Geri Dön

Osmanlı Saray teşkilatında Doğancı Koğuşu

Falconers dormitory in Topkapı Palace

  1. Tez No: 375274
  2. Yazar: BATUHAN İSMAİL KIRAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET TOPAL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2014
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Anadolu Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: 103

Özet

Osmanlı idarî ve askeri yapısının temelini oluşturan Enderûn saray okulu Osmanlı İmparatorluğunun klasik döneminde önemli bir yer tutmaktaydı. Padişahın da yaşam alanı olan Topkapı Sarayı'nın üçüncü avlusu aynı zamanda Enderûn avlusu idi. Burada devşirilmiş yahut esir edilmiş Hristiyan çocukları eğitilerek dönemin mülkiye mezunlarıyetiştirilmekteydi. Bu gençler ya düşük odalardan ayrılıp kapıkulu sipahi bölüklerinde kendilerine yer buluyor ya da Has Oda'ya kadar yükselerek padişahın hizmetindeki kırk Has Odalı ağadan biri oluyordu. Buradan da imparatorluk kurumlarından herhangi birine yönetici olur ve şansı da varsa sadrazamlığa kadar yükselebilirdi. Bu okulun beş kaftanlı koğuşu vardı ve bunlardan beşincisi Doğancı Koğuşu'dur. Doğancı Koğuşu'nun iç oğlanlarına doğancı, bâzî ya da toganî unvanları verilmiştir. Bu doğancılar hem ilmî eğitimleri ile uğraşır hem de eskilerinden doğancılığı öğrenirlerdi. Padişah ile ava gider ve bağlı devletlerden ve Mısır eyaletinden gelen doğanları besleyerek eğitirlerdi. Bir doğancı, Büyük Oda'daki eğitimi sonrası önce Seferli Koğuşu'na, sonra Hazine Koğuşu'na ve nihayetinde Has Oda'ya alınırdı. Has Oda'da önce üçüncü doğancı, sonra ikinci doğancı olur ve en sonunda doğancıbaşı olarak Doğancı Koğuşu'nun ve dış saray doğancılarının amiri olurdu. Doğancıbaşılar, XVII. yüzyılda Avcı Mehmed'in av düşkünlüğü nedeniyle de devletin önemli mevkilerine getirilmişlerdir. Düşük kıdemdeki doğancıların çıkmaları kapıkulu sipahi bölüklerine Has Odalıların ki ise vezirlikten kapıcıbaşılığa kadar çeşitli görevlere yapılırdı. Doğancı Koğuşu H. 1084 yılında kaldırılmaya başlanmış ve sonraki beş yıl içerisinde Enderûn'da sadece bir doğancı kalmıştır. Bu doğancının ileriki yıllarda çıkması ile de Doğancı Koğuşu tarihsel işlevini tamamlamıştır.

Özet (Çeviri)

The palace school Enderun, which became the basis of Ottoman administrative and military structure, was an important institution during the Ottoman classical age. The courtyard of Enderun was at the same the third courtyard of the Topkapı Palace, which served as a living area for the Sultan. Here captive or converted Christian boys were educated so as to become administrators in future. These boys either managed to rise from lower ranks to upper military order of cavalry troops or were promoted to the level of private room and served as the lord of one of the rooms of the Sultan. Next, they were appointed to covenient posts as administrators, but if they were lucky enough, they could be Grand Viziers as well. The Enderun School had five dormitories, the last of which called falconer dormitory. The pages (ichoghlani) of falconers dormitory were called doghanghi, toganî or bazi. Falconers (doghanghis) both were educated and guided by their experienced colleagues about the profession of doghanghi. They attended the hunting trips of the Sultan and trained the falcons brought from Egypt and other dependent states of the Ottoman Empire. After their education, doghanghis were accepted first by seferli dormitory, to be followed by hazine and seferli dormitories respectively, just to end up with the private room (khass oda) of the Sultan. In the private room they first took the third rank, to be promoted to the second rank next. Then they were given the title of chief falconer (doghanghi bashi) and were hold responsible for the administration of doghanghi dormitory and the command of doghanghis of outer palace. The falconers dormitory was attempted to be abolished in 1084 (A. H.), to be left only one falconer in the Enderun within the next five years. But this last falconer did also leave the Enderun after a while and the falconers dormitory ceased to fulfill its historical function.

Benzer Tezler

  1. Osmanlı saray teşkilatında iç oğlanlığı müessesesi

    The ich oghlan institution in the ottoman palaceorganization

    BATUHAN İSMAİL KIRAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    TarihAnadolu Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET TOPAL

  2. Osmanlı Devleti'nde Yeniçeri Ağalığı kurumu

    The Janisaary Agha institution in the Ottoman Empire

    AYŞENUR ERDOĞAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Tarihİstanbul Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ARZU TERZİ

  3. 1027 h. / 1617-1618 m. ve 1035 h. / 1625-1626 m. tarihli Ehl-i Hiref Defterlerine göre Osmanlı saray sanatkârları

    Ottoman palace artists according to craftsmen's organization (Ehl-i Hiref) records dated 1027 hegira /1617-1618 common era and 1035 hegira / 1625-1626 common era

    FATİH ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Sanat TarihiKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

    İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ÖZKARCI

  4. 15. ve 19. yüzyıllar arasında Osmanlı saray sanatı teşkilatı

    Başlık çevirisi yok

    SÜLEYMAN KIRIMTAYIF

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    Sanat Tarihiİstanbul Teknik Üniversitesi

    PROF. DR. SEMRA ÖGEL

  5. H.1265 (M.1849) devlet salnamesine göre Osmanlı idari yapısı

    The Ottoman administrative structure according to state's yearbook dated 1849

    BARIŞ ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    TarihAnkara Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HAMİYET SEZER FEYZİOĞLU