Dede Korkut Kitabı'nın anlam bilimsel çözümlenmesinde kavram alanının rolü
The role of conceptual field in semantical analysis of Dede Korkut Book
- Tez No: 422380
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ENFEL DOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Dede Korkut Kitabı, Kavram Alanı, Kavram Alanı Sözlüğü, Dil Bilimi, Anlam Bilimi, Anlam, Anlam bilim, Dede Korkut Hikayeleri, Edebiyat, Kavram haritaları, Kavramsal anlambilim, Türk edebiyatı, Yeni Türk edebiyatı, Dede Korkut Book, Conceptual Field, Conceptual Field Dictionary, Linguistics, Semantics, Meaning, Dede Korkut Stories, Literature, Concept maps, Conceptual semantics, Turkish literature, New Turkish literature
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dede Korkut Kitabı Türk edebiyatının en önemli eserlerinden biridir. Bu eser, sadece söylendiği ve yazıldığı dönemler itibariyle değil, içeriğindeki bilgilerle Oğuz Türklerinin dünya görüşünü aksettiren sihirli bir aynadır. Ona nüfuz etmesini bilen onda Türk diline, tarihine, örf ve âdetlerine, inanç sistemine, mitolojisine vb. konulara ait birçok bilgi bulacaktır. Bu yönüyle eser Oğuz Türklerinin el kitabı gibidir. Kavram alanı kuramı, 1931'de Alman dil bilimci Jost Trier tarafından geliştirilen bir dil alanı kuramıdır. Birbirine yakın olan (eş anlamlı-yakın anlamlı), aralarında ortak bir bağ bulunan (alt anlamlı-üst anlamlı) ve anlam yönüyle birbirlerini tamamlayan kelimelerin oluşturduğu dilsel alana kavram alanı kuramı denir. Bu kuramda, bir kavram bütün yönleriyle ele alınır. Böylece bu kuramla bir milletin dil zevki, estetik düşüncesi ve dünya görüşü ortaya çıkmış olur. Tez çalışmamızda, öncelikle kavram alanı kuramının ortaya çıkmasında etkili olan dil bilimi, gösterge bilimi ve anlam bilimi kavram alanı kuramına bakan yönleriyle ele alınacak sonra bu kuramla ilgili ayrıntılı bilgi verilecektir. Daha sonra Dede Korkut Kitabı'nda nicelik bakımından belli bir kelime sayısına ulaşan her bir kavram, ilgili olduğu konuda kavram alanı kuramına göre incelenecektir. Son olarak da kavram alanı sözlükçülüğünden bahsedilerek Dede Korkut Kitabı'nın kavram alanı sözlüğü hazırlanacaktır.
Özet (Çeviri)
Dede Korkut book is one of the most significant works of Turkish Literature. Those who know this book in all its parts will be able to find a lot of information regarding Turkish language, history, mores, belief system, mythology e.t.c. With this aspect this book functions as a handbook of Ghuzz Turks. Conceptual field is a theory in Linguistic area developed by German Linguist Jost Trier in 1931. Conceptual field theory is described as a Linguistic area that is comprised of by words which are synonym, homoionym, have a connection and integrate with each other with the semantic aspect. In this theory a concept is analysed in all its aspect. In this way language pleasure, esthetics thinking and world-view of a nation can be understood. In this study at first linguistic, semiotics and semantics all of which are effective in emergence of conceptual field theory will be discussed with the aspect of conceptual field theory and information regarding with this theory will be given in details. Later each concept which is used widely in the book will be analysed according to concept field theory. Finally conceptual field dictionary of Dede Korkut book will be prepared referring to the conceptual field lexicography.
Benzer Tezler
- Kitab-ı Dede Korkut'ta hayvan ve bitki adları
Animal and plant names in the book of Dede Korkut
GİZEM FİLİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıPamukkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH BAĞDEMİR
- Dede Dorkut destanlarının anlambilimsel yapısı
The semantic structure of Dede Korkut epics
EKİN İLHAN
Doktora
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. FATMA ÖZKAN
- Dede Korkut hikâyeleri'nin metin dil bilimsel yapısı
Text linguistics structure of Dede Korkut narratives
SEDAT BALYEMEZ
Doktora
Türkçe
2011
DilbilimGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ÖZKAN
- Dede Korkut Kitabı'nda anlam türlerine göre niteleme sıfatları
Attributive adjectives in the book of Dede Qorqud in view of semantic types
SAMET ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DilbilimUşak ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET AKÇATAŞ
- Halk anlatılarının yeniden yazımı sürecinde Dirse Han oğlu Boğaç Han
In the rewriting process of folk narratives, the story of Boğaç Han who is the son of Dirse Han
DİDEM BÜLBÜL
Doktora
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EZGİ METİN BASAT