Geri Dön

Galaksi kümelerinin X-ışın gözlemleri

X-ray emission from cluster of galaxies

  1. Tez No: 343493
  2. Yazar: CEM ULUDAĞ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZGÜR DELİCE, PROF. DR. ENİSE NİHAL ERCAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Astronomi ve Uzay Bilimleri, Astronomy and Space Sciences
  6. Anahtar Kelimeler: X ışını, X ray
  7. Yıl: 2013
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Fizik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tezin amaçlarından biri, galaksi kümesi ortamlarının ve galaksi kümelerinde meydana gelen galaksilerarası aktivitelerin, üye galaksilerin evrimini nasıl etkilediği sorusuna cevap bulmaktır. Bunun için, kümede bulunan galaksilerin X-ışın özelliklerini ortaya çıkarmak ve küme dışında, alanda bulunan galaksilerle kümede bulunan galaksileri karşılaştırmak amacıyla XMM-Newton uydusu arşivinden, yakın mesafede (z<0.14) bulunan bir adet galaksi kümesi (A194) seçilmiştir. Seçilen galaksi kümesi, küme içi gazlarının (ICM) tam olarak oluşmadığı ve bu nedenle de kaynaklarının (galaksilerinin) net olarak gözlenebildiği, yeni oluşmakta olan kümedir (proto galaksi kümesi). Tezin diğer amacı da, seçilen kümesinin genel spektrel özelliklerini ortaya çıkarmaktır. Bu çalışmada, XMM-Newton uydusunun EPIC MOS ve PN dedektörlerinin verileri kullanılmıştır. Seçilen küme, XMM-Newton SAS 7.1.0. X-ışın veri analiz programıyla analiz edilmiştir. Seçilen kümenin gözlem verileri NASA'nın yüksek enerji astrofiziği arşivinden indirilmiştir. Gözlem veri dosyalarından (ODF) olay listeleri, EMCHAIN ve EPCHAIN komutları kullanılarak oluşturulmuştur. Daha sonra, kümenin verileri Güneş parlamalarından arındırılmak suretiyle, gerçek verileri (GTI-Good Time Interval) elde edilmiştir. Nokta kaynak (galaksi) tespiti Maximum Likelihood (Cash, 1979) yöntemiyle üç ayrı bantta (yumuşak [0.3-1 keV], orta [1-1.6 keV], sert [1.6-10 keV]) yapılmıştır. Spektrum analizi, XSPEC 11.3.2. X-ışın spektrum analiz programı ile yapılmıştır. ICM ve nokta kaynakların spektrum analizi için sırasıyla MEKA (Mewe ve diğ., 1985) ve POWERLAW modelleri kullanmıştır. Kümeden seçilen parlak nokta kaynaklar, PN dedektörüyle tespit edilen akı değerlerine göre, log(N)-log(S) grafiğine (2-10 keV) yerleştirilmiştir. Ayrıca, Hasinger ve diğ. (2001) tarafından alan galaksileri (Lockman Boşluğu'nda) için çizilen log(N)-log(S) grafiğinde elde edilen eğri de bu çalışmada elde edilen log(N)-log(S) grafiği üzerinde gösterilmiştir. Böylece, bu çalışmada elde edilen log(N)-log(S) grafiği ile Hasinger ve diğerlerinin (2001) log(N)-log(S) grafiği karşılaştırılmıştır.

Özet (Çeviri)

One of the reasons of this thesis is to find an answer to the question of how affect galaxy cluster environments and intergalactic activities of evolution of member galaxies. For this purpose, one nearby (z<0.14) galaxy cluster (A194) has been selected from XMM-Newton archive in order to determine X-ray properties of galaxies which in clusters and to compare galaxies belong to a cluster with galaxies do not belong to any cluster where any field. Selected galaxy cluster is newly forming clusters (proto galaxy clusters), their intra cluster medium (ICM) hasn't formed completely and thus individual sources (galaxies) well stand out particularly. The other reason of the thesis is to find out global spectral properties of selected cluster. In the study, data of EPIC MOS and PN cameras of XMM-Newton have been used. The cluster has been analyzed by SAS 7.1.0. X-ray data analysisprogram of XMM-Newton. Observational data of the clusters have been downloaded from NASA's High Energy Astrophysics Science Archive Research Center. Event lists have been made from observation data files (ODF) by commands of EMCHAIN and EPCHAIN. After that, data of the cluster is cleaned from the Sun flares and thus real data (GTI-Good Time Interval) of the cluster is obtained. Point source (galaxy) detection has been made by Maximum Likelihood (Cash, 1979) method in three different band (soft [0.3-1 keV], medium [1-1.6 keV], hard [1.6-10 keV]). Spectral analysis has been made by XSPEC 11.3.2. X-ray spectral fitting package. For the spectral analysis of ICM and point sources have been applied by MEKA (Mewe et al. 1985) and POWERLAW model,respectively. Selected bright point sources from the cluster have been put on alog(N)-log(S) graph (2-10 keV) according to their flux values which have been estimated from the PN data. Also, curve of field galaxies (where in Lockman Hole) which was obtained by Hasinger et al. (2001), has been put on the same log(N)-log(S) graph. Therefore, log(N)-log(S) graph of this work has been compared with Hasinger's (Hasinger et al. (2001)) log(N)-log(S) graph.

Benzer Tezler

  1. Bazı zengin galaksi kümelerinin X-ışın gözlemlerinden yararlanarak küme dinamiğinin incelenmesi

    Studying the dynamics of some rich galaxy clusters based on X-ray observations

    ELİFNUR ÖZEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Astronomi ve Uzay BilimleriAnkara Üniversitesi

    Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SACİT ÖZDEMİR

  2. A study of non-cool core galaxy clusters and the feedback from their central active galactic nuclei

    Ağır soğuyan merkezli galaksi kümeleri ve merkezi etkin galaksi çekirdeğin geribildirimi

    AYŞEGÜL TÜMER

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Astronomi ve Uzay BilimleriBoğaziçi Üniversitesi

    Fizik Ana Bilim Dalı

    PROF. ENİSE NİHAL ERCAN

  3. An X-ray survey of cluster of galaxies and observations of abell 665 with rosat satellite

    Başlık çevirisi yok

    AYLİN YAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1993

    Fizik ve Fizik MühendisliğiÇukurova Üniversitesi

    Fizik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET EMİN ÖZEL

  4. Spectral analysis of the a2384 galaxy cluster and the bridge between galaxy clusters

    A2384 galaksi kümesinin ve galaksi kümeleri arasındaki köprünün spektral araştırması

    ELİF NAZ TOKTAŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Astronomi ve Uzay BilimleriBoğaziçi Üniversitesi

    Fizik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ENİSE NİHAL ERCAN

  5. The correlations between supernova type ia ratios and global properties of the galaxy clusters in 0.016 < z < 0.686

    0.016 < z < 0.686'daki galaksi kümelerinin küresel özellikleri ile süpernova tip ıa oranları arasındaki korelasyonlar

    ONUR ÜNVER

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Fizik ve Fizik MühendisliğiYıldız Teknik Üniversitesi

    Fizik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MURAT HÜDAVERDİ