Comprehension of reversible sentences in Turkish agrammatism
Türkçe agramatizmde tersine çevrilebilen tümcelerin anlaşılması
- Tez No: 162817
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ASLI GÖKSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2005
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
VI KISA ÖZET Türkçe Agramatizmde Tersine Çevrilebilen Tümcelerin Anlaşılması Beste Can Yolcu Bu çalışma, agramatizmde gözlenen anlama bozukluğunu sözdiziminde izlerin yitimiyle açıklayan İz Silme Hipotezi'nin (İSH; Grodzinsky 1995, 2000a, 2000b) doğruluğunu Türkçe agramatizm verisi yardımıyla sınamaktadır. Yedi agramatik, yedi normal katılımcının anlama becerilerini ölçmek için bir resim eşleştirme testi kullanılmıştır. Test tümceleri şu tiplerden oluşmaktadır: kurallı Ö(zne)N(esne)Y(üklem) dizilişli tümceler, NÖY dizilişli tümceler, tarafından-öbeği olmayan edilgen tümceler, nesnesi olmayan etken tümceler, nesne ortaçlı ve özne ortaçlı tümceler. Bu çalışma ikinci ayağında resim eşleştirme testinde kullanılan tümce tipleri üzerine Türk dilbilim literatüründe öne sürülmüş çeşitli sözdizimsel analizleri inceleyip her bir sözdizimsel analiz bağlamında İSH'nin nasıl bir anlama performansı öngördüğünü tartışmaktadır. İstatistik anlamlılığın belirlenmesinde Tek Örneklem t Testi ve Çift Örneklem Testi kullanılmıştır. Sonuçlara gore NÖY dizilişli tümcelerin anlaşılması rastlantıVII düzeyinde gerçekleşirken diğer tüm tümce tipleri rastlantı olamayacak kadar iyi ama yine de mükemmel olmayan bir düzeyde anlaşılmıştır. Bu sonuçlar İSH bağlamında yorumlandığında Türkçe'de edilgen ve ortaçlı yapılan yerinde türetme ile açıklayan analizlerin destek kazandığı görülmüştür. Öte yandan, rastlantı düzeyinde anlaşılan tek tümce tipi olan NÖY dizilişli tümcelerse taşıma ile oluşturuluyor olmalıdır. Son olarak, ÎSH'nin, kendisini varsayarak yapılmış bir analizin geçerliliğine gölge düşüren önemli kuramsal ve deneysel kusurları olduğu, biçimbirimsel öğelerin rolünü daha çok dikkate alan bir yaklaşımın Türkçe'de gözlenen olguları daha tatminkar bir biçimde açıklayacağı savunulmuştur.
Özet (Çeviri)
IV ABSTRACT Comprehension of Reversible Sentences in Turkish Agrammatism by Beste Can Yolcu The present study tests the hypothesis proposed to explain the agrammatic comprehension deficit in terms of the loss of traces in syntax, namely the Trace- Deletion Hypothesis (TDH; Grodzinsky 1995, 2000a, 2000b), against data on Turkish agrammatism. A picture-matching task was designed to assess the comprehension abilities of seven agrammatic and seven non-pathological subjects. Test stimuli consisted of canonical SOV, OSV, truncated passive, objectless active sentences and sentences with object relative and subject relative clauses. The second path of this study explores various syntactic accounts available in the literature on Turkish linguistics concerning the types of sentences employed in the picture-matching task and discusses the predictions of the TDH given a specific syntactic account. A One-Sample Test and a Pairs Samples Test were employed to determine statistical significance. The results showed that the OSV type was comprehended at-chance,while all the other sentence types were comprehended better than chance, but not perfectly. When the results are interpreted in terms of the TDH, it is observed that the base- generation analyses for passives and relative clauses in Turkish are granted support, whereas the only sentence type which is comprehended at-chance, namely the OSV, must be formed via movement. Finally, it is argued the TDH has important theoretical and empirical shortcomings which sheds doubt on the validity of an analysis assuming it and that an approach more sensitive to the role of morphological elements in comprehension would give a more satisfactory account of the Turkish facts.
Benzer Tezler
- Comprehension and production of subject-object relationship in reversible sentences both in active and passive voice of Turkish children in the acquisition of Turkish as first language
Başlık çevirisi yok
F.HÜLYA ÖZCAN
Yüksek Lisans
İngilizce
1986
İngiliz Dili ve EdebiyatıOrta Doğu Teknik Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. SELMA ÇAPAN
- Role of word order and accusative case marking in sentence comprehension in 17- to 39-month-old Turkish children
Anadili Türkçe olan 17-39 aylık çocuklarda söz dizimi ve nesne belirten ekin cümle algısı üzerindeki etkisi
AYŞE CANDAN
- Tokenizasyon, veri kalitesi ve alan uyarlaması ekseninde Türkçe dil modellerinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Developing and evaluating Turkish language models within a tokenization, data quality, and domain adaptation framework
MEHMET ALİ BAYRAM
Doktora
Türkçe
2026
DilbilimYıldız Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU DİRİ
DOÇ. DR. SAVAŞ YILDIRIM
- Alzheımer hastalığı modeli oluşturulmuş SH-SY5Y insan nöroblastoma hücrelerinin tedavisinde histon metil transferazların etkilerinin moleküler analizi
Molecular analysis of the effects of histon methyl transferases in the treatment of SH-SY5Y human neuroblastoma cells formed with alzheimer's disease model
AYBÜKE ŞENİZ ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
GenetikHaliç ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYYUB EBRAHIMI
- Geriatrik olgularda ortostatik hipotansiyon tanısında manuel ile head-up tilt table kan basıncı ölçümlerinin karşılaştırılması ve ortostatik hipotansiyonun ayrıntılı geriatrik değerlendirme üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Comparison of manuel and head-up tilt table blood pressure measurements for the diagnosis of orthostatic hypotension in elderly patients and the evaluation of the effects of orthostatic hypotension on comprehensive geriatric assessment
ALİ EKREM AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
GeriatriDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TURAN IŞIK