Erken cumhuriyet döneminde kadın kimliğinin oluşumu -bir kadın doktorun yaşamöyküsü üzerinden meslek sahibi cumhuriyet kadını kimliğinin oluşumu
Construction of woman's identity in the early republican period in Turkey
- Tez No: 208049
- Danışmanlar: PROF.DR. MİNE TAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Biyografi, Sociology, Biography
- Anahtar Kelimeler: Cinsel kimlik, Sözlü tarih, Gender identity, Oral history
- Yıl: 1999
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tezin amacı Türkiye'de Erken Cumhuriyet Döneminde kadın kimliğinin oluşumunu, bir kadın doktorun yaşamöyküsü üzerinden analiz etmektir. Tez üç ana eksen etrafında; 1) feminist eleştiri ışığı altında yaşamöyküsü, derinlemesine görüşme yöntemi ve araştırma tekniklerinin de yer aldığı kuramsal çerçeve 2) toplumsal, tarihsel ve politik ardalan 3) Dr. Şefika Ataman'ın yaşamöyküsü ana başlıklarıyla biçimlenmektedir. 1916 yılında Erevan - Dereçiçek'de doğan Şefika Ataman, ailesinin Rus ve Ermeni zulmü nedeniyle Türkiye'ye göç etmesi sonucu ilk ve orta okulu Kars'da, Lise ve Tıp Fakültesini İstanbul'da okumuştur. 1923 yılının sunduğu kültürel ve belirleyici ortam içinde eğitimini tamamlayan Şefika Ataman Cumhuriyetin kurucu ideolojisi doğrultusunda oluşturulan yeni kimlik bağlamında, Osmanlı İmparatorluğu etkilerinden uzak, Batılılaşma ve laiklik projeleri çerçevesinde yetiştirilmiştir. Kurulmak istenen bu yeni kimliğin izleri öznenin yaşamöyüsünün tüm aşamalarında belirgin olarak gözlenmektedir. Gerek kuramsal çerçeve gerekse yaşamöyküsü çalışmasının sunduğu veriler incelendiğinde, Türkiye'de kadının özgürleşmesi serüveninin, Osmanlı Kadın Hareketini göz ardı ederek, erken Cumhuriyet Döneminde toplumsal bir proje olarak Devlet Feminizmi kapsamında tarif edilebilecek bir olgu olduğu görülmektedir. Öznenin yaşamöyküsü, eğitim olanaklarından ve genç Cumhuriyet'in kurumlarından yararlanarak kamusal alana katılmış olan kadınların kimliğini çözümleyebilmek için bir olanak olarak kullanılmıştır. Böylelikle, hem doğrudan bir kadının kendi yaklaşımıyla bu olguların tartışılmasına zemin hazırlanmış, hem de o çözümlemenin getirdiği açılımların Türkiye'deki kadın kimliğinin en genel planda anlaşılabilmesi için bir adım sayılması umut edilmiştir. Türkiye'de kadın özgürleşmesinin demokratikleşme sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu araştırmadan Türkiye'de kadının özgürleşme sürecinin henüz tamamlanmamış bir proje olduğu görülmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the construction of the Turkish woman identity in the early Republican period by analysing the life story of a woman gynacologist. The thesis develops itself in 3 major parts: 1) the structural and theoritical aspects of biography method 2) the social, historical and political background 3) biography of Şefika Ataman. Ataman is born in the year 1916 as a daughter of a upper-middle class Turkish family which has later migrated to Turkey. She has been trained in Turkey in a period which has been determined by the ideological approach and understanding of the Turkish Republic, proclaimed in 1923. The basic mission of the period was construction of a new identity, detached from the Ottoman past, pending on the more theoretical and Oriental culture. Whereas the roots of the modern, Republican Turkish identity is deposed in the process of Westernisation and secularism. Finally, analysing the life story of Şefika Ataman, the thesis concludes that what has been taken as the creative conditions of the new identity is a concrete reality as the biography unfolds. Reffering to the data supplied by this biography and the theoretical approach, the thesis, gears toward a proposal that rests on the assumption that the emancipation process in Turkey, as long as the woman identity is concerned is yet not develop. In this sense the condition of feminism in Turkey is problematic, in the affirmative sense, that emancipation of woman can not be detached from the democratization process. These two concepts are mutually inclusive.
Benzer Tezler
- Erken Cumhuriyet dönemi Türk müzik eğitiminde kadın
Woman in Turkish music education during the early republican period
TUĞÇE AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MüzikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU ULUSOY YILMAZ
- Kız Teknik Okulları Müfredatı kapsamındaki üretimin Cumhuriyet modernleşmesi bağlamında incelenmesi (1945-1975)
Analysis of the production under the curriculum of Girls' Technical Schools in the context of modernization of (Turkish) Republic (1945-1975)
AYÇA BÜYÜKÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve Öğretimİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLNAME TURAN
- Demokrat Parti dönemi kadın milletvekillerinin siyasi ve sosyal hayata etkisi
Effect of the parlement member women of Democrate Party period to the political and social life
SAFA KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA EDİP ÇELİK
- The efforts in respect of women rights in Turkey (Between the Second Constitutional Period and the 1928's)
Türkiye'de kadın haklarına ilişkin çabalar (II. Meşrutiyet ile 1928 yılları arası)
BERİL BEDRİYE CAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
TarihYeditepe ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞEN MÜDERRİSOĞLU ESİNER
- Türkiye'de ve Azerbaycan'da toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadın sorunu: 2002-2023 döneminin analizi
Gender equality and women's issues in Turkiye and Azerbaijan: Analysis of the period 2002-2023
ILAHA BALAKISHIYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kamu YönetimiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RUKİYE TINAS
- The New York Times gazetesi'nde Türk kadını (1923-1938)
Turkish woman in the New York Times
NUR CERAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk İnkılap TarihiHacettepe ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN SEZER ARIĞ