbar ve kristal içi dengelenme sıcaklığı 935±9 °C'dir. Farklılaşma modellemelerine göre, Üst Kretase volkanitlerinin gelişiminde Kpir + Pl ± Fe-Ti 'ayrunlaşmasmın' baskın olduğu, buna karşın Neojen volkanitlerinin I. grup serisinde Kpir (% 13-36) + Foid (% 1-11) + Fe-Ti oksit (% 2-5) + Ap (% 0.5-2.5), II. grubunda ise K-feld (% 6-44) + Kpir (% 4-26) + Pl (% 3-22) + Bio (% 1-8) + Fe-Ti oksit (% 0.5-4.5) + Ap (% 0.5-2) 'ayrımlaşmalarının' etkili olduğu ve bunun yanında, kabuksal kirlenmenin (± magma karışımı) de önem kazandığı belirlenmiştir. Jeokimyasal veriler, Üst Kretase volkanftlerinin ana magmasının yitim ilişkili zenginleşmiş ütosferik bir kaynaktan itibaren orta derecedeki (% 15-20) bir kısmî ergimeyle oluştuğunu göstermiştir. Buna karşın Neojen volkanitlerinin ana magma kaynağının muhtemelen metazomatize olmuş bir manto (± astenosfer) kaynağından düşük dereceli (<% 15) kısmî ergimeyle oluştuğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
SUMMARY Mineral Chemistry, Petrology and Petrogenesis of the Değirmendere Valley Volcanics (Trabzon-Esiroğlu, NE-Turkey) This study is aimed to investigate petrogenesis, mineralogical, petrochemical and petrological features of the Değirmendere Valley (Trabzon-Esiroğlu, NE-Turkey) Upper Cretaceous and (?) Neogene volcanics, and to model magmatic processes in their evolution. Based on mineral chemistry and petrochemical data, the Upper Cretaceous tholeiitic to calc-alkaline volcanics are of volcanic arc, basaltic and andesitic products. These volcanics include plagioclase (Ani.90), clinopyroxene (Wo39^3En46^7Fsn.i4) and Fe-Ti-oxide (Mt46- 91USP9-54), and the calculated crystallization depth, pressure and temperature for these rocks are 8.4±3.2 km, 3.1±1.2 kbar and 868±16 °C, respectively. The Neogene alkaline to shoshonitic Trabzon Volcanics consist of basanite, tephrite and tephritic phono lite (group I) and alkaline basalt, trachybasalt, trachyandesite, trachyte and rhyolite (group II), representing two evolutionary series of post-collisional arc setting. The main phases of the Trabzon Volcanics are clinopyroxene (Wo47.5iEn3i^3Fs6-22), plagioclase (Ani9_8oAbi9.630ri_ is), K-feldspar ( Anı. ısAt^ûn 9-97) and feldspathoids (sodalite, cancrinite-vishnevite and leucite), and rarely olivine (F077-91), biotite (Mg# = 0.69-0.84), amphibole (Mg#=0.65-0.75), Fe-Ti-oxide (Mt67-94Usp33^) and apatite. The calculated crystallization depth, pressure and temperature for these volcanics are 4.1±2.2 km, 1.5±0.8 kbar and 935±9 °C, respectively. Fractionation modelling indicates that Cpx+Pl±Fe-Ti oxide fractionation is dominant in the evolution of the Upper Cretaceous volcanics whereas in the Neogene volcanics Cpx (13-36%)+Foid (1-1 1%)+Fe-Ti oxide (2-5%)+Ap (0.5-2.5%) fractionation in group I and K- felds (6-44%)+Cpx (4-26%)+Pl (3-22%)+Bio (l-8%)+Fe-Ti oxide (0.5-4.5%)+Ap (0.5-2%) fractionation in group II played a significant role with lesser assimilation (± mixing). Furthermore, geochemical data suggest that parental magma of the Upper Cretaceous volcanics derived from moderate degree (15-20 %) melts of a subduction related enriched lithospheric mantle. However, the Neogene volcanics evolved from a parent magma derived from metasomatized mantle (± astenosphere) with low degrees (<15 %) of partial melting.
Benzer Tezler
- Yerli yapım çekiçli yem değirmenleri üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
HASAN YUMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUMAN SUNGUR
- Çanakkale ve çevresi perissodactyla fosilleri (paleontoloji, biyostratigrafi, poleoekoloji ve paleocoğrafya)
Başlık çevirisi yok
TANJU KAYA
Doktora
Türkçe
1986
Jeoloji MühendisliğiEge ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL AKYOL
- Pınar un fabrikasında kullanılan ekipman ve kapasite ile un üretim diagramı arasındaki uygunluğun belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
ERGUN KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. S. SEZGİN ÜNAL
- Thermoluminescence dating of Değirmentepe (Malatya) and Panaztepe (Menemen) potteries
Başlık çevirisi yok
SERPİL ODABAŞI
Yüksek Lisans
İngilizce
1988
Fizik ve Fizik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiDOÇ. DR. NAİF TÜRETKEN