Erken kayıplar, bağlanma, mizaç-karakter özellikleri ve duygu düzenlemenin psikopatoloji üzerine etkisi
The impact of early losses, attachment, temperament-character traits and affect regulation on psychopathology
- Tez No: 384147
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE OYA SORİAS
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Depresyon, Duygu, Duygu düzenleme, Erken çocukluk kaybı, Kişilik, Kişilik özellikleri, Psikoloji, Psikopatoloji, Depression, Emotion, Emotion regulation, Early chilhood parental loss, Personality, Personality traits, Psychology, Psychopathology
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yazında ve ruh sağlığı uygulaması içinde psikopatolojileri anlarken hem gelişimsel bakış açılarının hem de yapısal özelliklerin rolü büyüktür. Bu çalışmada da araştırılan temel soru erken kayıpların, bağlanma biçimlerinin, duygu düzenlemenin ve mizaç-karakter özelliklerinin psikopatoloji üzerinde nasıl bir etkisinin olduğunu incelemektir. Bunun için araştırmaya klinik grup ve herhangi bir tanı almayan sağlıklı grup dahil edilmiştir. Araştırmanın klinik grubun geçmişinde yaşadıkları kayıpların sağlıklı gruba oranla anlamlı derecede daha fazla olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, klinik grubun sağlıkla gruba göre hem kaygılı hem de kaçıngan bağlanma örüntülerinin daha belirgin olduğu; duygu düzenlemede daha fazla güçlük yaşadıkları ve uyuma yönelik bilişsel duygu düzenleme stratejilerini daha az, uyuma yönelik olmayan bilişsel duygu düzenleme stratejilerini daha fazla kullandıkları bulunmuştur. Mizaç-karakter özellikleri açısından incelendiğinde ise, klinik grupta zarardan kaçınma mizaç özelliğinin daha fazla, kendini yönetme ve işbirliği karakter özelliklerinin daha az olduğu görülmüştür. Incelenen tüm değişkenlerin psikopatolojiyi anlamlı derecede yordadığı elde edilen bir diğer bulgudur. Klinik grupta, zarardan kaçınma ve depresyon ve anksiyete arasında hem bağlanmanın hem de duygu düzenlemenin aracı rolü incelenmiştir. Zarardan kaçınma ile hem depresyon hem de anksiyete arasında kısmi aracı etkilerinin olduğu görülmüştür. Klinik grupta incelenen bir diğer ilişki duygu düzenleme ve bağlanma biçimleri control edildiğinde mizaç-karakter özelliklerinin depresyonu ve anksiyeteyi ne denli yordadığıydı. Hem bağlanmanın hem de duygu düzenlemenin psikopatolojiyi yordayıcılığı anlamlı derecede yüksek bulunmuşken her iki değişken kontrol edildiğinde mizaç-karakter özelliklerinin psikopatolojiyi yordayıcılığı anlamlı bulunmamıştır. Bu araştırmada, hem yapısal hem de çevresel etmenlerin psikopatolojiye ne denli yatkınlaştırdığını incelenmiş ve erken gelişim deneyimlerinin önemli katkısının olduğunu gösteren bulgular elde edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The role of developmental issues and the constitutional factors are crucial in conceptualization of psychopathology. The main aim of this research was to investigate the impact of early losses, attachment styles, affect regulation and temperament-character traits on psychopathology. Two groups were included, the first one was the clinical group and the other one was the control group. It was found that the losses that the clinical group had experienced during their childhood period were higher than the control group. The clinical group had more anxious and avoidant attachment styles; had more difficulties in emotion regulation; used the adaptational cognitive emotion regulation strategies less and the non-adaptational strategies more than the healthy group. It was also found that harm avoidance was more; cooperativeness and self directedness were less in the clinical group when compared with the healthy controls. One other finding was indicating that the all variables predicted the existence of psychopathology. The mediating role of attachment and emotion regulation difficulties between harm avoidance and depressin and anxiety was also investigated in the clinical group. It was found that both the emotion regulation difficulties and attachment styles had a partial mediating effect between harm avoidance and depression and anxiety. It was also found that both the attachment and emotion regulation difficulties predicted depression and anxiety. When the temperament and character traits were added, it had no significant effect on predicting psychopathology. To sum, it was found that the early relationships and experiences have an impact on the further development of psychopathology.
Benzer Tezler
- Kalsiyum silikat esaslı materyallerin farklı sertleşme sürelerinin restoratif materyaller ile bağlanma kuvvetine etkisinin in vitro değerlendirilmesi
In vitro evaluation of the effect of different setting times of calcium silicate-based materials on bond strength with restorative materials
HİLAL ECEM KESKİNKILIÇ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2026
Diş HekimliğiAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL HAKTAN ÇELİK
- Sosyal kaygısı olan ve olmayan bireylerde erken dönem uyum bozucu şemalar ve yakın ilişkilerde bağlanma düzeylerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative investigation of early maladaptive schemas and attachment levels in close relationships in individuals with and without social anxiety
BUSE DURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
- Depremzede eşlerin evliliklerinde tükenmişliğin yordayıcıları olarak bağlanma biçimleri ve psikolojik sağlamlık
Attachment styles and psychological resilience as predictives of burnout in the marriages of earthquake victims
REMZİYE BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAdıyaman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVAL KIZILDAĞ ŞAHİN
- Okul öncesi dönem (36-60 ay) çocuklarının bağlanma özellikleri ile annelerinin prenatal bağlanma düzeylerinin, çocukların gelişim özelliklerinin ve dil becerilerinin ilişkisinin değerlendirilmesi
The relationship between preschool attachment patterns and prenatal attachment, development and language skills at the preschool age
AYBÜKE TUĞÇE MUSTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYLİN ÖZBEK
- Obez bireylerde kiloyla ilişkili kendini damgalamanın erken dönem uyumsuz şemalarla ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship with weight-related self-stigma and early maladaptive schemas in obese individuals
VEDAT DEMİRAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜZİN MUKADDES SEVİNÇER