Erken Türk romanında fiziksel çevre sorunsalı
The Problematics of physical environment in early Turkish novel
- Tez No: 139825
- Danışmanlar: PROF. DR. UĞUR TANYELİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Türk modernleşmesi, modernleşme döneminde Türk yazını, fiziksel çevrenin algılanışı. nı, Turkish modernization, Turkish literature in the period of modernization, social perception of physical environment. IV
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Tarihi ve Kuramı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 92
Özet
ÖZET Çevrelerinde var olan mimarlık ürünlerinin ve mekanın kullanıcısı konumundaki yazarlar, yaşanmış ya da yaşanması mümkün olayların anlatıldığı ve reel mekanlarda geçen romanlarında, kahramanları gözünden içinde yaşadıkları fiziksel çevrelerin betimlemesini yapmışlardır. Yapılan çalışma ise Türkiye'deki en erken örneklerden başlayarak yaklaşık yüz yıllık bir süre içinde yazılmış bir grup roman üzerinden, yazıldıkları dönemlerin mekan kavrayışının ve fiziksel çevresinin bir okumasını yapmaktır. Öncelikle, seçilen eserlerin, romanın üç bileşeni olan; kişi, konu ve mekan unsurları üzerinden bir analizi ve çözümlemesi yapılmıştır. Çalışmanın esas konusu olan mekan kavramı, diğer unsurlardan farklı olarak, tarihsel süreç içinde gösterdiği değişim ve özellikler bağlanımda sınıflandırılmıştır. Bir sonraki aşamada romanlardaki mekan kavramının, yazıldıkları yılların Türkiye'deki siyasi ve edebi dönemler etkisiyle taşıdığı anlamla, bunun okuyucuya aktarış şekli incelenmiştir. Son olarak ise, aynı dönemler içinde mimarlık ve roman arasında fiziksel çevreyi temsil etme yönündeki paralellikler tespit edilmiştir. Çalışma boyunca romanın, Servet-i Fünun dönemi ve günümüze yakın tarihli bir kaç örnek dışında, aydın-yazarlar tarafından, kendilerine yükledikleri“toplum mühendisliği”misyonunu meşrulaştıracak biçimde siyasi ve politik angajmanlarla yüklendiği, bu amaçla yazılan eserlerde de mekana bakışın gerçek fiziksellik ve rasyonellik yerine toplumsallık çerçevesinden yapıldığı görülmüştür. Bu durum, dönemin mimarlık üretimi ile fiziksel çevrenin dönüştürülmesinde de tekrarlanmıştn-. Mimarlık tarihi açısından, Türkiye'deki mimarlık üretiminin, onun kullanıcıları ve fiziksel çevre içinde yaşayanları için taşıdığı anlam bağlanımda romanın ne şekilde bir veri kaynağı olabileceği ortaya konmuştur. Bu veri kaynağı, mimarlık ürününün çoğu zaman suskun kaldığı, toplum-mekan diyalektiğinin kavranması için ipuçları taşımaktadır. Tez bu ipuçlarını irdelemeyi amaçlamıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Novelists describe the architectural and urban space in their novels, according to their heroes' point of view. In this study it is aimed to to find out the architectural and urban space perception in Turkey in terms of a group of novels written in almost a century from the beginning of the birth of Turkish novel. At first, an analysis of the selected works has been done according to the three components of a novel, namely;“person”,“subject”and“space”. Apart from other components, the main subject of the study,“space”is classified with respect to changes and properties during the time period. In the next step, the influence of Turkey's political and literary periods on the space perception in the novels has been analyzed. Lastly, similarities between the architecture and the novels of the same time periods in representing the architectural and urban space is determined. Within the historical scope of this study, with an exception of Servet-i Fünun period and a few recent novels, it is seen that novels have been loaded with political engagements in order to prove the intellectual novelists' mission of“social responsibility”. So in these novels, the looking through the space was done in social aspect instead of physical and rational way. It is also found that the same case has been repeated in the period's architecture and in the conversion of the physical environment. With respect to the history of architecture, how can novels be a data source, in sense of the meaning of the Turkish architecture for their users has been determined. This data source carries clues for understanding the society-space dealing. The thesis has been intended to examine these clues.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet Devri Türk romanında erkek (1923-1938)
The Men charecters in Turkish novels during the 'Republican Era' (1923-1938)
GÜLDEREN ÖZTÜRKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DİLEK YALÇIN ÇELİK
- Erken dönem Türk romanında arabalar
Carriages in early Turkish novel
FATİH AŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP SEVİNER
- Kayıp Bedenler ve Kayıp Ruhlar: Erken yirminci yüzyıl Türk romanında engelli erkekler
Lost Bodies and Lost Souls: Disabled men in the early twentieth century Turkish novel
BÜŞRA ŞENGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıBoğaziçi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EROL KÖROĞLU
- Erken Cumhuriyet Dönemi'nde Ankara kenti mekansal dönüşümlerinin Ankara Romanı üzerinden değerlendirilmesi
The Evaluation of the residental transformation of the city Ankara in the Early Republican Era through the Novel Ankara
DİDEM ERTUĞRUL AKSAMAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
MimarlıkDokuz Eylül ÜniversitesiBina Bilgisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DÜRRİN SÜER KILIÇ
- II. Meşrutiyet'ten 1922 yılına kadar Türk romanında Paris
Paris in Turkish novel from II. Constitutionalism to 1922
SEMA GÖZÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıAhi Evran ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAKSUT YİĞİTBAŞ