Geri Dön

Mehmed Abdülkâdir'in Kavâid-i Lisân-ı Türkî adlı eserinin Türkiye Türkçesine aktarımı ve incelenmesi

The analysis and translation of Kavâi?d-i Lisân-i Türkî by Mehmed Abdülkâdir to Turkish

  1. Tez No: 344319
  2. Yazar: AYŞE ÜNAL
  3. Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ZAFER YEŞİLÖZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, Turkish Language and Literature, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Dil, millet, dilbilgisi, dilin önemi, dilin kullanılması, dil eğitimi, Kavaid-i Lisan-ı Türki, Kitaplar, Mehmed Abdülkadir, Türkiye Türkçesi, Çeviri, language, nation, grammar, the importance of language, the use of language, language education, Kavaid-i Lisan-ı Türki, Books, Mehmed Abdülkadir, Türkiye Turkish, Translation
  7. Yıl: 2013
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Nevşehir Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çalışmamıza konu olan eser, Mehmed Abdülkâdir tarafından 1905-1906 yıllarında yazılmış Kavâid-i Lisân-ı Türkî?dir. Bu eser, dili kurallarına uygun ve doğru bir şekilde kullanılmasını öğretmek amacıyla basılmış dilbilgisi kitaplarından biri olma özelliğini taşımaktadır. Biz bu eseri, mevcut kurallara sadık kalıp TDK?nin Gramer Terimleri Sözlüğü?nü esas alarak günümüz Türkçesine aktarmaya çalıştık. Eserin yazarı Mehmed Abdülkâdir?in hayatıyla ilgili, öğretmenlik ve okul müdürlüğü yapmış olması dışında herhangi bir bilgiye rastlayamadık. Üzerinde çalıştığımız bu kitabı ve tespit etmiş olduğumuz diğer yedi eserini müdürlüğünü yaptığı okulda, ders kitabı olması amacıyla bastırdığı anlaşılmaktadır. Böylece döneminin eğitim araçlarına yeni kaynaklar ekleyerek önemli bir katkı sağlamıştır. O dönemde kullanılan Osmanlı lisânı Türkçe, Arapça ve Farsçadan oluşan İmparatorluk dili hâline gelmiştir. Bu dönemde dil eğitimi için Osmanlı Türkçesi ile ilgili yazılmış pek çok dilbilgisi kitabından biri olan söz konusu eser, Türkî adıyla ayrılan az sayıdaki eserlerden olma özelliğiyle, çalışılmaya değer bulunmuştur.

Özet (Çeviri)

In this study, ?Kavâid-i Lisân-ı Türkî? written by Mehmed Abdülkâdir in the years 1905-1906 was analysed. This work is one of the grammar books which were written for teaching how to use language properly and in accordance with the rules. In this study, it is aimed to translate this work into (present) Turkish in reliance with Glossary of Grammar Terms prepared by Turkish Language Association. Any information about the writer Mehmed Abdülkâdir?s life has not been found except that he was a teacher and a headmaster in a school. It is understood that the work on which we are studying and seven other books were published by him to be used as course book in the school he worked. In this way, he made contribution to education materials of the period by adding new sources. The Ottoman language spoken at that time became the empire language consisting of Turkish, Arabic and Persian. This work, one of the many grammar books about Ottoman Turkish language written for language education in that period, is worth studying on since it is one of the few works named ?Türkî?.

Benzer Tezler

  1. Mehmed Abdülkadir'in Kâvâʿid-i Lisân-ı Türkî adlı eserinin Türkçe öğretimindeki yeri ve önemi

    The place and importance of Mehmed Abdülkadir's Kâvâʿid-i Lisân-ı Türkî in Turkish teaching

    DİLEK YAĞCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CELAL DEMİR

  2. Mehmed Abdülkadir'in Uaváèid-i Lisán-ı Türkì adlı eseri Metin – dizin – sözlük

    On to the work was called Uaváèi̇d-i̇ Lisán-i Türkì of Mehmed Abdülkadi̇r Text – index – dictionary

    MURAT İMDAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Türk Dili ve EdebiyatıErciyes Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SUZAN SUZİ TOKATLI

  3. Mecdî Mehmed Efendi, Hadâ'iku'ş-Şakâ'ik (290-430 sayfalar arası), (inceleme-çeviri yazı)

    Başlık çevirisi yok

    AHMET UĞUR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TUNCAY BÜLBÜL

  4. Osmanlı Padişahı II. Mehmed'e sunulan anonim musiki risalesi (Fatih Anonimi)

    The music tractate presented to the Ottoman Sultan Mehmed II. (Fatih Anonym)

    ARİF DEMİR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    MüzikAnkara Üniversitesi

    İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. BAYRAM AKDOĞAN

  5. Câzim Efendi - Râif Dede mecmûasındaki Ayîn-i Şerîf nüshalarının incelemesi

    An analysis of Ayîn-i Şerif editions in the Cazım Efendi - Raif Dede manuscript

    EMRE SOYLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Müzikİstanbul Teknik Üniversitesi

    Müzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK