On stress, types of extrametricality and the phonological structure of the extrametrical syllable in Turkish simplex words
Türkçe basit sözcüklerde vurgu, ölçü dışı olma türleri ve ölçü dışı hecenin sesdizimsel yapısı üzerine
- Tez No: 368710
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ASLI GÖKSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2006
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin amacı Türkçe'deki basit sözcüklerde vurgunun nasıl yerleştirildiğini araştırmak ve basit sözcüklerde vurgunun yerleştirilmesinin kurallı olup olmadığım bulmaktır. Tezin kuramsal çerçevesi Sözcüksel Sezdizimdir. Bu tezde Türkçe'de son heceden iki hece önceki heceye düşen vurgunun büyük oranda kuralsız olduğu ve kurallı vurgunun ya son heceye, ya da sondan bir önceki heceye düştüğü iddia edilmektedir. Bu durumda son hecenin ölçü dışı olması ve en sağdaki heceyi vurgulayan bir Uç Vurgu [Sağ] kuralı Türkçe'deki kurallı vurguyu açıklamaya yeterli olacak ve Türkçe'de vurgunun son heceye düşmediği tüm durumları ikili ayaklar kurarak açıklayan önceki çalışmaların aksine, ikili ayak oluşturmaya gerek kalmayacaktır. Bu tezde ayrıca Türkçe'de iki farklı ölçü dışı olma türü bulunduğu iddia edilmektedir: (a) çok heceli yer adlarında, çok heceli olup kökeni Türkçe, Farsça ya da Arapça olmayan Özel isimlerde ve tek bir sözcük olarak okunan akronimlerde gözlemlenen, sözcüksel şartlara bağlı ölçü dışı olma ve (b) vurgusunun son hecede olmamasının nedeni sesdizimsel unsurlar olan sözcüklerde gözlemlenen ve son hecenin sesdizimsel yapısından kaynaklanan sesdizimsel şartlara bağlı ölçü dışı olma. Bu ikinci tür ölçü dışı olma durumunun uzun ünlü içermeyen ve dar olmayan bir ünlüyle biten basit sözcüklerin son hecesini ölçü dışı yaptığı ve sözcükte uzun bir ünlünün bulunması durumunda engellendiği savunulmaktadır. Bağlaçlarda ve çekimsiz zarflarda gözlemlenen ve her zaman ilk heceye düşen vurgu sınırsız sayıda heceden oluşan sol-başlı ayaklar kurularak açıklanmıştır. Son olarak, Türkçe'de basit sözcüklerdeki vurgunun yerleştirilmesi için bir vurgu algoritmi önerilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to investigate the assignment of stress in Turkish simplex words and to determine whether the placement of stress in simplex words is rule-governed or not, within the framework of Lexical Phonology. It is clairaed in this thesis that antepenultimate stress in Turkish is for the most part idiosyııcratic, and that systematic stress is either final or penultimate. According to this approach, final syllable extrametricality, together with an End Stress [Right] rule that projects the right-most asterisk, will be suffıcient to account for systematic stress in Turkish, and binary-foot construction will not be necessary, unlike the previous accomrts of Turkish word stress, where every instance of non-fmal stress assignment is aecounted for by constructing binary feet. It is also claimed in this thesis that there are two different types of extrametricality in Turkish: (a) lexically-conditioned extrametricality5 which is observed in polysyllabic place names, polysyllabic proper nouns of unfamiliar origin and polysyllabic acronyms that are produced as single words and (b) phonologically-condıtioned extrametricality, which is observed in words whose non-fmal stress is due to phonological factors and which results from the phonological structure of the final syllable. It is argued that the latter type of extrametricality makes extrametrical the fmal syllable of the simplex words that do not contain a long vowel and end with a non-high vowel, and is bîocked by the presence of a long vowel in the word. The initial stress observed in conjunctions and uninflected adverbs is accounted for by constructing unbounded left-headed feet. Finally, a stress algorithm is proposed to account for the placement of stress İn Turkish simplex words.
Benzer Tezler
- A study on the relationship between personality types, emotional intelligence and stress management: Case of engineers in Turkey
Kişilik türleri, duygusal zeka ve stres yönetimi ilişkisi üzerine bir çalışma: Türkiye'de mühendisler üzerine örnek
MELİH KIZILKAYA
- Trefoil ve all-ON-4 sistemlerinde, farklı oklüzyon tiplerinin implant, destek dokular, altyapı ve protez üzerine etkisinin sonlu elemanlar stres analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of different occlusion types in trefoil and all-on-4 systems on implants, supporting tissues, framework and prosthesis by finite element stress analysis
SİNEM ŞAHİN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2021
Diş HekimliğiKocaeli ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN SARIDAĞ
- Farklı mukoza kalınlıklarının iki tip implant destekli overdenture dizaynı üzerindeki stres dağılımına etkisi
Effect of different mucosa thickness on stress distrubition of two types implant-supported overdenture designs
ÖZGÜN YUSUF ÖZYILMAZ
Doktora
Türkçe
2013
Diş HekimliğiSelçuk ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ AYKENT
- Genç-erken dönemde uygulanan su stresinin farklı domates çeşitlerine etkisi
The effect of water stress on di̇fferent types of tomatoes in young-early peri̇od
UĞUR AVUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatŞırnak ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ŞİMŞEK
- Maksiller anterior bölgede uygulanan farklı implantlar üzerine yerleştirilen değişik tip ve yükseklikte abutmentların implantta ve kemikte yarattığı streslerin sonlu elemanlar yöntemi ile analizi
Stress distribution on implants and surrounding bone tissue resulting from the application of various abutment types and heights on different implant systems in the maxillary anterior region: A finite element analysis
MUHAMMED KÜRÜM
Doktora
Türkçe
2024
Diş HekimliğiAtatürk ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP YEŞİL
