İbni Sina' nın doğa felsefesi
The philosophy of nature in Avicenna
- Tez No: 186368
- Danışmanlar: PROF.DR. HASAN ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2005
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Felsefesi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
bni Sina, doğa felsefesini, es-Semâu't-Tabiû başlığı altında doğa üzerine olanyazılarının başında inceler. Doğa biliminin konusu, değişme içinde olmasıbakımından duyulur/doğal cisimdir. Doğal cisim, içinde, birbirini dikey olarakkesen üç boyutun olduğu varsayılabilen bir tözdür. Edimsel olarak var olanboyutları değişse de cisim, bozulmadan ve değişmeden cisim olarak kalır. Bubelirli boyutlar, cismin çaplarının niceliği olup, cisme eklenir ve değişir; bunakarşın, cismin sureti ve cevheri değişmez. Salt anlamda doğal cisim, madde vesuret olmak üzere iki ilkeye sahipken, değişme üçüncü bir şey ister: yok(sun)luk.Fiziksel realite, doğa biliminin varlık bilimsel ilkesidir. Doğa, Aristoteles'te olduğugibi, içinde bulunduğu şeyin dolaylı değil, doğrudan devinim ve durağanlığının ilkilkesi olarak tanımlanır.bni Sina'ya göre, doğal şeylerin ilke ve nedenleri vardır. Doğa bilimciye düşen,önce bu ilke ve nedenleri, sonra da onlardan yola çıkarak eşya ve olgularıbilmektir. Zira ilke ve nedenler, kendilerine bağlı şeyler yoluyla bilinmez, başkaşeyler onlardan kalkılarak bilinir.bni Sina'ya göre, doğal şeylerin doğrudan doğruya dört temel nedeni vardır: 1.Etkin neden: Devinim ilkesi. 2. Maddesel neden: Bir şeyin maddesel parçasınıoluşturan neden. 3. Biçimsel neden: Maddeyi tür olarak destekleyen ve edimselkılan mahiyet. 4. Ereksel neden: Suretin maddede uğruna meydan geldiği anlam.Nedenler, bir sonuç doğurmak; sonuç da nedenleri izlemek durumundadır.bni Sina, doğa dünyasında olayları şans ve rastlantı ile açıklama yoluna gitmez.Böyle olduğu sanılan şeyler, minimum düzeyde olan durumlardır. Adaptasyon,olayların düzenli ardışıklığı ve türlerin korunmuşluğu, doğa dünyasında olaylarınşans ve rastlantı ile değil, bir erek uğruna sürüp gittiğini açıkça göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Ibn Sina (Avicenna) studies philosophy of nature at the under the head ofAuscultatio Physica (as-Samâ at-Tabiû) in the beginning of the writings on thenature. The subject of physics/natural science is sensible/natural bodies from thestandpoint of being within the change. The natural body is a substance in which issupposed to have three-dimensions, i.e. length, breadth and depth.In Ibn Sina?s thought, everything that comes to be, after not being, have a matterfrom which it can exist; must be preceded by a state of non-being, otherwise itwould be pre-eternal; must have a form, otherwise nothing would have come to be.Hence there are three principles for all existing natural bodies: form, matter andprivation.The concept of nature is defined by Ibn Sina, as the first principle of motion andrest in the thing in which it resides primarily and essentially not accidentally.Ibn Sina?s views, there are four essential causes for all the natural things: 1.Efficient cause: The principle of motion. 2. Material cause: From which, asinherent, anything is produced. 3. Formal cause: The form and exemplar areregarded as causes and this is the reason of the formal cause and the genera ofthese. 4. Final cause: That thing for which it exists.All the natural bodies are led in their existence towards an end and a good, nothingin them is superfluous or by chance except in rare case. They follow an imperativeorder.
Benzer Tezler
- İbn Sînâ'nın doğa felsefesinde dört unsur
Four elements in Ibn Sīnā's natural philosophy
NUR MUHAMMED ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Felsefeİstanbul Medeniyet ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EŞREF ALTAŞ
- İbn Sina felsefesinde hareket kavramı
The concept of motion in philosophy of Ibn Sina
AYŞE BETÜL DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
FelsefeMarmara Üniversitesiİslam Felsefesi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHİTTİN MACİT
- İhvân-ı Safâ'nın matematik felsefesi
The philosophy of mathematics of İhvân-i Safâ
EYÜP ALSANCAK
Doktora
Türkçe
2021
DinSivas Cumhuriyet ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RIZA BAKIŞ
- Ebû Sehl el-Mesîhî ve Kitâbû Mebâdii'l-Mevcûdâti't-Tabî'iyye adlı eseri
Abū Sehl al-Masīhī and his work titled Kītābū Mabādı al-Mawjūdātı al-Tabīīyya
TALHA ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Felsefeİstanbul Medeniyet ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL ÜÇER
- Aristoteles ve İbn Sînâ'da canlıların oluşumu üzerine
On the generation of animals in Aristotle and Avicenna
AHMET GÖKSU
Doktora
Türkçe
2021
Felsefeİstanbul Medeniyet ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN FAZLIOĞLU