Türkiye Türkçesi ve Kırgız Türkçesinin Morfolojik olarak karşılaştırılması
The Comparison of Turkey Turkish and Kırgız Turkish morfologically
- Tez No: 140877
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSA DUMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Biçimbilim, Karşılaştırmalı dil bilgisi, Kırgızca, Türkiye Türkçesi, Türkçe, Morphology, Comparative grammar, Kyrgyz language, Türkiye Turkish, Turkish
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
oz Türkiye Türkçesi ile Kırgız Türkçesi arasındaki yakın ilişkinin irdelenmesi suretiyle iki dilin ortak yönlerini ortaya çıkarmak amacıyla hazırlanan bu çalışmada, ünlü Rus bilim adamlarından A. Maksimov, S. Abramzon, W. Radloff, S. Malov, Türk dilbilimcilerinden M. Ergin, K. Eraslan, T. Banguoğlu, Z. Korkmaz, M. Özkan ve ayrıca Kırgız Türklerinin latin dilinde yazılmış alfabesinin yer aldığı ilk gramer kitabının yazan ve dilbilimcisi olmasına rağmen tarihte ismi unutulan Q. Tınıstanov'un (“Qirgiz Tili”, 1934) eserlerinden incelemenin genelinde faydalanıldı. Bu çalışmada Türkiye Türkçesi ile Kırgız Türkçesinin gramer yapısı incelendi. Bu incelemede iki lehçenin isim, fiil, edatlar, iki dilin edebi dili, ilerlemesi, dillerin ekler yapımı, grafikalık farklılıkları incelendi. Son olarak, çalışmanın birinci bölümündeki isimler kısmında önemli benzerlikler olduğu görüldü. Ancak Kırgız dilinden farklı olarak Türk dilinin, ikinci bölümde incelenen fiiller konusunda benzerlikler taşımasına rağmen farklılıkların daha fazla olduğu sonucuna varıldı. ABSTRACT The Thesis is devoted to investigation of the nominal and verbal morphology in the Turkish and Kyrghyz languages and working out scientific base for compiling Turkish-Kyrghyz contrastive morphology. In this investigation, it is based on with the help of works of Russian scientists like A. Maksimov, S. Abramzon, W. Radloff, S. Malov, Turkish investigators like M. Ergin, K. Eraslan, T. Banguoglu, Z. Korkmaz, M. Ozkan, and works of Q. Tynystanov, first writer of Kyrgyz grammar book (“Qyrgyz Tili”, 1934) and whose name was forgotton in the history. This work depends on the grammar structure of Turkish and Kyrghyz languages. The work will consist of nouns, verbs, prepositions, the literature of two languages, proceeding of them, termination of them and their graphical differences. On the balance, it is seen that there are so many similarities about nouns in the first part of the work. As it is investigated in the second part which is about verbs, the differences are much more than similarities. in
Özet (Çeviri)
oz Türkiye Türkçesi ile Kırgız Türkçesi arasındaki yakın ilişkinin irdelenmesi suretiyle iki dilin ortak yönlerini ortaya çıkarmak amacıyla hazırlanan bu çalışmada, ünlü Rus bilim adamlarından A. Maksimov, S. Abramzon, W. Radloff, S. Malov, Türk dilbilimcilerinden M. Ergin, K. Eraslan, T. Banguoğlu, Z. Korkmaz, M. Özkan ve ayrıca Kırgız Türklerinin latin dilinde yazılmış alfabesinin yer aldığı ilk gramer kitabının yazan ve dilbilimcisi olmasına rağmen tarihte ismi unutulan Q. Tınıstanov'un (“Qirgiz Tili”, 1934) eserlerinden incelemenin genelinde faydalanıldı. Bu çalışmada Türkiye Türkçesi ile Kırgız Türkçesinin gramer yapısı incelendi. Bu incelemede iki lehçenin isim, fiil, edatlar, iki dilin edebi dili, ilerlemesi, dillerin ekler yapımı, grafikalık farklılıkları incelendi. Son olarak, çalışmanın birinci bölümündeki isimler kısmında önemli benzerlikler olduğu görüldü. Ancak Kırgız dilinden farklı olarak Türk dilinin, ikinci bölümde incelenen fiiller konusunda benzerlikler taşımasına rağmen farklılıkların daha fazla olduğu sonucuna varıldı. ABSTRACT The Thesis is devoted to investigation of the nominal and verbal morphology in the Turkish and Kyrghyz languages and working out scientific base for compiling Turkish-Kyrghyz contrastive morphology. In this investigation, it is based on with the help of works of Russian scientists like A. Maksimov, S. Abramzon, W. Radloff, S. Malov, Turkish investigators like M. Ergin, K. Eraslan, T. Banguoglu, Z. Korkmaz, M. Ozkan, and works of Q. Tynystanov, first writer of Kyrgyz grammar book (“Qyrgyz Tili”, 1934) and whose name was forgotton in the history. This work depends on the grammar structure of Turkish and Kyrghyz languages. The work will consist of nouns, verbs, prepositions, the literature of two languages, proceeding of them, termination of them and their graphical differences. On the balance, it is seen that there are so many similarities about nouns in the first part of the work. As it is investigated in the second part which is about verbs, the differences are much more than similarities. in
Benzer Tezler
- Orhun ve Yenisey yazıtlarındaki coğrafi terimlerin art ve eş zamanlı dil incelemesi
Diachronic and synchronic linguistic analysis of geographical terms in the Orkhon and Yenisei inscriptions
ESRA YARIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiTürk Dili ve Lehçeleri Ana Bilim Dalı
PROF. İBRAHİM ŞAHİN
- Rayımbek Batır (Dil incelemesi, sözlük; Harf çevirimi, Türkiye Türkçesine aktarımı cilt. 1-2
Rayımbek Batır (Lingustic search, dictionary: Transcription, transtlake to modern Turkish) volume: 1-2
MEHMET HAZAR
Doktora
Türkçe
2005
DilbilimDicle ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RIZA GÜL
- Кыргыз тилинин түштүк диалектилеринде байыркы түркчө элементтер
Kırgız Türkçesinin güney ağızlarında eski Türkçe unsurlar
AYPERİ KARATAYEVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2015
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURDİN USEEV
- «дивану лугат-ит-түрк» сөздүгү кыргыз тилинин тарыхый өнүгүшүн изилдөө булагы(фонологиялык жана морфонологиялык изилдөө)
Kırgız dilinin tarihi gelişiminin araştırılmasında bir kaynak olarak Divanü Lugati't-Türk (Fonolojik ve morfonolojik inceleme)
NEGİZBEK ŞABDANALİYEV
Doktora
Kırgızca
2015
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADIRALI KONKOBAYEV
- Türkçede ünsüz uyumu
Consonant harmony in contemporary Turkish
REMZİ ÇALIŞIR
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN KAAN YALÇIN