Coğrafi bilgi sistemleri tabanlı akifer kirlenebilirlik haritalarının çok kriterli karar verme analizleri kullanılarak hazırlanması: Eğirdir Gölü havzası örneği
The preparation of aquifer vulnerability maps using multicriteria decision analyses based on gis: a case study in Eğirdir Lake catchment area
- Tez No: 295189
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞEN DAVRAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Akifer sistem, Akiferler, Aquifer system, Aquifers
- Yıl: 2011
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez kapsamında, Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Analitik Hiyerarşi Süreci yöntemleri kullanılarak Eğirdir Gölü havzası sınırları içerisindeki akifer birimlerin kirlenebilirlik potansiyelleri üç ayrı yöntemle belirlenmiştir. Çalışma alanında tarımsal kirliliğin baskın olması ve kirliliğin özellikle alüvyonda yayılım göstermesi sebebiyle akifer kirlenebilirliğinin belirlenmesinde ilk olarak Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı DRASTIC yöntem kullanılmıştır. Sözkonusu yöntem kapsamında 7 hidrojeolojik parametre değerlendirilerek havzanın akifer kirlenebilirlik haritaları hazırlanmıştır. Ayrıca, standart DRASTIC yöntemde kullanılan parametrelere `Çizgisellik' ve `Arazi kullanımı' parametreleri eklenerek DRASTIC yöntem modifiye edilmiştir. Üçüncü yöntemde ise, Modifiye DRASTIC yöntem için hazırlanan her bir parametrenin reyting katsayılarının belirlenmesinde Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) kullanılmıştır.Bu yöntemler ile havza için üç farklı kirlenebilirlik haritası üretilmiştir. Bu haritalarda genel olarak Eğirdir Gölü havzasında özellikle göle sınır olan alüvyon kesimlerin ve gölün doğusunda Yalvaç-Gelendost ovalarının tamamının yüksek kirlenebilirlik potansiyeline sahip olduğu belirlenmiştir. Karbonatlı kayaçların yüzeylendiği alanlar ise orta dereceli kirlenebilirlik potansiyeline sahip bölgeler olarak sınıflandırılmıştır. Ayrıca, bu yöntemler ile hazırlanan haritaların doğruluğunu kontrol etmek için havzadaki yeraltısularının nitrat konsantrasyonları ile karşılaştırma yapılmıştır. Sonuç olarak, DRASTIC, Modifiye DRASTIC ve Modifiye DRASTIC-AHS yöntemleri ile belirlenen hassasiyet değerlendirmelerinin benzer sonuçlar verdiği belirlenmiştir. Bu durum, özellikle büyük ölçekli havzalarda basit metodların uygun sonuçlar verebileceği, karmaşık metodların ise küçük ölçekli ayrıntılı araştırmalarda daha hassas sonuçların elde edilmesini sağlayabileceğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, vulnerability of the aquifer units in the Eğirdir Lake catchment area was determined with three different method using Geographic Information Systems (GIS) and the Analytic Hierarchy Process. Firstly, DRASTIC method based on GIS was used for vulnerability assessment due to agricultural pollution is dominated in the study area and pollution spill in the alluvium. Aquifer vulnerability map has been prepared taking into account 7 hydrogeological parameters within the scope of this method. In addition,? lineament? and ?land use? parameters were added to the known DRASTIC method parameters and so the DRASTIC method was modified. In third method, Analytical Hierarchy Process (AHP) method was used in determining the rating coefficients of each parameter in the modified DRASTIC method.The three different vulnerability maps were produced for the basin with these methods. According to maps, in general the alluvium especially into the coast of the Eğirdir Lake and east of the lake all Gelendost- Yalvac plains were determined as high vulnerable areas in the Eğirdir Lake catchment area. The carbonate rocks surfaced areas were classified as medium vulnerable areas in the basin. To check accuracy of the maps prepared with these methods, nitrate concentrations of the groundwater were compared with obtained results. As a result, similar results were obtained from vulnerability assessments performed with DRASTIC, Modified DRASTIC and Modified DRASTIC-AHS. This situation show that, simple methods could give accurate results especially for large-scale basins, also complex methods can provide more accurate results in the small-scale detailed studies.
Benzer Tezler
- İzmit Topallar Köyünde yeraltı suyu potansiyel alanlarının doğrulanması amacıyla uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemleri ve analitik hiyerarşi süreci sonuçlarının elektrik özdirenç tomografisi ile entegrasyonu
Integration of remote sensing, geographic information systems, and analytic hierarchy process results with electrical resistivity tomography for the validation of groundwater potential zones in Topallar village, İzmit
ABDIRAHMAN MOHAMED MOHAMUD
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Jeofizik MühendisliğiKocaeli ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEKİN YEKEN
- Silopi ovası'nın (Şırnak) yeraltı suyu kirlenme potansiyeli'nin drastıc yöntemi kullanılarak belirlenmesi
Determination of groundwater pollution potential of silopi plain (Şirnak) by using drastic method
MUHAMMET ECE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Jeoloji MühendisliğiBatman ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI ALİM BARAN
- Develi ovası (Kayseri) yeraltı sularının kirlenmeye karşı hassasiyetinin drastic yöntemi ile belirlenmesi
Determination of Develi plain (Kayseri) groundwater susceptibility to pollution by drastic method
ŞEYMA AYKUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Çevre MühendisliğiErciyes ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ DADAŞER ÇELİK
- Diyarbakır Ovasında çok kriterli karar verme modeli ve CBS entegrasyonu ile yeraltı barajı yer seçimi
Investigation on deterioration mechanisms of the basalts employed in the Di̇yarbakır city walls
MELİS ARCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İnşaat MühendisliğiDicle Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RECEP ÇELİK
- Küçük Aksu Çayı'nda coğrafi bilgi sistemleri tabanlı hidrolik model ile taşkın risk analizi
Flood risk analysis using hydraulic model based on geographical information systems in Kucuk Aksu Creek
TAHSİN BAYKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İnşaat MühendisliğiIsparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM TERZİ