Nationalism and religion in the textbooks of The Early Republican Period in Turkey
Türkiye'de Erken Cumhuriyet Dönemi ders kitaplarında milliyetçilik ve din
- Tez No: 377870
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEYLAN TOKLUOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Sosyoloji, Education and Training, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Milliyetçilik, Din, Eğitim, Ders Kitapları, Türkiye, Cumhuriyet Dönemi, Milli eğitim, Türk milliyetçiliği, İslami ideoloji, İslamiyet, Nationalism, Religion, Education, Textbooks, Turkey, Republican Period, National education, Turkish nationalism, Islamic ideology, Islam
- Yıl: 2014
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de erken Cumhuriyet döneminde okutulan ders kitaplarında milliyetçilik ve din arasındaki ilişkileri ayrıntılı biçimde incelemeye yönelmektedir. Dolayısıyla, bu girişim, bu dönemin tüm ders kitaplarına otoriter nitelikli seküler bir milliyetçiliğin hâkim olduğuna dair literatürdeki yaygın varsayımın yeniden bir değerlendirmesi olarak görülebilir. Bu kapsamda, çalışmada, 1924-1950 yılları arasında örgün öğretimin farklı kademelerinde verilen tarih, yurt bilgisi, sosyoloji ve din bilgisi derslerinde okutulmuş ders kitapları, milliyetçilik ve din arasındaki söylemsel ilişkilere odaklanılarak, içerik/söylem analizi tekniğiyle analiz edilmektedir. Buna göre, yirmi altı yıllık bu dönemin ders kitaplarında milliyetçilik ve din arasındaki söylemsel ilişkileri, dönemsel süreklilik ve farklılıklar çerçevesinde, birbirini takip eden üç alt-döneme ayırarak değerlendirebilmek mümkün görünmektedir. Bunlardan 1924-1931 yıllarını kapsayan birinci dönemde, ders kitaplarında, Müslümanlıkla harmanlanmış bir Türk milliyetçiliği anlayışı baskın söylemi oluşturmaktadır. Bunun yanında, literatürdeki yaygın kanının aksine, laikliğin katı bir yorumuna dayanan milliyetçilik anlayışı ders kitaplarında sadece 1931-1939 yıllarını kapsayan ikinci dönemde hâkim olmuştur. Böylece, bu dönemin kitaplarında İslam, Türk kimliğinin tanımlanmasındaki asliliğini kaybeder. Son olarak, 1939-1950 yılları arasındaki üçüncü dönemde okutulan ders kitaplarında ise, milliyetçi söylemde Türklüğün yanı sıra İslam'ın tekrar önem kazandığı görülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study focuses on a detailed analysis of the relationship between nationalism and religion (Islam) in textbooks taught in Turkish education system between 1924 and 1950. It can be regarded as a re-assessment of general assumptions in the literature presuming the dominance of an authoritative secular nationalism in the textbooks of the whole early republican period. In this respect, the textbooks used at primary, middle and high school levels as part of the history, citizenship, sociology, and religion courses in this period are analyzed in terms of the relations between nationalist and religious discourses, mostly from a qualitative perspective. Accordingly, the early republican era can be divided into three sub-periods when the continuities and varieties of the discourses in textbooks are specifically considered. The dominant discourse, found in textbooks of the first sub-period between 1924 and 1931, is based on the idea that Islam and Turkishness are the two complementary components forming the basis of national identity and nationalism. Against the common view, a strictly secular nationalism is found in textbooks only in the second period between 1931 and 1939. Thus, in definition of Turkish identity and nationalism in textbooks, they did not in any way make reference to any religious belief. During the third and last sub-period between 1939 and 1950, reference to religion in textbooks has gained power once again. Hence, the strict secularism of the second sub-period is replaced with a Turkish identity in strong association with Islam similar to the first period.
Benzer Tezler
- From“the glory of the world”to“Muhammad”: Writing Islamic history the Late Ottoman and Early Republican Eras
“Fahr-ı Alem”den "Muhammed`e : Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemlerinde İslam tarih yazımı
İZZET AHMET BOZBEY
- Cumhuriyet'in kuruluş döneminde örgün eğitim kurumlarında din eğitimi (1920-1950)
Religious education in formal educational institutions during the foundation period of the Republic (1920-1950)
FATMA ARPAGUŞ
Doktora
Türkçe
2025
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ SALİH ZENGİN
- Cumhuriyet Türkiye'sinde din dersi kitaplarında milliyetçi ve demokratik değerler
Nationalist and democratic values in religious education textbooks in Republican Turkey
YELİZ ALTUNTAŞ
Doktora
Türkçe
2026
DinSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT ZENGİN
- Milli habitus ve din: Medeni bilgiler ders kitabı üzerine tarihsel sosyolojik bir araştırma
National habitus and religion: A historical-sociological study on the medeni bilgiler textbook
ENES YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyolojiİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRSEN BANU OKUTAN
- Cumhuriyetin ilk yıllarındaki din dersi kitaplarının din eğitimi politikaları açısından değerlendirilmesi
Evaluation of religious course books in the early years of Turkish republic in terms of religious education policies
FERİDE OYA HAKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimHitit ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MACİD YILMAZ
