Geri Dön

The posture verb dur- 'stand' in Turkish: A corpus-based cognitive semantic study

Türkçedeki dur- 'stand' konumlama eyleminin derlem temelli bilişsel anlam çözümlemesi

  1. Tez No: 363160
  2. Yazar: YASEMİN ERKÖSE
  3. Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. AYGÜL UÇAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İngiliz Dili ve Edebiyatı, Dilbilim, English Language and Literature, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Konumlama eylemleri, dur, bilişsel dilbilim, derlem dilbilim, çokanlamlılık, Anlam bilim, Dil bilgisi-eylem, Dilbilgisi, Dilbilim, Kavramsallaştırma, İngilizce, Posture verb, dur, cognitive linguistics, corpus linguistics, polysemy, Semantics, Grammar-verb, Grammar, Linguistics, Conceptualization, English
  7. Yıl: 2014
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Mersin Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Konumlama eylemleri, insan bedeninin aldığı şekli tanımlamaktadır. Her bir konumlama türü ile bağdaştırılan çeşitli özellikler vardır ve diller, konumlama eylemleri temel anlamlarından sıyrılıp anlam genişlemesine doğru giderken bu özelliklerinden yararlanırlar. Bu özelliklerin tanımlanması, konumlama eylemlerinin çokanlamlılık, dilbilgiselleşme ve deyimsel ifadeler gibi farklı çalışma alanlarındaki dilsel kullanımlarının kavranmasına bağlıdır. Çalışmanın amacı, betimleyici ve bilişsel bir bakış açısıyla, derlem temelli bir yöntem izlenerek dur- konumlama eyleminin öntip anlamlarının yanı sıra anlam genişlemesine uğrayarak kazandığı diğer anlamlarını, birlikte kullanıldığı sözcüklerle oluşturduğu örüntüleri ve dilbilgiselleşmiş kullanımlarını, bağımlı dizinler aracılığıyla belirleyip dil kullanıcılarının zihninde nasıl temsil edildiklerini kavramlaştırma, imge şema ve alan gibi kavramlar aracılığıyla ortaya koymaktır. Giriş bölümü çalışmanın genel çerçevesini çizmekte ve araştırma soruları, hipotezler, problemin önemi ve amacı ve çalışmanın sınırlılıklarını içermektedir. İlk bölüm, bilişsel dilbilim, derlem, çokanlamlılık, dilbilgiselleşme, ve konumlama eylemleri gibi birçok farklı alanın kuramsal çerçevesini sunmaktadır. Konumlama eylemleri üzerine, bilişsel dilbilim, özellikle de bilişsel anlambilim alanında yapılan çok sayıda çalışma tanıtılmıştır. Yöntem bölümünde, çalışmanın veritabanı üzerinde durulmuştur. Veri sağlama teknikleri, bağımlı dizinlerin sınıflandırma ve çözümlenme aşamaları verilmiştir. Üçüncü bölümde, veri nicel ve nitel şekilde analiz edilmiştir. Nicel analizde, dur- eyleminin Türkçe Ulusal Dil Derlemi tanıtım sürümündeki farklı kullanım ve anlamlarının ham sıklıkları sıralanmıştır. Nitel analiz kısmında ise, eylemin farklı anlamları, bu anlam genişlemelerinin altında yatan faktörlere odaklanarak sınıflandırılıp çözümlenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise, konumlama eylemi dur-'un dilsel özellikleri, farklı anlamları ve kavramlaştırma örüntüleri ile ilgili elde edilen sonuçlar sunulmuştur.

Özet (Çeviri)

Posture verbs describe the way in which one's body is positioned. There are many miscellaneous properties associated with each of the postures and languages exploit the properties of the posture verbs to different degrees in extensions of their basic meanings. An appreciation of these properties is relevant to understanding the linguistic behaviors of the posture verb in various domains of study, e.g., polysemy, grammaticalization, and idiomatic expressions. The purpose of this study is to suggest the central and extended meanings of the posture verb dur- 'stand' and the linguistic context that contributes to its interpretations through thousands of concordance lines from a descriptive, corpus linguistics and cognitive linguistics perspective drawing on concepts such as image schema, domain, and conceptualization to reflect how it is represented in human mind. The introduction section sets a general frame of the study and it includes research questions, hypotheses, purpose and importance of the problem and limitations of the study. The first section presents a theoretical framework of the various domains containing cognitive linguistics, corpora, polysemy, grammaticalization, and posture verbs. A number of studies on posture verbs done from the cognitive linguistic perspective, particularly on cognitive semantics, are introduced. In methodology section, the database is presented. The data collection techniques, the phase of sorting concordance lines, and categorization methods of the concordance lines are revealed. The third section analyzes the data both quantitatively and qualitatively. In quantitative analysis, the bare frequencies of different uses of dur- in TNC-demo version are listed. In qualitative analysis, the various senses of the verb dur- are analyzed and classified. It contains the motivating factors of the extended senses. The final section draws conclusions on usage properties, different senses and conceptualization patterns of the verb dur-.

Benzer Tezler

  1. Gürültü ve solvent maruziyetinin vestibüler sistem ve postüral farkındalık üzerindeki etkilerinin incelenmesi

    Investigation of the effects of noise and solvent exposure on vestibular system and postural awareness

    ZEHRA ERDOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Kulak Burun ve Boğazİstanbul Aydın Üniversitesi

    Odyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DENİZHAN DİZDAR

  2. Akut mezenterik vasküler oklüzyonlar ve cerrahi tedavisi

    Acute mesenteric vasculer occlusion and surgical therapy

    KEREM ERKSOY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Genel CerrahiSağlık Bakanlığı

    DR. ERGİN OLCAY

  3. The effect of thoracic kyphosis posture on static balance

    Torasik kifoz postürünün statik denge üzerine etkisi

    HUSSEIN AHMED HUSSEIN AHMED YOUSSEF

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonMarmara Üniversitesi

    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYSEL YILDIZ ÖZER

  4. Evaluation of the effects of smartphone use on posture, pain, function and quality of life in young adults

    Genç erişkinlerde akıllı telefon kullanımının postür, ağrı, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin incelenmesi

    SILA YILMAZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonYeditepe Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RASMİ MUAMMER

  5. The effect of duration of menopause on posture and functional activity in housewives during COVID-19

    COVID-19 sürecinde ev kadinlarinda menopoz süresinin postür ve fonksiyonel aktivite üzerine etkisi

    BEYZANUR BEĞENEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonYeditepe Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YAZICI MUTLU