Aydınlanmacı ahlak anlayışı ve Türk düşüncesine etkileri: Baha Tevfik örneği
The Moral philosophy of Enlightment and the effects on Turkish thought with in the examole of Baha Tevfik
- Tez No: 140872
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN SARIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Ahlak, Ahlak felsefesi, Aydınlanma, Tevfik, Baha, Morality, Moral philosophy, Enlightenment, Tevfik, Baha
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
oz Bu çalışmada, Türk düşüncesi ile Batı düşüncesi arasındaki ilişkilerinin 18. yüzyıldan itibaren yoğunlaşmasıyla başlayan etkileşimin ahlâk felsefesi (etik) alanındaki yansımalarının, Baha Tevfik örneğinden hareketle irdelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın bütünlüğü içinde görüleceği üzere Baha Tevfik ahlâk sorununu ele alırken daha çok materyalist Aydınlanmacı düşünürlerin etkisinde kalmıştır. Bu bağlamda ancak materyalist bir ahlâk anlayışının toplumsal çöküşe engel olabileceği inancıyla metafizik ve dinden bağımsız bir ahlâk sistemi oluşturmaya çalışan Baha Tevfik, ahlâkın tıp, fizyoloji ve psikoloji gibi deneysel bilimlere dayandırılması gerektiğini savunmaktadır. Vicdan ve vicdan azabının ahlâk açısından herhangi bir anlam ve değer taşımadığını ileri süren Baha Tevfik, ahlâkı bencillik duygusuna dayandıran materyalistlerden farklı düşünür: Ona göre insan“iyi”ye, materyalistlerin dediği gibi kişinin kendine olan sevgisiyle değil, bilim ve nefis terbiyesi ile ulaşabilir. ABSTRACT The aim is to examine reflections on the moral philosophy of the relations intensifing since eightent century between Turkish and Western thought using the example of Baha Tevfik. As will be seen in the work, Baha Tevfik is mainly under the influence of materialist philosophers of Enlightment when he is dealing with the question of moral. In this reflect with the belief that only materialist moral thought will prevent social corruption, Baha Tevfik attempts to construct a moral system independent of metaphysics and religion, argues that morality should be based on experimental sciences such as medicine, physiology and psychology. Baha Tevfik supporting the idea that conscience and pangs of conscience contains no value and meaning; thinks differantly than the materialists basing moral on egoizm: according to him human being could reach the good not through self love like materialists support but through science and with inner struggle. Ill
Özet (Çeviri)
oz Bu çalışmada, Türk düşüncesi ile Batı düşüncesi arasındaki ilişkilerinin 18. yüzyıldan itibaren yoğunlaşmasıyla başlayan etkileşimin ahlâk felsefesi (etik) alanındaki yansımalarının, Baha Tevfik örneğinden hareketle irdelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın bütünlüğü içinde görüleceği üzere Baha Tevfik ahlâk sorununu ele alırken daha çok materyalist Aydınlanmacı düşünürlerin etkisinde kalmıştır. Bu bağlamda ancak materyalist bir ahlâk anlayışının toplumsal çöküşe engel olabileceği inancıyla metafizik ve dinden bağımsız bir ahlâk sistemi oluşturmaya çalışan Baha Tevfik, ahlâkın tıp, fizyoloji ve psikoloji gibi deneysel bilimlere dayandırılması gerektiğini savunmaktadır. Vicdan ve vicdan azabının ahlâk açısından herhangi bir anlam ve değer taşımadığını ileri süren Baha Tevfik, ahlâkı bencillik duygusuna dayandıran materyalistlerden farklı düşünür: Ona göre insan“iyi”ye, materyalistlerin dediği gibi kişinin kendine olan sevgisiyle değil, bilim ve nefis terbiyesi ile ulaşabilir. ABSTRACT The aim is to examine reflections on the moral philosophy of the relations intensifing since eightent century between Turkish and Western thought using the example of Baha Tevfik. As will be seen in the work, Baha Tevfik is mainly under the influence of materialist philosophers of Enlightment when he is dealing with the question of moral. In this reflect with the belief that only materialist moral thought will prevent social corruption, Baha Tevfik attempts to construct a moral system independent of metaphysics and religion, argues that morality should be based on experimental sciences such as medicine, physiology and psychology. Baha Tevfik supporting the idea that conscience and pangs of conscience contains no value and meaning; thinks differantly than the materialists basing moral on egoizm: according to him human being could reach the good not through self love like materialists support but through science and with inner struggle. Ill
Benzer Tezler
- Kültürel ve zihinsel yapılanmanın Türk melodram sineması üzerindeki etkileri
The effects of cultural and intellectual structuring on Turkish melodramatic films
DİLEK TUNALI
Doktora
Türkçe
2005
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. OĞUZ ADANIR
- Afşar Timuçin'in yaşam felsefesi
Afşar Ti̇muçi̇n's philosophy of life
BÜŞRA SÖNMEZ ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
FelsefeAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UFUK BİRCAN
- Hacı Bektaş Veli düşüncesinde insan anlayışı
Human understanding in thoughts of Haci Bektaş Veli
ÖZGE ÇUKURLUÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
FelsefeKırıkkale ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN BOZANOĞLU
- Kötülük olgusu ve Tanzimat Devri Türk romanında kötülük
Evil phenomenon and evil in the Tanzimat Period Turkish novel
GÖKŞEN YILDIRIM
Doktora
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ YILDIRIM
- Türkiye'de muhafazakârlık ve muhafazakâr bir parti örneği olarak Adalet Partisi
Başlık çevirisi yok
ENVER KUBİLAY YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
SosyolojiGazi ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞENOL DURGUN