Anlatı metinlerinde ön ve arka planı belirginleştiren dilsel görünümler: Türkçe üzerine gözlemler
Linguistic aspects determining the foreground and background in narrative texts: Observations on Turkish
- Tez No: 141253
- Danışmanlar: DOÇ. DR. G. LEYLA UZUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2004
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
açısından, tek parçalı ön plana karşılık; arka planın çok parçalı (yönlendirme, değerlendirme, çözüm) oluşuyla da ilişkili görünmektedir. Anlatı metin türünde, dilbilgisel ulamların yam sıra, zaman sunumunda işlev yüklenen zaman belirteçleri de ön ve arka planın ayrımlaşmasına duyarlı davranan önemli bir dilsel araç olarak kendilerini belirginleştirmektedir. Ön planda yer alan zaman belirteçleri zaman odaklı ve sürerlilik gösteren belirteçlerken; arka planda yer alan sözcelerde sıklık belirteçleri ağırlık kazanmaktadır. 163ABSTRACT The primary aim of the study is to describe the language features underlining fore and background of Turkish narratives based upon fiction; to establish probable order; to highlight the lingual and linguistic characteristics, seen in the surface structure of texts and gaining a function in organization of fore and background of Turkish narratives. In the study, the shapes of the lingual and linguistic characteristics in Turkish narratives based upon fiction, enabling the differentiation and presentation of fore and background are studied and their discoursive functions are described. By the help of Connie's theoretical approach, affixes of tense and aspect, the main linguistic category for differentiating fore and background in narratives are dealt with. For narrative discourse, Turkish narratives have been selected according to a chronological order and they are analyzed in terms of the probability and frequency of affixes of tense and aspect in a narration, and in terms of the parallel structure between the discoursive steps in a text and the differentiation and elevation in a narrative. As a result of the analysis of the fifteen short stories, the data base of the study, some of the results about linguistic arrangements highlighting fore and background of the plan are listed below. In narrative texts perfective aspect, main instrument underlying the foreground, becomes evident in Turkish narratives; however, only when this aspect is in a“complex events”situation, it gains the mentioned discoursive function. Although the aspect / mood / tense paradigm has only one form {-DI} in the foreground, in the background utterances there exists a difference in this form. This difference seems to be related with the fact that background is made up of many elements (direction, evaluation, resolution) whereas the foreground is made up of one element. In narrative style, in addition to linguistic groups playing a role in the presentation of time, time adverbs come to the fore as significant language instruments which are sensitive to the differentation of fore and background. Those time adverbs in the foreground tend to be time-focused and continuous; however frequency adverbs are seen more in the background utterances. 164
Özet (Çeviri)
£ t- c\ -« ^ «s on in NO ** 5 jq oo S S o> m © tJ- QN - i I I ?<t - - Os ÖN O' (S r- -« ^ ~ « s » K « R“E I #*> ı £ 8 2 *> » S [-- ON t-; rî r^ oo no m *o f İ 8 I 5 e ?. £ >? & c* 3 - 00 -* ^ Ss s s s 1 * I I. İ I İ i - ;= <* I S I cT ts o S S S § S S SS I S i I S s. 8 o* o”o* o“ o* 2 ©”İ K O 00 o“ - lllllllll»! Illsllllllsl S S S 55 s s lll^lllllllllll ıııııııııı I § i § § sç ^ ^» «i y ^1 wn S 5İ s i İ S 8. S. «”£" 2 - - - c^ I * I 1 I I n.1 a S 5
Benzer Tezler
- Pétervárad 1694. Évi Török Ostroma Nyugati és Oszmán Források Alapján
Doğu ve batı kaynakları temelinde Osmanlıların 1694 petrovaradin kuşatması
HÜSEYİN ŞEVKET ÇAĞATAY ÇAPRAZ
- Çağdaş sanatta edebi metinlerin enstalatif anlatımlarına bir örnek:“Role- play”kavramı ve Jean Genet
An example of installation expressions of literature texts in contemporary art: The concept of“Role-play”and Jean Genet
MEMET ALİ ZEREN
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2023
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. DR. MEHMET KOŞTUMOĞLU
- Средства выражения итеративности в тексте русского рассказа конца XIX - начала XX века (функционально-семантический аспект)
XIX. Yüzyıl Sonu-XX. Yüzyıl Başı Rus Hikaye Metinlerinde Yinelemeli İfade Birimleri (İşlevsel ve Anlamsal Yönü)MEANS OF EXPRESSING ITERATIVENESS IN THE TEXT OF A RUSSIAN SHORT STORY OF THE LATE XIX - EARLY XX CENTURIES (A FUNCTIONAL-SEMANTIC ASPECT)
NURGÜL ÖZDEMİR
Doktora
Rusça
2022
DilbilimSaınt-Petersburg State Unıversıty (sankt-Peterburgskıj Gosudarstvennyj Unıversıtet)Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELENA VALERİANOVNA BUZALSKAYA
- Toplumsal yapıdan zihinsel yapıya Oğuz Atay'da özne ve dil'in yaratımı
From social to intellectual structures: Creating subject and language in Oguz Atay's texts
ÇAĞDAŞ YUSUF AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTürk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMİH TEZCAN
- Filistin hapishane edebiyatı bağlamında Abdullah Galib Bergûsî'nin hayatı ve eserlerinin tahlili
In the context of Palestinian prison literature the life and analysis of Abdullah Galib Bergûsî's works
HATİCE CAN AĞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DilbilimAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSA GÜCEYÜZ
