A cross-cultural study on color perception: Comparing Turkish and non-Turkish speakers' perception of blue
Renk algısı üzerine kültürler arası bir çalışma: Türklerin ve Türk olmayanların mavi algılarının karşılaştırılması
- Tez No: 201972
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRE ÖZGEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Renk Algısı, Dilsel Görelilik Varsayımı, Kategorik Algı, 2- TAFC Metodu, Color Perception, Linguistic Relativity Hypothesis, Categorical Perception, 2-TAFC Method
- Yıl: 2007
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Enformatik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişsel Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkler, renk spektrumunun mavi bölgesini mavi ve lacivert olmak üzere iki ayrı kategoriye ayırmaktadır. Bu çalışmaya katılan yabancıların dillerinde ise renk spektrumunun mavi bölgesi için sadece bir renk kelimesi bulunmaktadır. Bu çalışmada Dilsel Görelilik Varsayımı'nın tahminleri araştırılmıştır. İşlevsel olarak, kategorik algı etkileri kullanılmıştır. Birinci deneyde, mavi ve lacivert arasında ortalama bir kategori sınırının belirlenmesi için, Türkler bir isimlendirme görevi yapmışlardır. İkinci deneyde, Türkler'in ve yabancıların, hem mavi ve lacivert kategorileri içindeki hem de ortalama sınır etrafındaki renk-farkı algılama eşikleri hesaplanmıştır. Renk-farkı algılama eşikleri, her iki grubun da sadece tek renk kelimesinin olduğu yeşil bölgesi için de vii hesaplanmıştır. Renk-farkı algılama eşiklerini hesaplamak için belleğin etkilerini ortadan kaldırarak algısal süreçleri yalnız bırakan 2-TAFC metodu kullanılmıştır. Tükler'in sadece mavi bölgesinde kategorik algı etkileri göstereceği; yabancılarda ise böyle bir etkinin görülmeyeceği beklenmiştir. Başka bir deyişle, Türkler'in ortalama sınırdaki renk-farkı algılama eşiklerinin, kategori içi renk-farkı algılama eşiklerine kıyasla daha düşük olacağı düşünülmüştür. Çalışmanın sonuçları, Türklerin renk-farkı algılama eşiklerinin hem mavi bölgesinde hem de yeşil bölgesinde yabancılarınkinden daha düşük olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ancak, yeşil bölgesindeki fark Dilsel Görelilik Varsayımını geçersiz kılmamaktadır. Türkler ve yabancılar arasındaki fark, yeşil bölgesinde çalışmanın kısıtlamalarından kaynaklanmış olabilir. Son olarak üçüncü deneyde, Türkler'in renk-farkı algılama eşikleri, mavi ve lacivert arasındaki kişisel sınırları kullanılarak hesaplanmıştır. Üçüncü deneyde elde edilen renk-farkı algılama eşikleri arasındaki örüntü, ikinci deneyde elde edilenlere benzemiştir.
Özet (Çeviri)
Turkish speakers differentiate the blue region of color spectrum into mavi (blue) and lacivert (dark blue); whereas non-Turkish speakers in this study had only one color term in the blue region. The present study aimed to explore the predictions of the Linguistic Relativity Hypothesis. Operationally, Categorical Perception (CP) effects were used. In Experiment 1, Turkish speakers performed a naming task to determine an average category boundary between mavi and lacivert. In Experiment 2, both Turkish and non-Turkish speakers? color-difference detection thresholds were estimated on the average boundary as well as within the mavi and lacivert categories. The thresholds were also estimated in the green region, in which both groups had only one color term. 2- v TAFC method, which eliminates the effects of memory or labeling and isolates the perceptual processes, was used to estimate the thresholds. Turkish speakers, and not non-Turkish speakers, were predicted to show CP effects only in the blue region: thresholds should be lower on the boundary than within-category. The result revealed that Turkish speakers? color-difference detection thresholds were lower than those of non-Turkish speakers both in the blue and the green regions. The difference in the green region does not rule out the LRH. It is possible that this difference resulted from the limitations of the study. Finally, in Experiment 3, Turkish speakers? thresholds were also estimated on their individual boundaries. The patterns of the thresholds revealed by Experiment 3 were similar to the pattern of the thresholds in Experiment 2.
Benzer Tezler
- 5-8 yaş arası çocuklar ile dünya ölçeğinde kültürlerarasılık özelinde resim uygulamaları ve analizi
Drawing practices and visual analysis within the framework of interculturality among children aged 5–8 across the world
KÜBRA MÜJDE BRAUN
Sanatta Yeterlik
İngilizce
2026
Güzel SanatlarYeditepe ÜniversitesiPlastik Sanatlar ve Resim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEYMUR RZAYEV
- Dijital oyun karakterlerinde karakter tasarımının pazarlamaya etkisi
The impact of character design in digital games on marketing
NİSA GİZEM KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel SanatlarBaşkent ÜniversitesiGörsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN ÖZKARAKAŞ
- Bir kültürel miras olarak kanaviçe işlemelerinin incelenmesi: Bir uygulama çalışması
The examination of cross-stitch embroidery as a cultural heritage: An application study
ZEYNEP GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
El SanatlarıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiGörsel İletişim Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. ÇİĞDEM DEMİR
- Yapı cephelerinin yatay ve düşey ekseninde renk algısının EEG analizi için bir yaklaşım önerisi: eğitim yapıları örneği
A proposal for an approach to EEG analysis of color perception along the horizontal and vertical axes of building facades: the example of educational buildings
RÜMEYSA BETÜL İPEK
Doktora
Türkçe
2026
MimarlıkDicle ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA DEMET AYKAL
DOÇ. DR. ABDULNASIR YILDIZ
- Emlak fotoğraflarının kalite değerlendirilmesi: Derin öğrenme tabanlı bir yaklaşım
Quality assessment of real estate photographs: A deep learning-based approach
AKIN YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. YÜKSEL YURTAY