Pozantı-Karsantı ofiyolitinin (Adana, güney Türkiye) petrolojisi: Üst mantodaki kısmi ergime ve ergiyik-peridotit etkileşim süreçlerinin tüm kayaç ve mineral kimyası üzerine etkileri
Petrological investigation on the Pozanti-Karsanti ophiolite: Effect of partial melting and melt-peridotite interaction processes at upper mantle on the whole-rock and mineral chemistry
- Tez No: 332139
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM UYSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Jeokimya, Geochemistry
- Yıl: 2013
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğu Toroslarda yüzeyleme veren Pozantı-Karsantı ofiyoliti, manto peridotitleri, ultramafik kümülatlar, mafik kümülatlar ve izotrop gabrolardan oluşmaktadır. Manto peridotitleri Al, Ca, Ti ve Na içerikleri bakımından ilksel üst mantoya göre tüketilmiş olup, ergiyik ayrılımı sonrasında geride kalan manto kalıntılarını temsil eder. Spinel kristalleri çoklukla düşük TiO2 (<0.06 ağ.%) içeriklerine sahip olup, Cr# [100×Cr/(Cr+Al)] değerleri 44?78 aralığındadır. Manto peridotitlerine ait örneklerin tüm kayaç ve klinopiroksen iz element içerikleri farklı derecelerdeki kısmi ergime koşullarını yansıtmakla birlikte özellikle hafif Lantan Grubu Element (LGE) ve büyük iyon çaplı elementler (BİÇE) bakımından zenginleşmiş oldukları görülür. Okyanus ortası sırtlarda basit kısmi ergime süreçleri ile açıklanamayan bu durum yitim zonlarındaki ergime ve ergiyik-peridotit etkileşimini gerektirir. Ağır Lantan Grubu Element (LGE) içerikleri dikkate alındığında, kısmi ergime süreçlerinin bazı örnekler için ilksel olarak garnet duraylılık alanında başladığı ve spinel duraylılık alanında devam ettiği görülmekle birlikte yaklaşık %22 ilâ 27 arasında değişen ergime kalıntıları oldukları belirlenmiştir. Manto peridotitlerinde bulunan bazı spinel minerallerindeki kısmen yüksek TiO2 içerikleri (0.25 ağ.%?ye ulaşan) yanı sıra tüm kayaç ve klinopiroksen hafif LGE ve BİÇE içeriklerindeki zenginleşme, manto peridotitlerinin basit ve tek evreli bir kısmi ergime kalıntıları olmadığını, buna karşılık, okyanus ortası sırtındaki ilk evre tüketilme süreçleri sonrasında, yitim zonunda oluşan hafif LGE?lerce zengin, titanyumca fakir ve kısmen zengin boninitik ergiyiklerle/akışkanlarla etkileşerek metazomatizmaya uğradıklarını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Pozantı-Karsantı ophiolite, from the eastern Tauride, is composed of mantle peridotites, ultramafic cumulates, mafic cumulates and isotropic gabbros. Mantle peridotites are depleted in Al, Ca, Ti and Na compared to primitive upper mantle, and represent the mantle residue from which various amount of melt extracted. Spinels in mantle peridotites are represented by usually low TiO2 contents (<0.06 wt.%) and wide variation of Cr# [100×Cr/(Cr+Al)] ranging between 44?78. Whole-rock and clinopyroxene trace element compositions from the mantle peridotite samples reflect various degree of partial melting. Nevertheless, they are enriched in light Lanthan Group Elements (LGE) and Large Ion Lithophile Elements (LILE). These geochemical features cannot be explained by simple melt extraction at Mid Ocean Ridge (MOR) and require melting and enrichment processes at suprasubduction zone tectonic setting. The heavy LGE composition of some peridotite samples suggest that partial melting initially started at garnet stability field and continued at spinel stability field. The total melting degree of %22 and 27 is suggested on the basis of trace element compositions. The TiO2 content of spinels from some samples, reaching up to 0.25 wt.%, as well as light LGE and LILE enrichments in whole-rock and clinopyroxene cannot be explanied by simple melt extractions at MOR setting. Interaction of light LGE enriched, Ti-rich to Ti-poor boninitic melts/fluids, formed in fore-arc to arc setting in SSZ environment, with first stage melting residue in MOR setting may explain the mineralogical and geochemical signature of the Pozantı-Karsantı peridotites.
Benzer Tezler
- The origin of chromite mineralization and isolated dike in Hizar area of the Pozanti-Karsanti ophiolite (Aladağ, Adana)
Pozantı-Karsantı ofiyoliti (Aladağ, Adana) Hızar bölgesi kromit mineralizasyonu ve tekil daykların kökeni
ABDULLAH SAHRAN KHORSHEED KHORSHEED
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Jeoloji MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiJeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN PARLAK
- Pınarbaşı ofiyoliti ve ofiyolit tabanı metamorfitlerinin jeokimyasal özellikleri ve uzaktan algılama yöntemleriyle haritalanması
Geochemical characteristics of the pinarbaşi ophiolite and metamorphic sole rocks and their geological mapping by using remote sensing methods
ANIL ALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Jeoloji MühendisliğiKocaeli ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK ÇELİK
- Emli vadisi ve civarının (Aladağlar, Çamardı-Niğde) jeolojik vetektonik özellikleri
The geological and investigations of the emli valley and its surroundings (Aladağlar, Çamardi-Nigde) tectonic features
GÜZEL AVŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Jeoloji MühendisliğiMersin ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL TASLI
DOÇ. DR. CEMİLE SOLAK
- Pozantı-Karsantı (Aladağ) yöresi düşük tenörlü kromitlerinin zenginleştirilme problemleri
The Concentration problems of low grades chromites in Pozantı-Karsantı (Aladağ) area
NACİ SERTER
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Maden Mühendisliği ve MadencilikÇukurova ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT ANIL
- Mazmılı (Pozantı-Karsantı ofiyolitik masifi) yöresindeki kromit cevherleşmelerinin jeolojik-metalojenik ve jeokimyasal incelenmesi
Geological methallogical and geochemical investigations of chromite ore deposists in the Mazmılı (Pzantı-Karsantı ophiolite massive)
ALİ TÜMÜKLÜ
Doktora
Türkçe
2005
Maden Mühendisliği ve MadencilikÇukurova ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MESUT ANIL