İslam Hukukunda istihsana dayalı içtihatların sosyolojik karakteri
The sociological characteristic of ijtihads based on istihsan in Islamic Law
- Tez No: 205573
- Danışmanlar: PROF.DR. FERHAT KOCA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Hukuk, Sosyoloji, Religion, Law, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2007
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslam hukuk tarihine sosyolojik açıdan bakmak, slam hukukunungelişim dönemlerindeki dinamiklerinin tespitinde yardımcı olacaktır.Hukuk tarihinde sosyolojik yaklaşımın izlerine rastlamak erkendönemlerde mümkün olmakla birlikte, sistematik bir disiplin olarak hukuksosyolojisinin ortaya çıkışı için 19. yüzyılın sonlarına rastlar.Hukuk sosyolojisi başlıca üç konu ile ilgilenmektedir; hukukuntoplumsal kaynakları, değişim ve hukuk ilişkisi, hukuka ihtiyaç duyantoplumsal grupların özellikleri.Günümüzde ampirik hukuk sosyolojisi çalışmaları yanı sıra, tarihselsosyolojiye ilişkin arşiv araştırmaları da ön plana çıkmaktadır. Bu bağlamda,noterlerin eski dosyaları, hakimlerin içtihatları vb. incelenerek, hukuksosyolojisi ile ilgili bulunan olay ve konular saptanmaktadır. Bugün içingeleceğe dönük ampirik bir slam hukuk sosyolojisi çalışmasının pratikanlamı bir yana, hukuk sosyolojisi açısından fikhû içtihatların imkan nispetindeincelenebileceği görülmektedir. Elinizdeki tezde ilk müçtehitlerin dönemindekiiçtihatlarının değişime açık olup olmadığını görmek, müçtehitlerin değişimkarşısındaki tavrını tespit etmek, slam hukukunun toplumsal unsuru, kendinene kadar kaynak kabul ettiğini anlamak için istihsan kavramının kullanımı,Hanefi mezhebinin içtihatlarını toplamış olan Serahsû'nin el-Mebsût adlı eseriesas alınarak, söz konusu mezhep çerçevesinde incelenmiştirBu bağlamda müçtehitlerin, i slam hukukunun gelişim sürecindeolanakları ölçüsünde sosyal realiteyi dikkate aldıkları gözlenmiştir. Hukukuntıkanması tehlikesi karşısında, onun canlılığına olanak verecek kavramlarüretilerek sosyal şartlar ile naslar arasında bir dengenin korunmaya çalışıldığıgörülmektedir.
Özet (Çeviri)
Approaching to the history of Islamic law from the sociological point ofview can help us understanding better the dynamics of its development.Although we trace back the sociological approach to law to the earlyperiods, we see it as a systematic discipline called Sociology of Law in thenineteenth century.Sociology of Law deals primarily with three topics: the social sourcesof law, the relationship between the change and law, and the features ofsocial groups that need law.Today, we see that archival studies related to historical sociology areon the agenda along with the empirical studies of sociology of law. In short,scholars examine the old documents of notaries and judges to find the topicsrelated to sociology of law. When we think of applying similar approach to theIslamic law, it seems possible to approach the opinions (ijtihads) of Muslimscholars of law (faqihs) from the sociological point of view, let alone its futurepractical implications upon the empirical studies of sociology of Islamic law.In my thesis, I took the terminology of ?istihsan? in the case of al-Mabsut ofSarahsi, which includes the ijtihads of Hanafites, in order to examine therelationship between the change and ijtihad and society and the process ofijtihad.To sum, we concluded that Muslim scholars of law (mujtehids)considered the social reality as possible as during the development of Islamiclaw. They sought a balance between the main principles of Islamic law (nass)and the social reality through inventing new terminologies and, therefore,they provided with the continuity of Islamic law.
Benzer Tezler
- Kur'ân'ın yorumlanmasında amaçsal yaklaşımlar
Teleological approaches in the interpretation of the Quran
FARUK ÇAYKARA
- Bir hüküm tahriç örneği olarak akitte çoklu temsil yetkisi ve katılım bankacılığındaki çifte vekalet uygulaması
Multıple representatıon authorızatıon in the contract and dual agency prtactıce ın partıcıpatıon bankıng as of takhrıc al-hukm
ABDULLAH MUHAMMET POSPOR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP CİCİ
- İstihsan delilinin zararı önleme fonksiyonu Alışveriş ve teminat akitleri özelinde)
The harm prevention function of the istihsan evidence (Based on sales and guarantee contracts)
AHMET FATİH KARAAĞAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEVKET TOPAL
- Serahsî'nin el-Mebsût'unda istihsan delili (Alışveriş özelinde)
The proof of istihsan in Sarakhsi's Mabsut (Specially in shopping)
TAHA YASİN ÖZBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH AVCI
- حجية العرف وتخصيص العام به
İslam Hukukunda örfün delil değeri ve âm lafızların örfle tahsisi
ABDULBARİ AZİZ OTHMAN
Doktora
Arapça
2019
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAHİP BEROJE