An Acem statesman in the Ottoman court: İdris-i Bidlisi and the making of the Ottoman policy on Iran
Osmanlı sarayında acemli bir devlet adamı: İdris-i Bidlisi ve Osmanlı İran politikasının oluşumu
- Tez No: 189102
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. DERİN TERZİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2006
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı Sarayı'nda Acemli bir Devlet Adamı: İdris-i Bidlûsû veOsmanlı'nın İran Politikasının OluşumuEbru SönmezBu tez, on altıncı yüzyılın başlarında Osmanlı ve Safavi İranı arasındaki siyasive dini çekişmenin en önemli yönlerini ve bu çekişmede Kürt ileri gelenlerininoynadığı rolleri İdris-i Bidlûsû'nin (1450?-1520) hayatı, dini-siyasi eserleri ve siyasiaktiviteleri aracılığıyla incelemeyi amaçlayan bir girişimdir. Bir bürokrat, alim, tarihçive aynı zamanda diplomat olan İdris-i Bidlûsû, bu çalışmada Osmanlı'nın doğusiyasetinin oluşmasındaki en etkin şahıs olarak inceleniyor. Tezin ilk bölümünde,Bidlûsû'nin İran'ın batısında yetişmiş bir alim ve bir Akkoyunlu bürokratı olarakformasyonu ve bu formasyonun, bir entellektüel ve siyasi stratejist olarak Osmanlısarayında devam eden kariyerinde nasıl bir avantaja ve bazı durumlarda dadezavantaja dönüştüğü biyografik bir yaklaşımla tartışılır. Bu çalışmanın merkeziolarak değerlendirilebilecek ikinci bölümü, Sultan Selim'in elçisi ve bir Kürt ilerigeleni olarak Bidlûsû'nin, Osmanlılar ile Kürt ileri gelenleri arasında nasıl ittifaksağladığını ve Kürtlere Osmanlı idaresi içerisinde özel bir statü verilmesini nasılbaşardığını onun bu ikili pozisyonunun bir sonucu olarak incelemeye çalışıyor. Sonbölüm, bir taraftan Safavilerin İslami inanış biçimlerini sapkınlık olarak değerlendiripreddederken, aynı zamanda Osmanlı meşruiyeti için sağlam bir zemin oluşturmayaçalışan Osmanlı ulemasının girişimlerine Bidlûsû'nin katılımını, onun dini-siyasiçalışmalarına odaklanarak analiz eder.Bu çalışmada kulanılan kaynaklar, Bidlûsû'nin Kânûn-i Shahenshâhû, HashtBehesht Khâtime'si (Epilogue) ve Selimshahnâme gibi kendi çalışmaları da dahilolmak üzere yayınlanmış ve yayınlanmamış birincil kaynakları ve bu çalışmalarınviiiçağdaşı ya da Sharafnâme gibi yakın çağdaşı olan kronikleri içerir. Bununla birlikte,doğuda yeni fethedilmiş toprakların tapu tahrirleri, Osmanlı-Safavi çekişmesine dahilolan önemli siyasi şahısların mektupları ve Bidlûsû'nin askeri rapor niteliğindekimektupları, bu çalışmanın arşiv kaynaklarını oluşturur.ix
Özet (Çeviri)
An Acem Statesman in the Ottoman Court: İdris-i Bidlûsû and the Making of theOttoman Policy on IranbyEbru SönmezThis thesis is an attempt to explore key aspects of the religious and political riftthat took place between the Ottoman lands and Safavi Iran in the early sixteenth centuryand the roles played by Kurdish notables in that process through a study of the life, thereligio-political writings and diplomatic activities of İdris-i Bidlûsû (1450 ?-1520). Abureaucrat, a scholar, a historian as well as diplomat, Bidlûsû is examined in this studyprincipally as an enormously influential figure behind the Ottoman policies on itsimmediate eastern neighbors. Specifically, Chapter One, which is biographical inapproach, discusses the formation of Bidlûsû as a learned man of western Iran and anAkkoyunlu bureaucrat, and the ways in which this formation aided and in some caseshampered his later career as a man of letters and a political strategist in the Ottomancourt. Chapter Two, which may be considered the crux of this study, demonstrates howBidlûsû?s dual position as an envoy of Sultan Selim and as a Kurdish notable enabled himto forge an alliance between the Kurds in the western Safavi borderlands and the Ottomanstate as well as to guarantee a special status for the Kurdish notables whose lands wereincorporated into the Ottoman realms. Focusing on Bidlûsû?s religio-political writings,the last chapter analyzes his contributions to the attempts among the Ottoman ulema toviformulate a sound basis for Ottoman legitimacy while delegitimating the Safavis asheretics.The sources utilized in this study comprise various published and unpublishedprimary sources, including Bidlisû?s own writings such as the Kânûn-i Shahenshâhû, theepilogue to the Hasht Behesht and Selimshahnâme as well as other contemporary or near-contemporary chronicles such as the Sharafnâme, and archival sources such as thecadastral registers of the newly conquered lands in the east and the letters of key politicalfigures involved in the Ottoman-Safavi conflict, including Bidlûsû?s own letters in form ofmilitary reports.vii
Benzer Tezler
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Eksternal etmoidektomiler
Başlık çevirisi yok
ERCÜMENT AKMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECMETTİN AKYILDIZ
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN KUTLUAY